Gider Vergileri Kanunu Madde 29İstisnalar

6802 sayılı Gider Vergileri Kanunu

YürürlükteSon değişiklik: 27.12.2023

Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.

Kısaca

6802 sayılı Gider Vergileri Kanunu'nun 29. maddesi, banka ve sigorta muameleleri vergisinden müstesna tutulan paraları bentler hâlinde sayar.

Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.

Aşağıda yazılı muameleler dolayısiyle alınan paralar banka ve sigorta muameleleri vergisinden müstesnadır:

a)Merkezleri Türkiye'de bulunan bankaların kendi şube ve ajansları ile veya bu şube ve ajansların birbirleriyle yaptıkları muameleler dolayısiyle tahakkuk eden paralar,

b)Merkezleri Türkiye dışında bulunan bankaların Türkiye'de mevcut şube ve ajanslarının birbirleriyle yaptıkları muameleler dolayısiyle tahakkuk eden paralar,

c)Hususi kanunlarla her türlü vergiden istisna edilmiş olan esham ve tahvillerin, faiz, temettü ve ikramiyeleri ile Merkez Bankasınca ihraç edilen likidite senetlerinden elde edilen faiz gelirleri ve 28/3/2002 tarihli ve 4749 sayılı Kamu Finansmanı ve Borç Yönetiminin Düzenlenmesi Hakkında Kanunun 7/A maddesine göre kurulan varlık kiralama şirketleri tarafından ihraç edilen kira sertifikalarından elde edilen kira gelirleri ve vade sonunda lehe alınan paralar,12

ç)(Ek:17/1/2019-7161/2 md.) Varlık finansmanı fonlarının sermaye piyasalarında yaptıkları işlemler nedeniyle elde ettikleri paralar,

d)Bankaların müşterileri nam ve hesabına başka şahıs ve müesseselere yaptırdıkları hizmetler mukabili olarak aldıkları ve aynen mezkür şahıs veya müesseselere ödedikleri paralar,

e)(Değişik: 3/6/1986 - 3297/17 md.) Bankaların, bankerlerin ve sigorta şirketlerinin sermayelerinin tamamı kendilerine ait veya iştirakleri bulunan sınai işletmelerden sağladıkları karlar,

f)(Değişik: 4/1/1961 210/4 md.) Bankaların, bankerlerin ve sigorta şirketlerinin sermayelerine iştirak ettikleri banka, banker ve sigorta şirketlerinin bu kanuna göre banka ve sigorta muameleleri vergisine tabi muamelelerden mütevellit karları,

g)5842 sayılı Denizcilik Bankası Türk Anonim Ortaklığı Kanununun 6,7 8,9, 10 ve 11 inci maddeleri ile 12 nci maddesinin (b) ve (c) fıkralarında zikrolunan işler dolayısiyle Denizcilik Bankası Türk Anonim Ortaklığı lehine tahakkuk edecek paralarla aynı kanunun 2 nci ve 13 üncü maddeleri gereğince, bankanın veya kuracağı ortaklıkların, yukarda sayılan işlerin görülmesine veya tesislerin işletilmesine dair hakiki veya hükmi şahıslarla yaptıkları anlaşmalar dolayısiyle elde edecekleri paralar ve bankanın veya kuracağı ortaklıkların anlaşmalar yaptıkları hakiki ve hükmi şahıslar lehine aynı işler dolayısiyle tahakkuk edecek paralar,

h)6266 sayılı kanuna göre kurulan kan bankalarının mezkür kanunda yazılı işler dolayısiyle elde edecekleri paralar,

i)(Değişik : 21/2/2007-5582/30 md.) Emeklilik sözleşmeleri, hayat sigortaları (hayat sigortalarında ferdi kaza, hastalık sonucu maluliyet ve tehlikeli hastalıklar teminatlarının da ek teminat olarak verildiği sözleşmeler dahil) ve sağlık sigortaları ile ihracata ait nakliyat sigortalarında ve 6/12/2012 tarihli ve 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanununun 57 nci maddesinin birinci fıkrasında tanımlanan konut finansmanı kapsamında kredinin kullanıldığı tarih itibarıyla üzerine kayıtlı konuta sahip olmayan tüketicilere kullandırılan konut kredileri ile bu kredilerin refinansmanı dolayısıyla yapılan sigortalarda sözleşme ve poliçe üzerinden alınan paralar,3

