TTK Madde 864IX - Özel durumlarda gönderenin kusursuz sorumluluğu

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu

Yürürlükte

Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.

Kısaca

Madde, taşıma sözleşmesinde gönderenin taşıyıcıya karşı kusursuz sorumluluğunu düzenler. Bu sorumluluk; yetersiz ambalajlama ve işaretleme, taşıma senedindeki bilgilerdeki gerçeğe aykırılık, tehlikeli malın niteliği hakkında bildirim yapmama ve gerekli belge ve bilgilerdeki eksiklikler hallerine bağlıdır.

Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.

(1)Gönderen, kusuru olmasa da;

a)Yetersiz ambalajlamadan ve işaretlemeden,

b)Taşıma senedine yazılan bilgilerdeki gerçeğe aykırılıklar ile yanlışlık ve eksikliklerden,

c)Tehlikeli malın bu niteliği hakkında bildirimde bulunmamaktan,

d)860 ıncı maddenin birinci fıkrasında belirtilen belge ve bilgilerdeki eksikliklerden, gerçeğe aykırılıklardan, belge ve bilgilerin yokluğundan,

kaynaklanan, taşıyıcının zararları ile giderlerini tazminle yükümlüdür.

(2)Ancak, gönderenin bu durumlarda sorumlu olduğu tazminat miktarı, gönderinin net olmayan ağırlığının her kilosu için 8,33 Özel Çekme Hakkı ile sınırlıdır. Bu hâlde de 882 nci maddenin dördüncü fıkrası ile 885 ilâ 887 nci maddeler kıyas yoluyla uygulanır.

(3)Zararın veya giderlerin doğmasında taşıyıcının davranışlarının da etkisi olmuşsa, tazmin yükümlülüğü ile ödenecek tazminatın kapsamının belirlenmesinde, bu davranışların ne ölçüde etkili oldukları da dikkate alınır.

(4)Gönderen tüketici ise, taşıyıcıya karşı ancak kusuru hâlinde ve birinci ile ikinci fıkra hükümlerine göre, zarar ve giderleri tazminle yükümlü tutulur.

(5)Tüketici, sözleşmeyi ticari veya meslekî faaliyeti ile ilgili olmayan bir amaçla yapan bir gerçek ya da tüzel kişidir.

Kanun metninde bu maddeHam metin
Madde gerekçesi

Gönderenin kusursuz sorumluluğunu gösteren özel haller 864 üncü maddede gösterilmiştir. Birinci fıkra: Birinci fıkrada öngörülen ve sınırlı sayıdaki kusursuz sorumluluk halleri 857, 860, 861 ve 862 nci maddeler dolayısıyla açıklanmıştır. İkinci fıkra: Gönderenin bu maddede belirtilen özel hallerden doğan kusursuz sorumluluğu belli bir tutar ile sınırlıdır. Bu tutar gönderinin brüt ağırlığının her kilosu için 8.33 özel çekme hakkı dır. 882 nci maddenin dördüncü fıkrası, 885, 886 ve 887 nci maddelerin gerekçelerine bakılmalıdır. Üçüncü fıkra: Bu hüküm ortak (müterafık) etkiyi veya başka bir deyişle ortak sebebiyet ver meyi düzenlemektedir; aynı doğrultuda hükümler Tasarının 875 inci maddesinin ikinci fıkrasında ve 928 inci maddesinin üçüncü fıkrasında yer almaktadır. Ortak etki (veya sebebiyet verme) kesin likle ortak kusuru ifade etmez. Ortak etki kanunda zararların ve giderlerin doğmasında taşıyıcının davranışlarının etkisi olarak tanımlanmıştır. Bu ifade tarzının tercih edilmesinin sebebi "ortak ku sur" veya benzeri bir yoruma engel olmaktır. Hükmün bir diğer özelliği de ortak etkinin zarar do- ğurmayıp giderlere sebep olması halinde de ikinci fıkranın uygulanabilmesidir. Ortak etkinin (veya sebep olma) tazminatın kapsamının belirlenmesinde nasıl dikkate alınacağı ve bunun düzeyi tama men yargıcın takdirindedir. Dördüncü fıkra: Gönderen bir tüketici ise 864 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) ilâ (d) bentleri hükümleri, ancak gönderenin kusurlu olması halinde uygulanır. Beşinci fıkra: Taşıma hukuku anlamında tüketici, taşıtmayı işletmesi veya meslekî faaliyeti se bebiyle değil kişisel gereksinimi dolayısıyla yaptıran kişi olarak tanımlanır.

Gerekçe kanun koyucunun açıklamasıdır, hüküm değildir; çelişirse madde metni esastır. Kaynak belge

Atıflar(6)

Bu maddenin atıf yaptıkları

Bu maddeye atıf yapanlar

Bu maddedeki kavramlar

Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.

Bu maddeyi uygulayan kararlar

6 karar arasından seçildi
  1. Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi · E. 2024/189 · K. 2025/544 · T. 08.04.2025
    İstinafRet
    6102 Sayılı .. özel durumlarda gönderenin kusursuz sorumluluğunu düzenleyen 864. Maddesinin b bendi gereği söz konusu kargonun göndericisinin sorumlu tutulduğunu, taşıma senedine yazılan bilgilerdeki gerçeğe aykırılıklar ve yanlışlıklardan dolayı meydana gelen zararlardan göndericinin sorumlu olduğunu, davaya konu kargoların taşıma senetlerinde, içerik .. olarak beyan edilmiş olduğunu,
  2. İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 18. Hukuk Dairesi · E. 2025/1469 · K. 2025/1427 · T. 18.09.2025
    İstinafRet
    eti sunulmakta olup sunulan hizmet sonucu gelir elde etmektedir. ancak ticari işletmesinin kaydını gerçekleştirmemiştir. ticari işletmesinin kaydını gerçekleştirmeden hizmet sunmaya ve karşılığında gelir elde etmesine karşın tüketici olduğunu iddia etmesi haksız hukuki dayanaktan yoksun ve mesnetsizdir. bununla birlikte 6102 sayılı türk ticaret kanunu madde 864/5 “tüketici, sözleşmeyi ticari veya mesleki faaliyeti ile ilgili olmayan bir amaçla yapan bir gerçek ya da tüzel kişidir.” şeklindedir. davalının sunmuş olduğu fotoğrafçılık hizmetine ilişkin açmış olduğu internet sitesinde "hakkımızda"

Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.