Elektrik Piyasası Kanunu Madde 5Lisans esasları
6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
Madde, tüzel kişilerin elektrik piyasasında yürütecekleri faaliyetler için gerekli lisansın niteliğini, lisans türlerine göre verilme ve yenileme esaslarını, lisans bedellerini, lisans sahibi tüzel kişilerin genel yükümlülüklerini ve Kurul izni gerektiren pay ve tesis devirlerini düzenler.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
(1)Lisans, bu Kanun hükümleri uyarınca üzerinde kayıtlı piyasa faaliyetlerinin yapılabilmesi için tüzel kişilere verilen izin belgesidir. 11 inci maddenin onuncu fıkrasında belirtilen piyasalara ilişkin hükümler saklı kalmak üzere, lisanslara ilişkin olarak aşağıdaki hususlar Kurum tarafından çıkarılan yönetmelikle düzenlenir:
a)Başvuru ve değerlendirme usul ve esasları ile lisansların verilmesi, tadili, sona erdirilmesi, iptali, süreleri, süre uzatımı, yenilenmesi ve lisans kapsamındaki hak ve yükümlülüklerin belirli bir süre askıya alınmasına ilişkin usul ve esaslar
b)Faaliyetin türü ve işin niteliğine göre belirlenecek lisans bedelleri
c)Lisans sahibi tüzel kişilerin lisansları kapsamında sahip oldukları hakları, yükümlülükleri, görevleri, sermaye yeterlilikleri, istihdam edilmesi gereken nitelikli personele ilişkin hükümler ile tarifesi düzenlemeye tabi lisans sahiplerinin haklarının temlikine ilişkin usul ve esaslar
(2)Bu Kanun kapsamında verilecek lisansların tabi olacağı ve lisans sahiplerinin uymakla yükümlü olduğu esaslar şunlardır:
a)Bu Kanundaki istisnalar hariç piyasa faaliyetleri ile iştigal edecek tüzel kişiler, faaliyetlerine başlamadan önce, her faaliyet için ve söz konusu faaliyetlerin birden fazla tesiste yürütülecek olması hâlinde, her tesis için ayrı lisans almak zorundadır.
b)Tarifesi düzenlemeye tabi faaliyet gösteren tüzel kişiler, tarifesi düzenlemeye tabi her faaliyet ve bu faaliyetin lisansı kapsamında sınırlandığı her bölge için ayrı hesap ve kayıt tutmakla yükümlüdür.
c)Lisanslar, en çok kırk dokuz yıl için verilir. Üretim, iletim ve dağıtım lisansları için geçerli olan asgari süre on yıldır.
ç)Tüzel kişiler, Kurul tarafından belirlenen lisans alma, lisans yenileme, lisans tadili, lisans sureti çıkartma ve yıllık lisans bedellerini Kuruma ödemek zorundadır.
d)Lisans sahibi tüzel kişiler; tesislerini, yasal defter ve kayıtlarını Kurum denetimine hazır bulundurmak, Kurum tarafından talep edildiğinde denetime açmak ve Kurumun faaliyetlerini yerine getirebilmesi için ihtiyaç duyacağı her türlü bilgi ve belgeyi zamanında, tam ve doğru olarak Kuruma vermek zorundadır.
e)Tüzel kişiler lisans almanın yanı sıra faaliyet alanlarına göre mevzuatın gereklerini yerine getirmekle yükümlüdür.
f)Birden çok yapı veya müştemilatının yüzeylerinde tesis edilen aynı tür yenilenebilir enerji kaynağına dayalı üretim tesisleri sisteme aynı noktadan bağlanmak kaydıyla tek üretim lisansı kapsamında değerlendirilebilir. Uygulamaya ilişkin usul ve esaslar Kurum tarafından belirlenir.
(3)Piyasada faaliyet gösteren tüzel kişilerin aşağıda belirtilen işlemleri Kurul iznine tabidir. Kurul izni alınmasına dair usul ve esaslar Kurum tarafından çıkarılan yönetmelikle düzenlenir.
a)(Değişik:25/11/2020-7257/32 md.) Tarifesi düzenlemeye tabi olan tüzel kişiler için; halka açık şirketlerde yüzde beş, diğerlerinde yüzde on ve üzerindeki sermaye payı değişiklikleri ile kontrol değişikliği sonucunu doğuracak her türlü işlem
b)(Mülga:25/11/2020-7257/32 md.)
