Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanunu Madde 5Üzerinde rehin hakkı kurulabilecek taşınır varlıklar

6750 sayılı Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanunu

YürürlükteSon değişiklik: 28.01.2021

Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.

Kısaca

Madde, ticari işlemlerde taşınır rehninin konusunu oluşturan taşınır varlıkları sayar; bu varlıklar üzerinde rehin hakkının kurulabileceğini belirler. Düzenlenen konular şunlardır: birinci fıkradaki taşınır varlık listesi, işletmenin tamamı üzerinde rehnin kapsamı, müstakbel taşınır varlıklar, işletmelerin mevcut veya müstakbel taşınır varlıklarının getirileri, alacakların rehni, lisans ve ruhsatların onaya bağlı rehni, sicile bildirim ve teslimsiz rehin.

Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.

(1)Rehin hakkı aşağıda belirtilen taşınır varlıklar üzerinde kurulabilir:

a)Alacaklar

b)Çok yıllık ürün veren ağaçlar

c)Fikri ve sınai mülkiyete konu haklar

ç)Hammadde

d)Hayvan

e)Her türlü kazanç ve iratlar

f)Başka bir sicile kaydı öngörülmeyen ve idari izin belgesi niteliğinde olmayan her türlü lisans ve ruhsatlar

g)Kira gelirleri

ğ)Kiracılık hakkı

h)Makine ve teçhizat, araç, ekipman, alet, iş makinaları, elektronik haberleşme cihazları dâhil her türlü elektronik cihaz gibi menkul işletme tesisatı

ı)Sarf malzemesi

i)Stoklar

j)Tarımsal ürün

k)Ticaret unvanı ve/veya işletme adı

l)Ticari işletme veya esnaf işletmesi

m)Ticari plaka ve ticari hat

n)Ticari proje

o)Vagon

ö)Bu fıkrada sayılanlardan üçüncü kişiler zilyetliğindeki taşınır varlık, hak ve paylı mülkiyet hakları

p)(Ek: 15/2/2018-7099/28 md.) Benzeri her türlü taşınır varlık ve hak

(2)(Değişik cümle:28/1/2021-7263/24 md.) Ticari işletme ve esnaf işletmesinin tamamı üzerinde rehin kurulması hâlinde, rehnin kuruluşu anında işletmenin faaliyetine tahsis edilmiş olan her türlü varlık; bir işletmenin belirli bir taşınır varlık grubunun bir bütün olarak rehnedilmesi hâlinde ise bu gruba dahil varlıkların tamamı rehnedilmiş sayılır. Bu varlıkların rehni diğer kanunlarca bir sicile tescilini gerektiriyorsa bu rehin ilgili sicillere bildirilir. Bu varlıklar üzerinde diğer kanunlar uyarınca önceden bir rehin hakkı tesis edilmiş olması hâlinde bu Kanun çerçevesinde tesis edilerek bildirilen rehin sonraki sırada yer alır. Ticari işletme ve esnaf işletmesi rehinleri ticaret veya esnaf siciline bildirilir. Birinci fıkrada yer alan diğer taşınır varlıkların borcu karşılaması hâlinde işletmenin tümü üzerinde rehin kurulamaz. (Ek cümle:28/1/2021-7263/24 md.) Bir işletmenin belirli bir taşınır varlık grubunun bir bütün olarak rehnedilmesi hâlinde 4 üncü maddenin altıncı fıkrasının (c) bendi uygulanmaz.

(3)İşletmelerin müstakbel taşınır varlıkları üzerinde rehin hakkı kurulabilir. Rehinli müstakbel taşınır varlık üzerindeki tasarruf yetkisi, bu varlıkların mülkiyete konu edilmesini müteakip kullanılabilir.

(4)Rehin, işletmelerin mevcut veya müstakbel taşınır varlıklarının getirileri üzerinde kurulabilir.

(5)Her tür sözleşmeden doğan mevcut veya müstakbel alacaklar rehne konu edilebilir. 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun ile 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu hükümleri saklıdır.

(6)Rehin hakkı bu maddenin birinci fıkrasında belirtilen varlıklardan biri veya birden fazlası üzerinde kurulabilir.

(7)Kendi mevzuatı gereğince bir onaya tabi olan lisans ve ruhsatların rehni bu onayın alınması hâlinde mümkündür.

(8)Mevzuatı gereği özel sicillerine kaydı gereken rehinler Sicile bildirilir. Buna ilişkin usul ve esaslar Bakanlıkça çıkarılan yönetmelikle belirlenir.

(9)Üçüncü kişiler, bu Kanun kapsamında borçlu lehine teslimsiz taşınır rehni kurabilir.

