Sözleşmeli Erbaş ve Er Kanunu Madde 6Sözleşmenin idarece feshi
6191 sayılı Sözleşmeli Erbaş ve Er Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
Madde, sözleşmeli er adaylarının ön sözleşmelerinin süre dolmadan feshedilme nedenlerini (1. fıkra), ön sözleşme döneminde bazı durumlarda yeniden eğitime planlamayı ve ücret geri alınmasını (2. ve 3. fıkra) ve sözleşmeli erbaş ve erlerin sözleşmelerinin süre dolmadan idarece feshedilme nedenlerini (4. fıkra) düzenler. Ayrıca feshedilenlerin yedek kaynağına alınmasını, idarece feshedilenlerin haklarını ve hava değişimi/istirahat süresi sınırını (5., 6. ve 8. fıkralar) kapsar.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
(1)Sözleşmeli er adaylarının ön sözleşmeleri, aşağıdaki nedenlerle süresinin bitiminden önce feshedilir:
a)Yönetmelikte belirtilen yetkili kurullarca, askerî eğitim esnasında başarısız veya disiplinsiz olduğuna karar verilmek.
b)Yetkili sağlık kurullarınca askerî eğitime ve/veya göreve devam edemez kararı verilmiş olmak.
c)Sözleşmeli er adayı olma şartlarından herhangi birini taşımadığı sonradan anlaşılmak veya sözleşme süresi içinde bu şartlardan herhangi birini kaybetmek.
ç)Askerî eğitimin üçte birine katılmamak.
d)(Ek: 15/8/2017-KHK-694/165 md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7078/160 md.) Güvenlik soruşturması olumsuz sonuçlanmak.
(2)Ön sözleşme döneminde görevlerini icra ederken veya görevleri dolayısıyla bir saldırıya veya kazaya uğrayan ya da bir meslek hastalığına yakalanma neticesinde askerî eğitimin üçte birine devam etmeyerek başarısız kabul edilenler, bir kez olmak üzere sonraki dönemde açılacak askerî eğitime planlanırlar. İstekli olmaları, aranan sağlık ve diğer niteliklerini korumaları hâlinde yeniden ön sözleşme yapılarak eğitime alınırlar.
(3)Ön sözleşme döneminde Türk Silahlı Kuvvetleri ile ilişikleri kesilen personelden, peşin olarak ödenen ücret ve ücretle birlikte ödenen diğer tüm özlük haklarının, çalışılmayan günlere ait kısmı geri alınır.
(4)Sözleşmeli erbaş ve erlerin sözleşmeleri, aşağıdaki nedenlerle sözleşme süresinin bitiminden önce feshedilir:
a)(İptal bent: Anayasa Mahkemesinin 5/4/2023 tarihli ve E.: 2022/152; K.: 2023/66 sayılı Kararı ile)(Değişik:12/6/2024-7517/44 md.) Disiplinsizlik ve ahlaki durum nedeniyle Türk Silahlı Kuvvetlerinde, Jandarma Genel Komutanlığında veya Sahil Güvenlik Komutanlığında görev yapamayacağı ilgisine göre 31/1/2013 tarihli ve 6413 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Kanunu veya 31/1/2018 tarihli ve 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun kapsamında yapılacak disiplin soruşturması neticesinde, sıralı amirlerinin her türlü bilgi ve belgeye dayanarak düzenleyeceği nitelik belgesi ile anlaşılmak.
b)(Değişik:12/6/2024-7517/44 md.) 6/A maddesinde belirtilen durumları rapor, tutanak ve her türlü belge ile kanıtlanarak görevde başarısız olduğu tespit edilmiş olmak veya 6/B maddesinde belirtilen durumları rapor, tutanak ve her türlü belge ile kanıtlanarak kendilerinden istifade edilemeyeceği tespit edilmiş olmak.
c)(Değişik: 22/1/2015-6586/96 md.) Son olarak verilen de dâhil olmak üzere, kararın kesinleştiği tarihten itibaren geriye doğru son bir yıl içinde toplamda otuz gün ve daha fazla oda hapsi veya hizmet yerini terk etmeme cezasına mahkum olmak veya en son aldığı disiplin cezasından geriye doğru son bir yıl içinde en az iki disiplin amirinden toplam sekiz defa veya daha fazla disiplin cezası almak.