c)Tesislerin mülkiyetinin veya kullanım hakkının değişmesi sonucunu doğuran iş ve işlemler
(4)Tarifesi düzenlemeye tabi lisans sahibi tüzel kişiler için aşağıda belirtilen hususlara ilişkin hükümler Kurum tarafından çıkarılan yönetmelikte yer alır:
a)Lisans kapsamında hizmet verilecek gerçek ve tüzel kişiler ile yürütülecek faaliyet türlerini belirleyen hükümler
b)Bir dağıtım ya da iletim lisansı sahibinin, gerçek ve tüzel kişilere, eşitler arasında ayrım gözetmeksizin sisteme erişim ve sistemi kullanım imkânını sağlayacağına dair hükümler
c)Bu Kanunda yer alan fiyatlandırma esaslarını tespit etmeye, piyasa ihtiyaçlarını dikkate alarak son kaynak tedariği kapsamında ve/veya serbest olmayan tüketicilere yapılan elektrik satışında uygulanacak fiyatlandırma esaslarını tespit etmeye ve bu fiyatlarda enflasyon dâhil ihtiyaç duyulacak diğer ayarlamalara ilişkin formülleri uygulamaya dair yöntemler ve bunların denetlenmesine dair hükümler
ç)Lisans sahibinin Kuruma tam ve doğru bilgi vermesini ve tüketicilere yapılan satışlar açısından, elektrik enerjisi veya kapasite alımlarını basiretli bir tacir olarak yapmasını sağlayacak hükümler
d)Hizmet maliyetlerinin yansıtılmasına dair kurallar ile teknik ve teknik olmayan kayıpları asgariye indirecek önlemlerin uygulanmasına dair esasları içeren hükümler
e)Lisans sahibinin Kurum tarafından verilen tüm talimatlara uyma yükümlülüğüne ilişkin hükümler
f)Lisans kapsamında, Kuruldan izin alınmaksızın yapılabilecek faaliyetlere ilişkin hükümler
g)Hizmetin teknik gereklere göre yapılmasını sağlayacak hükümler
(5)Lisans başvurusu reddedilen tüzel kişilere ret gerekçesi tam ve açık biçimde bildirilir.
(6)Lisans, süresinin bitiminde kendiliğinden, lisans sahibi tüzel kişinin iflasının kesinleşmesi, lisans sahibinin talebi veya lisans verilmesine esas şartların kaybedilmesi hâllerinde ise Kurul kararıyla sona erer.
(7)Üretim lisansı başvurusunda bulunan tüzel kişiden, önlisans yükümlülüklerinin yerine getirilmesini müteakiben üretim tesisinin lisansında belirlenen inşaat süresi içerisinde kurulmaması hâlinde irat kaydedilmek üzere, kurulmak istenen üretim tesisinin niteliğine ve büyüklüğüne göre yatırım tutarının yüzde onunu geçmemek üzere teminat mektubu alınır. Mücbir sebep hâlleri ile lisans sahibinden kaynaklanmayan haklı sebepler dışında üretim tesisinin lisansında belirlenen inşaat süresi içerisinde kurulmaması veya kalan süre içerisinde kurulamayacağının tespit edilmesi hâllerinde lisans iptal edilir ve teminat mektubu irat kaydedilir. Teminatın alınması, niteliği ve süre uzatımı verilmesine ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle düzenlenir.
(8)Lisansı iptal edilen tüzel kişi, bu tüzel kişilikte yüzde on veya daha fazla paya sahip ortaklar ile lisans iptal tarihinden önceki bir yıl içerisinde görevden ayrılmış olanlar dâhil, yönetim kurulu başkan ve üyeleri, lisans iptalini takip eden üç yıl süreyle lisans alamaz, lisans başvurusunda bulunamaz, lisans başvurusu yapan tüzel kişiliklerde doğrudan veya dolaylı pay sahibi olamaz, yönetim kurullarında görev alamaz.
(9)Dağıtım lisansı, başvuru sahibinin bu Kanun uyarınca öngörülen yükümlülükleri yerine getirmesi ve ilgili dağıtım sisteminin işletme hakkını tevsiki hâlinde verilebilir.
(10)Lisans sahibi tüzel kişilerden talep edilen bildirim, rapor ve diğer evrak, yönetmeliklerde düzenlenen usul ve esaslara uygun olarak Kuruma sunulur.
(11)Kurum, tüketicilerin korunması ve piyasa faaliyetlerinin aksamaması için lisansların sona erdirilmesi veya iptali durumlarında gerekli tedbirleri alır.
(12)(Ek: 4/6/2016-6719/16 md.)(Mülga:25/3/2020-7226/35 md.)
(13)(Ek: 4/6/2016-6719/16 md.)(Mülga:25/3/2020-7226/35 md.)
(14)(Ek: 4/6/2016-6719/16 md.) Yenilenebilir enerji kaynak alanlarında kurulacak üretim tesisleri için gerekli enerji iletim tesisleri TEİAŞ tarafından santral ünitelerinin işletmeye giriş programına uygun olarak yapılır.
Değişiklik geçmişi(7)
- 25.11.20203. fıkra (a) bendi 25.11.2020 tarihinde 7257 sayılı Kanunla değiştirildi
- 25.11.20203. fıkra (b) bendi 25.11.2020 tarihinde 7257 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırıldı
- 25.03.202012. fıkra 25.03.2020 tarihinde 7226 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırıldı
- 25.03.202013. fıkra 25.03.2020 tarihinde 7226 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırıldı
- 04.06.201612. fıkra 04.06.2016 tarihinde 6719 sayılı Kanunla eklendi
- 04.06.201613. fıkra 04.06.2016 tarihinde 6719 sayılı Kanunla eklendi
- 04.06.201614. fıkra 04.06.2016 tarihinde 6719 sayılı Kanunla eklendi
Maddenin eski metinleri gösterilmiyor; yalnız hangi bölümün ne zaman, hangi kanunla değiştiği.
