TTK Madde 863VIII - Yükleme ve boşaltma
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
Bu madde, taşıma sözleşmesinde eşyanın araca yüklenmesi ve araçtan boşaltılması işlemlerinde gönderenin ve taşıyıcının yükümlülüklerini, yükleme ve boşaltma için ayrıca ücret alınıp alınamayacağını ve makul sürenin aşılması hâlinde doğacak bekleme ücretini düzenler. Yükleme ve boşaltmanın hangi kişiye ait olduğu, taşıma güvenliği ile işletme güvenliği ayrımı ve bekleme ücretinin hesabı bu maddenin konusudur. Maddenin uygulanması, taşıtanın sözleşmeden doğan genel yükümlülükleri ile sınırlıdır.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
(1)Sözleşmeden, durumun gereğinden veya ticari teamülden aksi anlaşılmadıkça; gönderen, eşyayı, taşıma güvenliğine uygun biçimde araca koyarak, istifleyerek, bağlayarak, sabitleyerek yüklemek ve aynı şekilde boşaltmak zorundadır. Taşıyıcı, ayrıca yüklemenin işletme güvenliğine uygun olmasını sağlamakla yükümlüdür.
(2)Yükleme ve boşaltma ile ilgili olarak, durumun gereklerine göre belirlenecek makul bir süre için, aksi kararlaştırılmadıkça, ayrıca ücret istenemez.
(3)Taşıyıcı, sözleşme hükümlerine dayanarak veya kendi risk alanından kaynaklanmayan nedenlerle makul yükleme veya boşaltma süresinden daha fazla beklerse, bekleme ücreti olarak uygun bir ücrete hak kazanır.
Madde gerekçesi
Hükmün esin kaynağı CMR m. 17 (4)/c ile Alm. TK 412 nci paragrafıdır. Birinci fıkra: Yükleme ve boşaltma gönderene yöneltilen kanunî bir yükümlülüktür. Yükle me, eşyayı araca koymayı, istiflemeyi, bağlamayı, sabitlemeyi içerir. Taşıyıcının ise denetleme yü kümü vardır. Alman öğretisinde yükümün ihlâli halinde 864 üncü maddenin kıyas yolu ile uygulan masının mümkün olmadığı belirtilir. Sorumluluğun objektif nitelik taşıyıp taşımadığı, tartışılabile cek bir konudur, öğretide kusursuz sorumluluk görüşü savunulur. İkinci ve üçüncü fıkra: Yükleme ve boşaltma taşımanın vazgeçilmez bir olgusudur. Bu sebep le taşıyıcı makûl süre için ücret isteyemez. Makûl sürenin aşılması halinde taşıyıcı bekleme ücreti ne hak kazanır. Üçüncü fıkra taşıma hukukuna hâkim Alman öğretisinde geliştirilmiş "riziko alanı" teorisine dayanır. Bu kavram -Alman öğretisine göre - borçlar hukuku anlamında isnat edilebilirli ği aşan, ondan geniş bir anlamı haizdir: İşletme güvenliğini etkileyebilecek yetersiz bilgi, ilgili araç ların sağlanması dolayısıyla yükleme ve boşaltmanın gecikmesi gibi.
Gerekçe kanun koyucunun açıklamasıdır, hüküm değildir; çelişirse madde metni esastır. Kaynak belge
Atıflar(1)
Bu maddeye atıf yapanlar
Bu maddedeki kavramlar
- Bekleme ücreti
- İşletme güvenliğine uygun yükleme
- Makul yükleme veya boşaltma süresi
- Risk alanı
- Taşıma güvenliğine uygun yükleme
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
52 karar arasından seçildi- Konya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi · E. 2023/811 · K. 2023/1201 · T. 07.06.2023İstinafRet
Dava konusu olayda taşımaya konu traktörlerin, araca taşıma güvenliğine uygun biçimde konulması, istiflenmesi, bağlanarak, sabitlenerek yüklenmesi, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 863. maddesi gereği gönderenin sorumluluğundadır.
- İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesi · E. 2024/536 · K. 2025/375 · T. 08.05.2025İlk dereceRet
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 863. Maddesi uyarınca "(1) Sözleşmeden, durumun gereğinden veya ticari teamülden aksi anlaşılmadıkça; gönderen, eşyayı, taşıma güvenliğine uygun biçimde araca koyarak, istifleyerek, bağlayarak, sabitleyerek yüklemek ve aynı şekilde boşaltmak zorundadır.
- Konya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi · E. 2019/545 · K. 2023/6 · T. 06.01.2023İlk dereceKısmen kabul/bozma
kazanın meydana gelmesinde % 100 (Yüzde Yüz) oranında kusurlu olduğu, Taşımaya konu traktörlerin, araca taşıma güvenliğine uygun biçimde konulmasının, istiflenmesinin, bağlanarak, sabitlenerek yüklenmesinin, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 863. maddesi gereği gönderenin sorumluluğunda olduğu, yerleşik Yargıtay İçtihatlarında; yüklemenin taşıyıcıya ait olmadığı durumlarda, taşıyıcının nezaret sorumluluğu olduğu, hatalı yükleme, istifleme ve ambalaja karşı çıkması gerektiği,
Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.