TBMM İçtüzüğü Madde 91Temel kanunlar
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
(Yeniden düzenleme: 30/6/2005-855 S.Karar/1 md.)
a)Bir hukuk dalını sistematik olarak bütünüyle veya kapsamlı olarak değiştirecek biçimde genel ilkeleri içermesi; kişisel veya toplumsal yaşamın büyük bir bölümünü ilgilendirmesi; kendi alanındaki özel kanunların dayandığı temel kavramları göstermesi, özel kanunlar arasında uygulamada ahenk sağlaması, düzenlediği alan yönünden bütünlüğünün ve maddeler arasındaki bağlantıların korunması zorunluluğunun bulunması; önceki yasalaşma evrelerinde de özel görüşme ve oylama usulüne bağlı tutulması gibi özellikleri taşıyan kanunları ve İçtüzüğü bütünüyle veya kapsamlı olarak değiştiren veya yürürlüğe koyan tekliflerin Genel Kurulda bölümler halinde görüşülmesine ve her bölümün en çok otuz maddeyi geçmemek kaydıyla hangi maddelerden oluşacağına esas komisyonun veya grupların teklifi, Danışma Kurulunun oybirliği ile önerisi üzerine Genel Kurulca karar verilebilir. Bu takdirde bölümler, maddeler okunmaksızın maddenin görüşülmesindeki usule göre ayrı ayrı görüşülür ve bölümdeki maddeler ayrı ayrı oylanır.[58] Milletvekilleri, ve esas komisyon değişiklik önergeleri verebilir. (İptal son cümle: Anayasa Mahkemesinin 26/10/2006 tarihli ve E.:2005/74, K.:2005/73 sayılı Kararı ile; Yeniden Düzenleme: 31/1/2007-884 S.Karar/1 md.) Milletvekilleri tarafından Anayasaya aykırılık önergeleri dahil madde üzerinde iki önerge verilebilir. Ancak, her siyasî parti grubuna mensup milletvekillerinin birer önerge verme hakkı saklıdır. (Ek üçüncü paragraf: 31/1/2007-884 S.Karar/1 md.) Yeni bir madde olarak görüşülmesine komisyonun salt çoğunlukla katıldığı önergeler ile yeniden görüşülmesine karar verilen maddeler üzerinde görüşme açılır ve bu maddede belirtilen sayıda önerge verilebilir. Bölümler üzerindeki soru-cevap süresi, onbeş dakika ile sınırlıdır. (Değişik paragraf: 31/1/2007-884 S.Karar/1 md.) Diğer hükümler saklıdır.
b)Danışma Kurulunda oybirliği sağlanamaması halinde siyasi parti gruplarının önerisi üzerine de (a) bendinde belirtilen yasama yönteminin uygulanmasına Genel Kurulca karar verilebilir.
Değişiklik geçmişi(5)
- 31.01.2007“Milletvekilleri tarafından Anayasaya aykırılık önergeleri dahil madde üzerinde…” ile başlayan fıkra (bir cümlesi) 31.01.2007 tarihinde değiştirildi
- 31.01.2007“Yeni bir madde olarak görüşülmesine komisyonun salt çoğunlukla katıldığı…” ile başlayan fıkra (bir ibaresi) 31.01.2007 tarihinde eklendi
- 31.01.2007“Diğer hükümler saklıdır. b) Danışma Kurulunda oybirliği sağlanamaması halinde…” ile başlayan fıkra (bir ibaresi) 31.01.2007 tarihinde değiştirildi
- 26.10.2006“Milletvekilleri tarafından Anayasaya aykırılık önergeleri dahil madde üzerinde…” ile başlayan fıkra (bir cümlesi) 26.10.2006 tarihinde Anayasa Mahkemesince iptal edildi (AYM E.2005/74, K.2005/73)
- 30.06.2005maddenin tamamı 30.06.2005 tarihinde değiştirildi
Maddenin eski metinleri gösterilmiyor; yalnız hangi bölümün ne zaman, hangi kanunla değiştiği.
Bu maddeye özel soru
Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulunda, bir hukuk dalını sistematik olarak bütünüyle değiştiren ve düzenlediği alan yönünden bütünlüğünün korunması zorunluluğu bulunan kapsamlı bir kanun teklifinin görüşülmesine başlanacaktır. Siyasi parti gruplarının ortak önerisi üzerine, yasama sürecinin etkinliğini artırmak amacıyla teklifin TBMM İçtüzüğü'nün 91. maddesinde düzenlenen “temel kanun” usulüne göre görüşülmesine karar verilmiştir. Bu usulün işleyişine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- A) Danışma Kurulunun oybirliği ile yaptığı öneri üzerine Genel Kurulun bu usulü uygulaması zorunlu olup, bu usulde her bölüm bir bütün olarak oylanır.
- B) Kanun teklifi, her biri en çok otuz maddeden oluşan bölümler halinde görüşülür ve bir bölüm üzerindeki görüşmeler tamamlandıktan sonra, o bölümü oluşturan maddeler ayrı ayrı oylanır.
- C) Bölümler üzerindeki soru-cevap süresi on dakika ile sınırlıdır ve esas komisyonun değişiklik önergesi verebilmesi için komisyonda salt çoğunlukla karar alınması gerekir.
- D) Teklifin esas komisyonda kırk beş gün içinde sonuçlandırılamaması hâlinde, teklif sahiplerinin istemiyle bu usulün uygulanmasına doğrudan Genel Kurulca karar verilebilir.
- E) Bölümlerin görüşülmesi tamamlandıktan sonra, maddeler okunmaksızın bölüm bir bütün olarak oylanır ve kanun teklifinin tümü üzerinde ayrıca bir oylama yapılmaz.