Mali denetim nedir?
Kısaca
Mali denetim, 10 kanunda 11 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.
- Anayasa m.69 · siyasi partilerin uyacakları esaslar: Anayasa Mahkemesinin, partilerin mal edinimlerinin ve gelir-giderlerinin kanuna uygunluğunu tespit etmesidir.
- AYMKYUHK m.55 · siyasi partilerin mali denetimi: Anayasa Mahkemesinin siyasi partilerin mal edinimleri ile gelir ve giderlerinin kanuna uygunluğunu tespit etmek için yürüttüğü denetimdir.
- Av. K. ek m.4 · denetim: Barolar ve birlik organlarının mali işlemlerinin incelenmesidir.
Kanuni tanım
- 6085 s. K. m.2/1-cSayıştay Kanunu
Mali denetim: Kamu idarelerinin hesap ve işlemleri ile mali faaliyet, mali yönetim ve kontrol sistemlerinin değerlendirme sonuçları esas alınarak, mali rapor ve tablolarının güvenilirliği ve doğruluğuna ilişkin denetimi
Kanunda nerede geçiyor
11 maddeden 9'iAnayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun
- AYMKYUHK m.55 · Siyasi partilerin mali denetimi
Anayasa Mahkemesinin siyasi partilerin mal edinimleri ile gelir ve giderlerinin kanuna uygunluğunu tespit etmek için yürüttüğü denetimdir. Madde, bu denetimin Sayıştay yardımıyla yapılmasını öngörür.
- AYMKYUHK m.56 · Mali denetimde ilk ve esas inceleme
Anayasa Mahkemesinin, siyasi partilerin kesin hesaplarını Sayıştay incelemesi ve parti görüşleri üzerinden değerlendirerek karara bağladığı denetimdir. Denetimin sonucu mahkeme kararıyla ortaya konur.
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası
- Anayasa m.69 · B. Siyasi partilerin uyacakları esaslar
Anayasa Mahkemesinin, partilerin mal edinimlerinin ve gelir-giderlerinin kanuna uygunluğunu tespit etmesidir. Bu denetimde Sayıştaydan yardım alınır ve kararlar kesindir.
Avukatlık Kanunu
- Av. K. ek m.4 · Denetim
Barolar ve birlik organlarının mali işlemlerinin incelenmesidir. Denetim konusu, yönetmelikte belirlenecek esaslara göre yürütülür.
Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu
- Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu m.68 · Dış denetim
Kamu idaresi hesapları ve bunlara ilişkin belgeler esas alınarak mali tabloların güvenilirliği ve doğruluğunun incelenmesidir. Mali işlemlerin hukuka uygunluğu ayrı bir bentte (uygunluk denetimi) düzenlenmiştir.
Tarımsal Üretici Birlikleri Kanunu
- Tarımsal Üretici Birlikleri Kanunu m.18 · Denetim
Birlik ve merkez birliğin gelir, gider, bilanço ve buna ilişkin işlemlerinin denetlenmesidir. Madde, bu denetimin genel kurul toplantısından önce yaptırılmasını öngörür.
İl Özel İdaresi Kanunu
- İl Özel İdaresi Kanunu m.38 · Denetimin kapsamı ve türleri
Gelir, gider, hesap ve malî işlemlerin mevzuata ve malî kurallara uygunluğunun incelenmesidir. Maddede ayrıca belirtilen malî işlemler, ikinci ve üçüncü fıkralardaki denetim ayrımında malî olmayan idarî işlemlerden ayrılır.
Belediye Kanunu
- Belediye Kanunu m.55 · Denetimin kapsamı ve türleri
Belediyenin gelir, gider ve mali işlemlerinin mevzuata ve mali kurallara uygunluğunun incelenmesidir.
Sayıştay Kanunu
- Sayıştay Kanunu m.2 · Tanımlar
Kamu idarelerinin hesap ve işlemleri ile mali faaliyet, mali yönetim ve kontrol sistemlerinin değerlendirme sonuçlarına dayanarak mali rapor ve tablolarının güvenilirliği ve doğruluğunu inceleyen denetimdir.
