TTK Madde 6863. Hamilin hak sahipliği
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
Bu madde, poliçede yetkili hamilin kim olduğunu ve poliçenin hamilin elinden çıkması hâlinde yeni hamilin poliçeyi geri verme yükümlülüğünü düzenler. Birinci fıkra, son cironun beyaz ciro olması hâlinde dahi son cirantanın yetkili hamil sayılmasının koşullarını, çizilmiş cirolar ile beyaz ciro izleyen ciroların etkisini kapsar. İkinci fıkra, poliçenin hamilin elinden herhangi bir suretle çıkması hâlinde, hakkı birinci fıkraya göre anlaşılan yeni hamilin iade yükümlülüğünü kapsar.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
(1)Bir poliçeyi elinde bulunduran kişi, son ciro beyaz ciro olsa da kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde, yetkili hamil sayılır. Çizilmiş cirolar bu hususta yazılmamış hükmündedir. Bir beyaz ciroyu diğer bir ciro izlerse son ciroyu imzalayan kişi, poliçeyi beyaz ciro ile iktisap etmiş sayılır.
(2)Poliçe herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, birinci fıkrada yazılı hükümlere göre hakkı anlaşılan yeni hamil, ancak poliçeyi kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisabında ağır bir kusur bulunduğu takdirde o poliçeyi geri vermekle yükümlüdür.
Madde gerekçesi
6762 sayılı Kanunun 598 inci maddesinden, dili güncelleştirilerek alman bu mad denin kaynağı CBA'nın 16 ncı maddesidir. Mevcut metindeki "müteselsil ve birbirine bağlı cirolar dan anlaşıldığı üzere" ibaresi aynen korunmuştur. Ancak, "müteselsil" ibaresinin kesintiye uğrama mış "birbirine bağlı"nın ise bir ciro zincirini ifade ettiğine gerekçede vurgu yapmak gereği duyul muştur.
Gerekçe kanun koyucunun açıklamasıdır, hüküm değildir; çelişirse madde metni esastır. Kaynak belge
Bu maddedeki kavramlar
- Beyaz ciro
- Yetkili hamil
- Çizilmiş ciro
- İade yükümlülüğü
- Müteselsil ve birbirine bağlı ciro
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
21 karar arasından seçildi- 11. Hukuk Dairesi · E. 2018/5363 · K. 2018/7977 · T. 17.12.2018Daire kararıBozma
Davalının yetkili hamil olması için ciro silsilesinde yer alan imzaların gerçek cirantalara ait olup olmadığını tahkik zorunluluğu bulunmayıp, 6102 sayılı ...’nın 686. maddesi hükmüne göre, bu hususta, ciro silsilesinin görünüşte düzgün olması yeterlidir.
- Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi · E. 2019/1251 · K. 2022/163 · T. 21.02.2022İstinafGönderme
davalının dayandığı sözleşmenin aslının celbinin davayı konu alacağın ispatı bakımından zorunlu görülmediği, zira davacı yan dayandığı kambiyo senedinin hamili olup lehtar ve keşideci arasındaki ilişkinin araştırılması davanın konusu olmamakla birlikte 6102 sayılı yasanın 686. maddesi hükmü, poliçeyi elinde bulunduran kişinin kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşılıyorsa yetkili hamil olacağı,
- Ankara 5. Asliye Ticaret Mahkemesi · E. 2022/449 · K. 2023/196 · T. 29.03.2023İlk dereceRet
6102 sayılı yasanın 686. maddesi hükmü, poliçeyi elinde bulunduran kişinin kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşılıyorsa yetkili hamil olacağı, poliçe herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış ise ciro silsilesinden yetkili hamil olduğu anlaşılan yeni hamilin poliçeyi kötüniyetle iktisap etmiş veya iktisabında ağır bir kusuru var ise poliçeyi geri vermekle yükümlü olduğu düzenlenmiştir.
Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
Bu maddeye özel soru
Bir poliçeyi vadesinde ödemekle yükümlü olan muhatap, senedi ibraz eden hamilin yetkili olup olmadığı konusunda tereddüde düşmüştür. Senedin arka yüzündeki ciro silsilesi incelendiğinde, lehtar (L)'den sonra (C1) ve (C2)'ye yapılmış tam cirolar, ardından (C2) tarafından (C3)'e yapılan cironun üzeri çizilmiş olduğu ve son olarak (C3) tarafından atılmış bir beyaz ciro bulunduğu görülmektedir. Bu durumda, poliçeyi elinde bulunduran hamilin yetkili hamil sayılıp sayılmayacağı ve bu durumun hukuki dayanağı olan cironun 'teşhis fonksiyonu' hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- A) Çizilmiş ciro, ciro zincirinde bir kopukluk yarattığından, hamilin yetkili sayılabilmesi için (C2)'den hakkı ne şekilde devraldığını alacağın temliki hükümlerine göre ispatlaması gerekir.
- B) Hamil, son cironun beyaz ciro olmasına ve önceki bir cironun çizilmiş bulunmasına rağmen, hakkı müteselsil cirolardan anlaşıldığı için yetkili hamil sayılır; zira çizilmiş cirolar yazılmamış hükmündedir ve beyaz ciroyu takip eden başka bir ciro bulunmamaktadır.
- C) Son cironun beyaz ciro olması, senedin hamile yazılı senet niteliği kazandırdığından, hamilin soyut iktisap ilkesi gereği herhangi bir ispat yükümlülüğü olmaksızın yetkili olduğu kabul edilir.
- D) Beyaz ciro, sadece bankalara veya finansal kuruluşlara yapıldığında geçerli bir devir şekli olduğundan, mevcut hamilin yetkili sayılması mümkün değildir; bu durumda senedin son sahibi beyaz ciroyu yapan (C3) olarak kabul edilir.
- E) Hamilin kötüniyetli veya ağır kusurlu olmadığı ispatlanmadıkça yetkili hamil sayılacağı karinesi, sadece poliçenin çalınma veya kaybolma gibi rıza dışı elden çıkması durumlarında geçerli olup, ciro zincirindeki şekli eksiklikleri gidermez.
Bu maddeyle ilgili 5 soru daha var
Soruların tamamını çözmek ve açıklamalı cevapları görmek için Hukuksal Eğitim platformuna katıl.
Platforma katıl