Hukuka uygunluk denetimi nedir?

6 maddede geçiyor · 5 kanun

Kısaca

Hukuka uygunluk denetimi, 5 kanunda 6 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

  • Anayasa m.125 · yargı yolu: İdari eylem ve işlemin kanuna, şekil ve esasa uygunluğunun yargı tarafından incelenmesidir.
  • İYUK m.2 · idari dava türleri ve idari yargı yetkisinin sınırı: İdari yargının, idari eylem ve işlemleri yalnızca hukuka uygun olup olmadığı yönünden incelemesidir.
  • 6328 s. K. m.5 · kurumun görevi: İdari eylem ve işlemin kanuna ve hukuk kurallarına uygun olup olmadığının incelenmesidir.

Kanunda nerede geçiyor

6 madde

Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu

  • Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu m.1 · Amaç

    İdarenin eylem, işlem, tutum ve davranışlarının hukuk kurallarına uygun olup olmadığının incelenmesidir. Madde bu ölçüt yanında hakkaniyete uygunluk ölçütünü de açıkça sayar.

  • Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu m.5 · Kurumun görevi

    İdari eylem ve işlemin kanuna ve hukuk kurallarına uygun olup olmadığının incelenmesidir. Kurumun denetimi bu incelemeyle sınırlı değildir.

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası

  • Anayasa m.125 · B. Yargı yolu

    İdari eylem ve işlemin kanuna, şekil ve esasa uygunluğunun yargı tarafından incelenmesidir. Takdir yetkisi kapsamındaki bir işlemde, takdirin hukuka aykırı kullanılıp kullanılmadığı bu denetimin konusudur.

İdari Yargılama Usulü Kanunu

  • İYUK m.2 · İdari dava türleri ve idari yargı yetkisinin sınırı

    İdari yargının, idari eylem ve işlemleri yalnızca hukuka uygun olup olmadığı yönünden incelemesidir. Takdir yetkisinin yerinde kullanılıp kullanılmadığı bu denetimin dışındadır.

İl Özel İdaresi Kanunu

  • İl Özel İdaresi Kanunu m.38 · Denetimin kapsamı ve türleri

    İş ve işlemlerin kanun ve diğer mevzuata uygun olup olmadığının incelenmesidir. Maddenin birinci fıkrasında denetim kapsamının bir unsuru olarak sayılmıştır.

Belediye Kanunu

  • Belediye Kanunu m.55 · Denetimin kapsamı ve türleri

    İş ve işlemlerin mevzuata uygunluğunun incelenmesidir. Maddede denetimin kapsamı içinde ilk sıradaki denetim türüdür.

Karıştırılan kavramlar

Hukuka uygunluk denetimi ile yerindelik denetimi arasındaki fark nedir?

İdari yargı, işlemin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden hukuka uygunluğunu denetler.

İdarenin takdirinde hangi kararın daha uygun olduğu yerindelik denetimi kapsamındadır.

Mahkeme takdir yetkisinin yerinde kullanılıp kullanılmadığını inceleyemez ve idarenin takdirini kaldıran karar veremez.

İYUK m.2

Kurumun kararları ile kurumun işlemlerinin hukuka uygunluk denetimi arasındaki fark nedir?

Kurumun kararları yerindelik denetimine tabi tutulamaz; mahkeme ve idari yargı kararın takdirinin yerinde olup olmadığını değerlendiremez.

Hukuka aykırılık, yetki ve usul yönünden yargı denetimi ise açıktır.

Kurumun kararları hukuka aykırılık yönünden yargı denetimine açıktır, ancak takdire dayalı tercihleri yerindelik yönünden incelenemez.

5411 s. K. m.82

İlgili konular

Örnek kararlar

2 karar
  1. 2012/96 E., 2012/206 K., 27.12.2012
    İlgili madde: 6328 s. K. m.1, 6328 s. K. m.5
  2. 2005/32 E., 2007/3 K., 18.01.2007
    İlgili madde: 5302 s. K. m.38

Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.

İlgili terimler

Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.