Atıflar(3)
Bu maddenin atıf yaptıkları
- Elektrik Piyasası Kanunu m.11saklı tutulur
Bu maddeye atıf yapanlar
Bu maddede geçen tanımlar(12)
- Dağıtım
- Elektrik enerjisinin 36 kV ve altındaki hatlar üzerinden naklini
- Dağıtım sistemi
- Bir dağıtım şirketinin, lisansında belirlenmiş dağıtım bölgesinde işlettiği elektrik dağıtım tesisleri ve şebekesini
- İletim
- Elektrik enerjisinin gerilim seviyesi 36 kV üzerindeki hatlar üzerinden naklini
- Kontrol
- Bir tüzel kişi üzerinde ayrı ayrı ya da birlikte, fiilen ya da hukuken belirleyici etki uygulama olanağını sağlayan hakları, sözleşmeler veya başka araçlarla ve özellikle bir tüzel kişinin malvarlığının tamamı veya bir kısmı üzerinde mülkiyet veya işletilmeye müsait bir kullanma hakkıyla veya bir tüzel kişinin organlarının oluşumunda veya kararları üzerinde belirleyici etki sağlayan hakları veya sözleşmelerle meydana getirilen hakları
- Kurul
- Enerji Piyasası Düzenleme Kurulunu
- Kurum
- Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunu
- Lisans
- Tüzel kişilere piyasada faaliyet gösterebilmeleri için bu Kanun uyarınca verilen izni
- Önlisans
- Üretim faaliyetinde bulunmak isteyen tüzel kişilere, üretim tesisi yatırımlarına başlamaları için gerekli onay, izin, ruhsat ve benzerlerinin alınabilmesi için belirli süreli verilen izni
- Piyasa
- Üretim, iletim, dağıtım, piyasa işletimi, toptan satış, perakende satış, ithalat ve ihracat faaliyetleri ile bu faaliyetlere ilişkin iş ve işlemlerden oluşan elektrik enerjisi piyasasını
- Son kaynak tedariği
- Serbest tüketici niteliğini haiz olduğu hâlde elektrik enerjisini, son kaynak tedarikçisi olarak yetkilendirilen tedarik lisansı sahibi şirket dışında bir tedarikçiden temin etmeyen tüketicilere elektrik enerjisi tedariğini
- Tarife
- Elektrik enerjisinin ve/veya kapasitenin iletimi, dağıtımı ve satışı ile bunlara dair hizmetlere ilişkin fiyat, hüküm ve şartları içeren düzenlemeleri
- TEİAŞ
- Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketini
Bu maddedeki kavramlar
- Lisans
- Lisans bedeli
- Kontrol değişikliği
- Önlisans yükümlülükleri
- Tarifesi düzenlemeye tabi lisans sahibi
- Teminat mektubu
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
350 karar arasından seçildi- İdare Dava Daireleri Kurulu · E. 2020/3031 · K. 2022/434 · T. 14.02.2022İDDKOnama
6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun 5. maddesinde, lisansın, bu Kanun hükümleri uyarınca üzerinde kayıtlı piyasa faaliyetlerinin yapılabilmesi için tüzel kişilere verilen izin belgesi olduğu, 11. maddenin onuncu fıkrasında belirtilen piyasalara ilişkin hükümler saklı kalmak üzere, lisanslara ilişkin olarak başvuru ve değerlendirme usul ve esasları ile lisansların verilmesi, tadili, sona erdirilmesi, iptali, süreleri, süre uzatımı,
- 13. Daire · E. 2017/551 · K. 2023/5425 · T. 11.12.2023Daire kararıRet
3. ve 4. fıkraları ile getirilen hakların kullanılmasını imkânsız kılan ve yanlış anlaşılmalara yol açan Geçici 15. maddenin 2. fıkrası uyarınca yürürlüğün 02/11/2013 tarihi olarak belirlenmesinin hukuki belirlilik ve geriye yürümezlik ilkesine aykırı olduğu, dava konusu 27. maddenin 3. fıkrasındaki yaptırımın aynı maddenin 2. fıkrası uyarınca lisansı iptal edilenlere uygulanması gerektiği, başka nedenle lisansı iptal edilenlere 6446 sayılı Kanun'un 5. maddesinin 8. fıkrasında düzenlenen yaptırımın uygulanmasına yol açan kuralın yasal dayanaktan yoksun olduğu,
- 13. Daire · E. 2016/3123 · K. 2022/985 · T. 16.03.2022Daire kararıBozma
bu durumun mücbir sebep hâli kapsamında sayılarak 8 aylık ek sürenin lisansa dercedilmesinin istenildiği, süre uzatım talebinin ... tarih ve ... sayılı Kurul kararıyla reddedildiği, dava konusu Kurul kararıyla da, davacıların 6446 sayılı Kanun'un 5. maddesinin sekizinci fıkrası uyarınca lisans iptaline ilişkin Kurul karar tarihinden itibaren 3 (üç) yıl süreyle elektrik piyasasında lisans alamayacağına, lisans başvurusunda bulunamayacağına,
Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.