j)Mükerrer sigorta muameleleri ile retrosesyon muameleleri dolayısiyle alınan prim, komüsyon vesair paralar,

k)(Ek: 25/6/1964 - 482/6 md.) Biçilmemiş veya toplanmamış her türlü tarım mahsulleri ile tarım hayvanları için akdolunan zirai sigortalar dolayısiyle alınan paralar,

l)(Ek: 25/6/1964 - 482/6 md.)Nükleer rizikolara karşı yapılan sigortalar dolayısiyle alınan paralar,

m)(Ek: 25/6/1964 - 482/6 md.; Değişik : 22/7/1998 - 4369/63 md.) Türkiye Halk Bankasının, ihtisas kredileri kapsamında küçük ve orta ölçekli sanayi işletmelerine verdiği krediler ya da bu işletmelerin dış ticaret işlemlerine yaptığı aracılık hizmetleri dolayısıyla aldığı paralar ile Esnaf ve Sanatkarlar Kefalet Kooperatiflerinin kefaleti altında esnaf ve sanatkarlara verdiği krediler dolayısıyla alınan paralar ve bu kooperatiflerin ortaklarından masraf karşılığı adıyla aldığı paralar,

n)(Ek : 17/4/1981 - 2447/7 md.) Mevduat toplamayan bankaların açmış oldukları yatırım kredileri dolayısıyla kendi lehlerine aldıkları paralar.

o)(Ek : 24/6/1994 - 4008/35 md.) Bankaların,yetkili müesselerin, özel finans kuruluşlarının ve PTT'nin Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkındaki Kararlar ve bu kararlara dayanılarak çıkarılan tebliğlere göre Merkez Bankasına yapacakları zorunlu, döviz ve efektif devirleri,

p)(Ek : 24/6/1994 - 4008/35 md.) Arbitraj muameleleri ile (…)4 vadeli işlem ve opsiyon sözleşmelerine ilişkin muameleler ve bu muameleler sonucu lehe alınan paralar.5

r)(Ek : 22/7/1998 - 4369/63 md.) Kredinin kullanıldığı tarih itibarıyla üzerine kayıtlı konuta sahip olmayan tüketicilere kooperatifler aracılığı ile Toplu Konut İdaresi Başkanlığı ve bankalar tarafından açılan konut kredileri dolayısıyla lehe alınan paralar.6

s)Ek : 20/6/2001 - 4684/20 md.) Kurumlar Vergisi Kanununa göre yapılan birleşme, devir, bölünme ve hisse değişimi işlemlerinden doğan kazançlar.

t)(Ek : 28/6/2001 - 4697/12 md.; Değişik: 15/7/2016-6728/9 md.) Emeklilik yatırım fonlarının, menkul kıymet yatırım fonlarının, menkul kıymet yatırım ortaklıklarının, girişim sermayesi yatırım fonlarının ve girişim sermayesi yatırım ortaklıklarının para ve sermaye piyasalarında yaptıkları işlemler nedeniyle elde ettikleri paralar,

u)(Değişik : 21/2/2007-5582/30 md.) Bankalar, sigorta şirketleri, emeklilik şirketleri ve ipotek finansmanı kuruluşlarının kuruluşlarında veya sermayelerini artırdıkları sırada çıkardıkları hisse senetlerinin itibarî değerlerinin üzerinde elden çıkarılması sonucu kendi lehlerine kalan paralar,

v)(Ek: 30/12/2004 – 5281/39 md.) 5422 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (12) numaralı bendi kapsamındaki işlemler dolayısıyla lehe alınan paralar,