Terim 2 kanunda daha geçiyor.
Karıştırılan kavramlar
İdari denetim ile mali denetim arasındaki fark nedir?
İdari denetim, organların görevlerini kanuna uygun yerine getirip getirmediğine bakar.
Mali denetim, organların mali işlemlerinin incelenmesidir.
Her iki denetim türü de bu maddede birlikte düzenlenmiştir; biri diğerinin yerine geçmez.
Mali denetim ile uygunluk denetimi arasındaki fark nedir?
Mali denetim, kamu idaresi hesapları ve mali tabloların güvenilirliği ile doğruluğunu inceler.
Uygunluk denetimi, gelir, gider ve mallara ilişkin mali işlemlerin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygun olup olmadığını inceler.
Her iki denetim de 68. maddenin ikinci fıkrasının (a) bendinde birlikte düzenlenmiştir ve ikisinin sonuçları aynı konsolide rapora girer.
Mali denetim ile bakanlık denetimi arasındaki fark nedir?
Mali denetim, birlik ve merkez birliklerin mali tablolarının yeminli mali müşavir veya bağımsız denetim kuruluşlarınca genel kurul öncesinde yapılan denetimdir.
Bakanlık denetimi, Bakanlığın uygun gördüğü müfettiş, kontrolör ve denetçiler eliyle yaptığı, kanunda kendi tarafına özgü ayrı bir yetkidir.
Mali denetimin yaptırılması zorunludur ve genel kurul öncesinde tamamlanır. Bakanlık denetimi ise Bakanlığın takdirine bağlıdır ve mali denetimin yapılmış olması bu yetkiyi ortadan kaldırmaz.
Genel denetim ile mali denetim arasındaki fark nedir?
DSİ veya Bakanlık tarafından yapılan denetim, birliğin genel işleyişini ve kanuna uygunluğunu kapsar.
Maliye Bakanlığının denetimi yalnızca birliğin mali yönünü ve yılda bir kez yapılır.
İki denetim farklı merciler ve kapsamla yürür; biri diğerinin yerine geçmez.
Mali denetim kararı ile parti görüşü arasındaki fark nedir?
Parti görüşü, mahkemenin değerlendirmesine konu olan bir unsurdur.
Mahkeme kararı, bu görüşü değerlendirdikten sonra verilen nihai karardır.
Mahkeme, partinin görüşünü dikkate almadan karar veremez; görüşün değerlendirildiği karar gerekçesinde yer alır.
Mali denetim ile bilgi sistemleri denetimi arasındaki fark nedir?
Mali denetim, borsa ve piyasa işleticilerinin finansal tablolarının incelenmesidir ve Kurul'un ilan ettiği listeden bağımsız denetim kuruluşlarınca yapılır.
Bilgi sistemleri denetimi, bilgi teknolojisi altyapısının incelenmesidir ve usul ve esasları Kurul tarafından belirlenir; bu denetimi yapacak kuruluşlar da Kurul'ca düzenlenir.
İki denetimin yetkili kuruluşları ve düzenleme yöntemi farklıdır. Mali denetim için kanun doğrudan liste aranmasını öngörürken, bilgi sistemleri denetiminde kuruluşların niteliği Kurul'un düzenlemesine bırakılmıştır.
İlgili konular
Örnek kararlar
3 karar- 2011/21 E., 2013/36 K., 28.02.2013İlgili madde: 5018 s. K. m.68, 6085 s. K. m.2
- 2012/102 E., 2012/207 K., 27.12.2012İlgili madde: 5018 s. K. m.68, 6085 s. K. m.2
- 2011/59 E., 2012/34 K., 01.03.2012İlgili madde: AYMKYUHK m.55, AYMKYUHK m.56
Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
İlgili terimler
- Performans denetimi
- İdarenin bütünlüğü
- Dış denetim
- Hukuka uygunluk denetimi
- İç denetim
- Kesin hesap
- Performans
- Sayıştay incelemesi
Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.
Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.