Bakanlık denetimi nedir?

Mali denetim, birlik ve merkez birliklerin mali tablolarının yeminli mali müşavir veya bağımsız denetim kuruluşlarınca genel kurul öncesinde yapılan denetimdir.

Bakanlık denetimi, Bakanlığın uygun gördüğü müfettiş, kontrolör ve denetçiler eliyle yaptığı, kanunda kendi tarafına özgü ayrı bir yetkidir.

Mali denetimin yaptırılması zorunludur ve genel kurul öncesinde tamamlanır. Bakanlık denetimi ise Bakanlığın takdirine bağlıdır ve mali denetimin yapılmış olması bu yetkiyi ortadan kaldırmaz.

Bakanlık, birlik ve merkez birlikleri denetleyebilir.

Merkez birlikler yalnızca kendilerine üye olan birlikleri denetleyebilir.

Denetleyen makam ve denetlenen kuruluş ilişkisi farklıdır: Bakanlık her iki kuruluşu denetleyebilir, merkez birlik ise yalnız üyesi olan birlikleri denetleyebilir.

Bakanlık denetimi, kooperatifler ve üst kuruluşların işlem, hesap ve varlıklarının tamamına yöneliktir.

Kredi denetimi, yalnızca verilen kredinin açılış gayesine, plan ve projesine, teknik özelliklerine ve kalitesine ilişkindir.

Kredi veren kurumlar kredinin kullanımı dışında kooperatifin genel işlemlerini bu madde uyarınca denetleyemez.

Bakanlık, denetimi kendi görevlileriyle doğrudan yapar.

Bakanlık, 91. madde uyarınca üst kuruluş, müessese ya da bağımsız denetim kuruluşunu görevlendirir.

Görevlendirme yoluyla yapılan denetimde yetki, görevlendirilen kuruluşa sınırlı olarak devredilir; denetimin esasları yönetmelikle belirlenir.

Denetim doğrudan Bakanlık adına yapılır ve yetkinin asıl sahibi Bakanlıktır.

Müfettiş, uzman denetçi, bölge müdürü veya Bakanlıkça yetkili kılınan diğer kişilerce yapılan denetimde yetki, Bakanlığın devrettiği yetkiye dayanır.

Her iki durumda da denetim geçerli sayılır; yetkilendirilen kişinin Bakanlık adına hareket ettiğinin ortaya konulması gerekir.

Bakanlığın kendi personeli eliyle yaptığı denetim, madde uyarınca varsayılan denetim biçimidir.

Bakanlığın yetkisini akreditasyonu yapılmış bir kuruluşa devrettiği denetim, Bakanlığın takdirine bağlı istisnai bir biçimdir.

Devir yapılmamışsa denetim Bakanlığca yürütülür; devir yapılmışsa devralan kuruluş denetimi, devredilen ölçüde yürütür.