y)(Ek: 21/2/2007-5582/30 md.)(Değişik:27/12/2023-7491/6 md.) İpotek finansmanı kuruluşlarının ve konut finansmanı fonlarının, 6362 sayılı Kanunun 57 nci maddesinin birinci fıkrasında tanımlanan konut finansmanı kapsamında yaptıkları tüm işlemler ile konut finansmanı kuruluşları tarafından aynı Kanun kapsamında kredinin kullanıldığı tarih itibarıyla üzerine kayıtlı konuta sahip olmayan tüketicilere kullandırılan konut kredileri ile bu kredilerin refinansmanı dolayısıyla lehe alınan paralar.

z)(Ek: 25/12/2015-6655/1 md.) 17/4/1957 tarihli ve 6948 sayılı Sanayi Sicili Kanununa göre sanayi sicil belgesini haiz sanayi işletmelerince münhasıran imalat sanayinde kullanılmak üzere alınan makine ve teçhizatın finansmanı için bu işletmeler tarafından kullanılan krediler dolayısıyla lehe alınan paralar (Bu bendin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Maliye Bakanlığınca belirlenir.).

  1. 1.(1. fıkra (c) bendi)28/3/2007 tarihli ve 5615 sayılı Kanunun 17 nci maddesiyle bu bende "ikramiyeleri" ibaresinden sonra gelmek üzere "ile Merkez Bankasınca ihraç edilen likidite senetlerinden elde edilen faiz gelirleri," ibaresi eklenmiştir.
  2. 2.(1. fıkra (c) bendi)3/4/2013 tarihli ve 6456 sayılı Kanunun 14 üncü maddesiyle, bu bende “faiz gelirleri” ibaresinden sonra gelmek üzere “ve 28/3/2002 tarihli ve 4749 sayılı Kamu Finansmanı ve Borç Yönetiminin Düzenlenmesi Hakkında Kanunun 7/A maddesine göre kurulan varlık kiralama şirketleri tarafından ihraç edilen kira sertifikalarından elde edilen kira gelirleri ve vade sonunda lehe alınan paralar,” ibaresi eklenmiştir.
  3. 3.(1. fıkra (i) bendi)27/12/2023 tarihli ve 7491 sayılı Kanunun 6 ncı maddesiyle, bu bentte yer alan “2499 sayılı Sermaye Piyasası Kanununun 38/A maddesinin birinci fıkrasında tanımlanan konut finansmanı kapsamında” ibaresi “6/12/2012 tarihli ve 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanununun 57 nci maddesinin birinci fıkrasında tanımlanan konut finansmanı kapsamında kredinin kullanıldığı tarih itibarıyla üzerine kayıtlı konuta sahip olmayan tüketicilere kullandırılan konut kredileri ile bu kredilerin refinansmanı dolayısıyla” şeklinde değiştirilmiştir.
  4. 4.(1. fıkra (p) bendi)28/11/2017 tarihli ve 7061 sayılı Kanunun 11 inci maddesiyle, bu bentte yer alan “Türkiye’de kurulu borsalarda gerçekleştirilen” ibaresi madde metninden çıkarılmış olup aynı Kanunun 123 üncü maddesi uyarınca söz konusu değişiklik 7061 sayılı Kanunun yayım tarihi olan 5/12/2017 tarihini izleyen ay başında yürürlüğe girmiştir.
  5. 5.(1. fıkra (p) bendi)23/7/2010 tarihli ve 6009 sayılı Kanunun 2 nci maddesiyle bu bentte yer alan “Arbitraj muameleleri” ibaresi 1/8/2010 tarihini izleyen aybaşından geçerli olmak üzere “Arbitraj muameleleri ile Türkiye’de kurulu borsalarda gerçekleştirilen vadeli işlem ve opsiyon sözleşmelerine ilişkin muameleler” şeklinde değiştirilmiştir.
  6. 6.(1. fıkra (r) bendi)27/12/2023 tarihli ve 7491 sayılı Kanunun 6 ncı maddesiyle bu bentte yer alan “Kooperatifler aracılığı ile Başbakanlık Toplu Konut İdaresi” ibaresi “Kredinin kullanıldığı tarih itibarıyla üzerine kayıtlı konuta sahip olmayan tüketicilere kooperatifler aracılığı ile Toplu Konut İdaresi Başkanlığı” şeklinde değiştirilmiştir.
Kanun metninde bu maddeHam metin
Değişiklik geçmişi(23)
  1. 27.12.2023“İpotek finansmanı kuruluşlarının ve konut finansmanı fonlarının, 6362 sayılı…” ile başlayan bent 27.12.2023 tarihinde 7491 sayılı Kanunla değiştirildi
