Arşiv araştırması nedir?
Kısaca
Kişinin hakkında kayıtlı bulunduğu arşivlerde yer alan bilgi ve belgelerin taranarak değerlendirilmesidir. Güvenlik soruşturmasıyla birlikte yürütülen ayrı bir araştırma türüdür.
Birçok kanunda geçer (2 kanun); anlamı bağlama göre aşağıda.
Kanunda nerede geçiyor
6 maddeGüvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu
- Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu m.1 · Amaç ve kapsam
Kamu kurum ve kuruluşlarının arşivlerindeki bilgi ve belgeler üzerinden yapılan araştırmadır. Güvenlik soruşturmasından ayrı bir inceleme türü olarak kanunda ayrıca düzenlenir.
- Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu m.3 · Hakkında güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılacaklar
Kişinin kamu görevine girişinden önce devlet arşivlerindeki kayıtlar üzerinden yapılan incelemedir. Maddenin birinci fıkrası, bu incelemenin statü veya çalıştırma şekline bakılmaksızın yapılacağını belirtir.
- Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu m.4 · Arşiv araştırması
Kişi hakkında mevcut kayıtlardan yukarıda sayılan bilgilerin tespit edilmesi işlemidir. Yeni bir soruşturma yürütmeyi değil, halihazırda bulunan kayıtların taranmasını ifade eder.
- Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu m.6 · Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasını yapacak birimler
Kamu kurum ve kuruluşlarının arşivlerinde ve elektronik bilgi işlem merkezlerinde kişi hakkında mevcut bilgi ve belgelerin taranmasıdır. Yetki, yalnızca birimlere iletilen talep ile sınırlıdır.
- Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu m.12 · Yönetmelik
Kişinin hakkında kayıtlı bulunduğu arşivlerde yer alan bilgi ve belgelerin taranarak değerlendirilmesidir. Güvenlik soruşturmasıyla birlikte yürütülen ayrı bir araştırma türüdür.
Hakimler ve Savcılar Kanunu
- Hakimler ve Savcılar Kanunu ek m.1
Kişinin hakkında kayıtlı bulunan arşiv ve kayıtların taranmasıdır. Güvenlik soruşturmasıyla birlikte yürütülen ayrı bir araştırma olarak madde tarafından öngörülür.
Karıştırılan kavramlar
Arşiv araştırması ile güvenlik soruşturması arasındaki fark nedir?
Arşiv araştırması, kamu görevine girecek herkes hakkında, statü ve çalıştırma şekline bakılmaksızın yapılır.
Güvenlik soruşturması, yalnızca ikinci fıkrada sayılan görevler bakımından yapılır.
Her atamada arşiv araştırması zorunludur; güvenlik soruşturması ise ikinci fıkradaki görevlerle sınırlıdır.
Güvenlik soruşturması ile arşiv araştırması arasındaki fark nedir?
Güvenlik soruşturması, kişinin güvenlik yönünden uygunluğunu araştıran incelemedir.
Arşiv araştırması, kişinin hakkında kayıtlı bilgi ve belgelerin taranmasıdır.
Madde iki işlemi birlikte yetki kapsamına alır; yönetmelik bunların usul ve esaslarını ayrı ayrı düzenleyebilir.
Arşiv araştırması ile güvenlik soruşturması (m.5) arasındaki fark nedir?
Arşiv araştırması, mevcut kayıtlar üzerinden yapılan ve kişinin geçmişine ilişkin sicil ve kayıtların taranmasıdır.
Güvenlik soruşturması, arşiv araştırmasındaki hususlara ek olarak m.5'te sayılan üç konuda kişinin yerinde araştırılmasıdır.
m.5 uyarınca soruşturma kapsamı arşiv araştırmasının kapsamını aşar; m.5 kapsamındaki üç konu ancak güvenlik soruşturmasında araştırılabilir.
Örnek kararlar
3 karar- 2021/60 E., 2024/200 K., 04.12.2024İlgili madde: 7315 s. K. m.3, 7315 s. K. m.1, 7315 s. K. m.4, 7315 s. K. m.12, 7315 s. K. m.6
- 8. Daire, 2024/5226 E., 2025/6881 K., 16.09.2025İlgili madde: 7315 s. K. m.3, 7315 s. K. m.4
- 8. Daire, 2023/1101 E., 2025/4981 K., 22.05.2025İlgili madde: 7315 s. K. m.3, 7315 s. K. m.4
Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
İlgili terimler
Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.
Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.