Kanun metninde bu maddeHam metin
Değişiklik geçmişi(3)
  1. 28.01.20212. fıkra bir cümlesi 28.01.2021 tarihinde 7263 sayılı Kanunla değiştirildi
  2. 28.01.20212. fıkra bir cümlesi 28.01.2021 tarihinde 7263 sayılı Kanunla eklendi
  3. 15.02.20181. fıkra (p) bendi 15.02.2018 tarihinde 7099 sayılı Kanunla eklendi

Maddenin eski metinleri gösterilmiyor; yalnız hangi bölümün ne zaman, hangi kanunla değiştiği.

Atıflar(3)

Bu maddenin atıf yaptıkları

Bu maddede geçen tanımlar(7)
Bakanlık
Gümrük ve Ticaret Bakanlığını
Esnaf
7/6/2005 tarihli ve 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkarlar Meslek Kuruluşları Kanununa göre faaliyet gösteren esnaf ve sanatkarı
Müstakbel taşınır varlık
Mevcut olmayan veya rehin sözleşmesinin akdedildiği anda rehin verenin mülkiyetinde bulunmayan bu Kanunun 5 inci maddesinin birinci fıkrasında belirtilen varlıkları
Stok
Rehin verenin satmak, kullanmak veya kiralamak amaçlarıyla mülkiyetinde bulunan hammadde, yarı mamul veya mamul varlıkları
Taşınır varlık
Bu Kanunun 5 inci maddesinin birinci fıkrasında belirtilen varlıkları
Rehin hakkı
Taşınır varlığın türünden, rehin verenin veya rehinli alacaklının durumundan, rehinle güvence altına alınan borcun niteliğinden veya tarafların onu rehin hakkı olarak adlandırmasından bağımsız olarak bir borcun ödenmesini veya ifa edilmesini güvence altına almak amacıyla alacağın devrinde devralanın alacak hakkı da dâhil olmak üzere, taşınır varlık üzerinde zilyetliğin devrine gerek olmaksızın tesis edilen sınırlı ayni hakkı
Sicil
Bakanlık tarafından kurulan ya da kurdurulan ve mevzuatı uyarınca kendi özel siciline tescili zorunlu olanlar dışındaki taşınır varlıklar üzerinde, bu Kanun kapsamında tesis edilecek rehinlere ilişkin tescil, terkin, değişiklik gibi tüm iş ve işlemlerin elektronik ortamda gerçekleştirildiği ve sunulduğu merkezi ve aleni Rehinli Taşınır Sicilini

Bu maddedeki kavramlar

Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.

Bu maddeyi uygulayan kararlar

2 karar arasından seçildi
  1. Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi · E. 2021/649 · K. 2023/178 · T. 16.02.2023
    İstinafKabul
    yerel mahkeme gerekçesine dayanak gösterdiği 6750 Sayılı Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanunu'nun huzurdaki davaya konu rehinler için kullanılması mümkün olmadığını, 6750 Sayılı Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanunu'nun 5. Maddesindeki kira giderleri, kiracılık hakkı, ticari plaka, ticari hat ve ticari işletme gibi varlıklar anılan kanun hükmü çerçevesinde rehin konusu olabileceğini,
  2. Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi · E. 2025/314 · K. 2025/386 · T. 27.02.2025
    İstinafRet
    6750 sayılı Ticari İşlemlerde Taşınır Rehin Kanunun kapsamında hangi taşınır mallar üzerinde rehin kurulabileceği aynı kanunun 5. maddesinde sayıldığı, sayılan bu taşınır mallar arasında başka bir sicile kaydı yapılan motorlu taşıtların olmadığı, yürürlüğe girdiğinden beri motorlu taşıtlar üzerine konan rehinlerin TMK.'nın 940/2 m. çerçevesinde tesis edildiği,

Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.

Bu maddeye özel soru

Genel

Aydın'da faaliyet gösteren bir konfeksiyon fabrikasının sahibi olan Tacir Pelin, işletmesini modernize etmek için bankadan kredi çekmiş ve karşılığında 6750 sayılı Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanunu uyarınca ticari işletmesinin tamamı üzerinde rehin tesis etmiştir. Söz konusu rehin sözleşmesi usulüne uygun olarak Rehinli Taşınır Sicili’ne (TARES) tescil edilmiştir. Bu rehnin kapsamı dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi rehnin kapsamına giren unsurlardan biri olamaz?

  1. A) Fabrikada üretimde kullanılan dikiş makineleri ve elektronik kesim cihazları
  2. B) İşletme adına tescilli olan "Lale Giyim" markası ve patent hakları
  3. C) Fabrikanın içinde bulunduğu ve tapu kütüğüne kayıtlı olan arsa ile bina
  4. D) İşletmenin ham madde stokları ve henüz satılmamış olan mamul ürünleri
  5. E) İşletmenin sahip olduğu ticari hatlar ve müşteri çevre değeri (peştemaliye)

Bu maddeyle ilgili 9 soru daha var

Soruların tamamını çözmek ve açıklamalı cevapları görmek için Hukuksal Eğitim platformuna katıl.

Platforma katıl