  2. 27.12.2023(i) bendi 27.12.2023 tarihinde 7491 sayılı Kanunla değiştirildi
  3. 27.12.2023(r) bendi 27.12.2023 tarihinde 7491 sayılı Kanunla değiştirildi
  4. 17.01.2019“Varlık finansmanı fonlarının sermaye piyasalarında yaptıkları işlemler…” ile başlayan bent 17.01.2019 tarihinde 7161 sayılı Kanunla eklendi
  5. 28.11.2017(p) bendi 28.11.2017 tarihinde 7061 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırıldı
  6. 15.07.2016“Emeklilik yatırım fonlarının, menkul kıymet yatırım fonlarının, menkul kıymet…” ile başlayan bent 15.07.2016 tarihinde 6728 sayılı Kanunla değiştirildi
  7. 25.12.2015“17/4/1957 tarihli ve 6948 sayılı Sanayi Sicili Kanununa göre sanayi sicil…” ile başlayan bent 25.12.2015 tarihinde 6655 sayılı Kanunla eklendi
  8. 23.07.2010(p) bendi 23.07.2010 tarihinde 6009 sayılı Kanunla değiştirildi
  9. 21.02.2007“Emeklilik sözleşmeleri, hayat sigortaları (hayat sigortalarında ferdi kaza,…” ile başlayan bent 21.02.2007 tarihinde 5582 sayılı Kanunla değiştirildi
  10. 21.02.2007“Bankalar, sigorta şirketleri, emeklilik şirketleri ve ipotek finansmanı…” ile başlayan bent 21.02.2007 tarihinde 5582 sayılı Kanunla değiştirildi
  11. 21.02.2007“İpotek finansmanı kuruluşlarının ve konut finansmanı fonlarının, 6362 sayılı…” ile başlayan bent 21.02.2007 tarihinde 5582 sayılı Kanunla eklendi
  12. 30.12.2004“5422 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 8 inci maddesinin birinci fıkrasının…” ile başlayan bent 30.12.2004 tarihinde 5281 sayılı Kanunla eklendi
  13. 28.06.2001“Emeklilik yatırım fonlarının, menkul kıymet yatırım fonlarının, menkul kıymet…” ile başlayan bent 28.06.2001 tarihinde 4697 sayılı Kanunla eklendi
  14. 22.07.1998“Türkiye Halk Bankasının, ihtisas kredileri kapsamında küçük ve orta ölçekli…” ile başlayan bent 22.07.1998 tarihinde 4369 sayılı Kanunla değiştirildi
  15. 22.07.1998“Kredinin kullanıldığı tarih itibarıyla üzerine kayıtlı konuta sahip olmayan…” ile başlayan bent 22.07.1998 tarihinde 4369 sayılı Kanunla eklendi
  16. 24.06.1994“Bankaların,yetkili müesselerin, özel finans kuruluşlarının ve PTT'nin Türk…” ile başlayan bent 24.06.1994 tarihinde 4008 sayılı Kanunla eklendi
  17. 24.06.1994“Arbitraj muameleleri ile (…) vadeli işlem ve opsiyon sözleşmelerine ilişkin…” ile başlayan bent 24.06.1994 tarihinde 4008 sayılı Kanunla eklendi
  18. 03.06.1986“Bankaların, bankerlerin ve sigorta şirketlerinin sermayelerinin tamamı…” ile başlayan bent 03.06.1986 tarihinde 3297 sayılı Kanunla değiştirildi
  19. 17.04.1981“Mevduat toplamayan bankaların açmış oldukları yatırım kredileri dolayısıyla…” ile başlayan bent 17.04.1981 tarihinde 2447 sayılı Kanunla eklendi
  20. 25.06.1964“Biçilmemiş veya toplanmamış her türlü tarım mahsulleri ile tarım hayvanları…” ile başlayan bent 25.06.1964 tarihinde 482 sayılı Kanunla eklendi
  21. 25.06.1964“Nükleer rizikolara karşı yapılan sigortalar dolayısiyle alınan paralar, m)…” ile başlayan bent 25.06.1964 tarihinde 482 sayılı Kanunla eklendi
  22. 25.06.1964“Türkiye Halk Bankasının, ihtisas kredileri kapsamında küçük ve orta ölçekli…” ile başlayan bent 25.06.1964 tarihinde 482 sayılı Kanunla eklendi
  23. 04.01.1961“Bankaların, bankerlerin ve sigorta şirketlerinin sermayelerine iştirak…” ile başlayan bent 04.01.1961 tarihinde 210 sayılı Kanunla değiştirildi