ç)Yasa dışı siyasi, yıkıcı ve bölücü faaliyetlerde bulunmak, tutum ve davranışlarıyla bu görüşleri benimsediği tespit edilmek.
d)Sözleşmeli er olmak için gerekli nitelik ve şartlardan herhangi birini taşımadığı sonradan anlaşılmak veya sözleşme süresi içinde bu niteliklerinden herhangi birini kaybetmek.
e)Yabancı uyruklu kişilerle yapılan evliliklerde, evlilikleri ilgili mevzuatta belirtilen esaslar dâhilinde Millî Savunma Bakanlığınca uygun görülmemek veya çeşitli nedenlerle Türk vatandaşlığını kaybetmek.1
f)Yetkili sağlık kurullarınca ilgili yönetmelik doğrultusunda verilen kararlara göre sözleşmeli erbaş ve er olarak göreve devamı mümkün olmamak.
g)İstihdam edildikleri sınıf ve branşlarda görev yapamayacaklarına dair yetkili sağlık kurullarınca karar verilenlerden, idarece başka bir sınıfta istihdamına gerek duyulmamak.
ğ)Herhangi bir suç sebebiyle doksan günden fazla tutuklu kalmak ve göreve başlama tarihinden önce işlediği 3 üncü maddede belirtilen bir suç nedeniyle soruşturması devam edenlerden, haklarında verilecek olan mahkûmiyet hükmü göreve başladıktan sonra kesinleşmiş olmak.
h)(Ek: 15/8/2017-KHK-694/165 md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7078/160 md.) Güvenlik soruşturması olumsuz sonuçlanmak.2
ı)(Ek:12/6/2024-7517/44 md.) Terör örgütleriyle eylem birliği içerisinde olmak, bu örgütlere yardım etmek, kamu imkân ve kaynaklarını bu örgütleri desteklemeye yönelik kullanmak ya da kullandırmak yahut bu örgütlerin propagandasını yapmak.
(5)(Değişik: 10/12/2014-6582/3 md.) Askerlik hizmetini tamamlayanlar ile tamamlamış sayılanlardan sözleşmesi feshedilerek ilişiği kesilenler, yedekte erbaş ve er kaynağına alınırlar.
(6)Dördüncü fıkranın (f) ve (g) bentleri gereğince sözleşmeleri idarece feshedilenler 7 nci maddenin beşinci ve altıncı fıkralarında belirtilen haklardan istifade ederler.
(7)(Mülga:12/6/2024-7517/44 md.)
(8)(Değişik: 31/1/2013-6413/45 md.) Sözleşmenin yapılmasını müteakip;
a)Barışta ve savaşta, görevini icra ederken veya görevi dolayısıyla bir saldırıya, kazaya uğrayan ya da bir meslek hastalığına yakalananlar,
b)Kanser, tüberküloz, kronik böbrek yetmezliği ile ruh ve sinir hastalıkları gibi sağlık kurulları raporlarında uzun süreli bir tedaviye ihtiyaç gösterdiği belirtilen bir hastalığa yakalananlardan, toplam olarak ve fiilen üç yılı geçmemek şartıyla tedavi, istirahat veya hava değişimine tabi tutulanlar,
hariç olmak üzere, sözleşmeli erbaş ve erlerin hava değişimi ve istirahat süresinin toplamı, istirahat ve hava değişiminin başladığı tarihten geriye doğru son bir yıl içerisinde (yatarak tedavi olma süreci hariç) üç ayı geçemez. Sürenin hesaplanmasına en son alınan hava değişimi ve istirahat süresi dahil edilir. Hava değişimi ve istirahat süresi üç ayı geçenlerin sözleşmeleri feshedilerek Türk Silahlı Kuvvetleri ile ilişikleri kesilir.
- 1.(4. fıkra (e) bendi)18/2/2021 tarihli ve 7281 sayılı Kanunun 42 nci maddesiyle, bu bentte yer alan “Genelkurmay Başkanlığınca” ibaresi “Millî Savunma Bakanlığınca” şeklinde değiştirilmiştir.
- 2.(4. fıkra (h) bendi)Anayasa Mahkemesi’nin 1/6/2022 tarihli ve E.: 2022/33, K.: 2022/67 sayılı Kararı ile bu bent “mülga 26/10/1994 tarihli ve 4045 sayılı Kanun uyarınca yapılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması” yönünden iptal edilmiştir.
Değişiklik geçmişi(14)
- 12.06.20244. fıkra bir cümlesi 12.06.2024 tarihinde 7517 sayılı Kanunla değiştirildi
- 12.06.20244. fıkra (b) bendi 12.06.2024 tarihinde 7517 sayılı Kanunla değiştirildi
- 12.06.20244. fıkra (ı) bendi 12.06.2024 tarihinde 7517 sayılı Kanunla eklendi
- 12.06.20247. fıkra 12.06.2024 tarihinde 7517 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırıldı
- 05.04.20234. fıkra (a) bendi 05.04.2023 tarihinde Anayasa Mahkemesince iptal edildi (AYM E.2022/152, K.2023/66)
- 01.06.20224. fıkra (h) bendi 01.06.2022 tarihinde Anayasa Mahkemesince iptal edildi (AYM E.2022/33, K.2022/67)
- 18.02.20214. fıkra (e) bendi 18.02.2021 tarihinde 7281 sayılı Kanunla değiştirildi
- 01.02.20181. fıkra (d) bendi 01.02.2018 tarihinde 7078 sayılı Kanunla kanunla aynen kabul edildi
- 01.02.20184. fıkra (h) bendi 01.02.2018 tarihinde 7078 sayılı Kanunla kanunla aynen kabul edildi
- 15.08.20171. fıkra (d) bendi 15.08.2017 tarihinde KHK-694 eklendi
- 15.08.20174. fıkra (h) bendi 15.08.2017 tarihinde KHK-694 eklendi
- 22.01.20154. fıkra (c) bendi 22.01.2015 tarihinde 6586 sayılı Kanunla değiştirildi
- 10.12.20145. fıkra 10.12.2014 tarihinde 6582 sayılı Kanunla değiştirildi
- 31.01.20138. fıkra 31.01.2013 tarihinde 6413 sayılı Kanunla değiştirildi
Maddenin eski metinleri gösterilmiyor; yalnız hangi bölümün ne zaman, hangi kanunla değiştiği.
Atıflar(6)
Bu maddenin atıf yaptıkları
Bu maddeye atıf yapanlar
Bu maddede geçen tanımlar(5)
- Askerî eğitim
- Sözleşmeli er adaylarına okul, kurum, sınıf okulu, kıtalar veya eğitim merkezlerinde yaptırılacak olan kadro görevine yönelik eğitimi
- Ön sözleşme
- Türk Silahlı Kuvvetleri (Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı dâhil) birlik, karargâh, kurum ve kuruluşları ile sözleşmeli er adayları arasında; askerî eğitime alınmaları konusunda yapılan ve askerî eğitim dönemi başlangıcı ile sözleşme yapılıncaya kadar geçecek süreyi kapsayan sözleşmeyi
- Sözleşme
- Türk Silahlı Kuvvetleri (Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı dâhil) birlik, karargâh, kurum ve kuruluşları ile sözleşmeli er adaylarından askerî eğitimi başarıyla tamamlayanlar arasında yapılan, başlangıçta üç yıldan az olmamak şartıyla en fazla dört yıl, müteakiben bir yıldan az üç yıldan fazla olmayan ve hizmet yükümlülüğü getiren, yönetmelikte belirtilen örneğine göre hazırlanmış olan sözleşmeyi
- Sözleşmeli er adayı
- Sözleşmeli er yetiştirilmek amacıyla ön sözleşme yapılarak askerî eğitime alınanları
- Sözleşmeli erbaş ve er
- Erbaş ve er kadro görev yerlerinde, bu Kanun esaslarına göre istihdam edilenleri
Bu maddedeki kavramlar
- Güvenlik soruşturması
- Ön sözleşme
- Hava değişimi ve istirahat süresi
- Nitelik belgesi
- Yedek erbaş ve er kaynağı
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
171 karar arasından seçildi- 12. Daire · E. 2023/4536 · K. 2025/4378 · T. 14.10.2025Daire kararıBozma
Ana Jet Üs Komutanlığında sözleşmeli er olarak görev yapan davacının, 6191 sayılı Sözleşmeli Erbaş ve Er Kanunun 6. maddesinin dördüncü fıkrasının (a) ve (c) bentleri uyarınca sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali ve bu işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.
- 12. Daire · E. 2024/4273 · K. 2024/3300 · T. 09.09.2024Daire kararıOnama
Dava konusu istem: Hakkari 2. Dağ ve Komando Tabur Komutanlığında sözleşmeli er olarak görev yapan davacının, 6191 sayılı Sözleşmeli Er ve Erbaş Kanunu'nun 6. maddesi uyarınca sözleşmenin feshedilmesine ilişkin Dağ ve Komando Tugay Komutanlığı Merkez Şube Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali ile işlem sebebiyle yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.
Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.