Maddenin eski metinleri gösterilmiyor; yalnız hangi bölümün ne zaman, hangi kanunla değiştiği.

Atıflar(2)

Bu maddedeki kavramlar

Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.

Bu maddeyi uygulayan kararlar

39 karar arasından seçildi
  1. 7. Daire · E. 2022/3351 · K. 2024/5205 · T. 16.12.2024
    Daire kararıBozma
    5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu'nun 5. maddesinin 1. fıkrasının (e) bendi uyarınca en az iki tam yıl süreyle aktifinde yer aldığı sonucuna varılan söz konusu hisselerin satılmasının 6802 sayılı Gider Vergileri Kanunu'nun 29. maddesinin (v) bendi uyarınca istisna kapsamında değerlendirilmesinin icap ettiği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptali ile fazladan ödenen vergilerin tahsil tarihinden itibaren hesaplanacak tecil faiziyle birlikte iadesine karar veri
  2. 7. Daire · E. 2019/905 · K. 2022/4702 · T. 29.11.2022
    Daire kararıOnama
    E:… sayılı kararıyla, dosyanın incelenmesinden, davacının …'e ait iştirak hisselerinin satışından doğan kurum kazancının 6802 sayılı Gider Vergileri Kanunu'nun 29. maddesinin (v) bendi uyarınca istisna kapsamında değerlendirilebilmesi için gerekli olan 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu'nun 5. maddesinin 1. fıkrasının (e) bendi uyarınca en az iki tam yıl süreyle şirket aktifinde bulunmasına dair şartının gerçekleşmediği; bu durumun Mahkemelerin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla,

    Madde bu karardan sonra (27.12.2023) kısmen değişti; kararın dayandığı hükmün bugünkü hâli ayrıca kontrol edilmeli.

  3. 19. Hukuk Dairesi · E. 2015/17056 · K. 2016/8092 · T. 02.05.2016
    Daire kararıBozma
    icra takibi ile huzurdaki davanın kefiller aleyhine açıldığı nazara alındığında davacı tarafça takipte talep edilen kredi sözleşmesinin hususi şartlarının 4.5. maddesi uyarınca 983.829,91 TL’lik %50 cezai tazminat alacağının yerinde olmadığı, ayrıca 6802 sayılı Gider Vergileri Kanununun 29. maddesinin (n) bendinde mevduat toplamayan bankaların açmış oldukları yatırım kredileri dolayısıyla lehlerine aldıkları paraların BSMV 'den istisna edileceği hükmü yer aldığından davacının icra takibindeki BSMV'ye ilişkin talebinin yeri

    Madde bu karardan sonra (27.12.2023) kısmen değişti; kararın dayandığı hükmün bugünkü hâli ayrıca kontrol edilmeli.

Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.