Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu Madde 1Amaç
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
Madde, 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu'nun amacını belirler: bağımsız ve etkin bir şikâyet mekanizması kurularak idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarının insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönünden incelenmesi, araştırılması ve önerilerde bulunulması amacıyla Kamu Denetçiliği Kurumunun oluşturulmasını düzenler.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
(1)Bu Kanunun amacı; kamu hizmetlerinin işleyişinde bağımsız ve etkin bir şikâyet mekanizması oluşturmak suretiyle, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve önerilerde bulunmak üzere Kamu Denetçiliği Kurumunu oluşturmaktır.
Bu maddede geçen tanımlar(3)
- Denetçi
- Kamu denetçisini
- İdare
- Merkezî yönetim kapsamındaki kamu idareleri ile sosyal güvenlik kurumlarını, mahallî idareleri, mahallî idarelerin bağlı idarelerini, mahallî idare birliklerini, döner sermayeli kuruluşları, kanunlarla kurulan fonları, kamu tüzel kişiliğini haiz kuruluşları, kamu iktisadi teşebbüslerini, sermayesinin yüzde ellisinden fazlası kamuya ait kuruluşlar ile bunlara bağlı ortaklıklar ve müesseseleri, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarını, kamu hizmeti yürüten özel hukuk tüzel kişilerini
- Kurum
- Kamu Denetçiliği Kurumunu, ifade eder. (2) Komisyonun Başkanı, Başkanvekili, Sözcüsü ve Kâtibi; Dilekçe Komisyonunun Başkanı, Başkanvekili, Sözcüsü ve Kâtibidir.
Bu maddedeki kavramlar
- Hakkaniyete uygunluk
- Hukuka uygunluk denetimi
- Kamu Denetçiliği Kurumu
- İnsan haklarına dayalı adalet anlayışı
- Tutum ve davranış
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeye özel soru
Bir devlet üniversitesinin tıp fakültesi son sınıf öğrencisi (Ö), yurtdışında prestijli bir kurumdan burslu uzmanlık eğitimi hakkı kazanmıştır. Ancak mezuniyetine kısa bir süre kala, bir sınavda usulsüzlük yaptığı gerekçesiyle hakkında soruşturma açılmış ve Fakülte Disiplin Kurulu tarafından bir yarıyıl okuldan uzaklaştırma cezası verilmiştir. Bu ceza kesinleşirse (Ö), mezuniyet şartını sağlayamayacağı için burs hakkını kaybedecektir. (Ö), kararın usul ve esasa aykırı olduğunu belirterek ilgili mevzuat uyarınca Üniversite Rektörlüğüne itirazda bulunmuştur. İtiraz dilekçesinin Rektörlüğe tebliğinden itibaren altmış günlük yasal süre geçmesine rağmen herhangi bir yanıt alamayan (Ö), bu durumu zımni ret olarak kabul ederek Kamu Denetçiliği Kurumuna (KDK) başvurmayı düşünmektedir. 1982 Anayasası ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu hükümleri çerçevesinde, (Ö)'nün durumu ve Kurumun yetkileri hakkında aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- A) Kurum; üniversite yönetiminin (Ö)'ye yönelik tesis ettiği disiplin işlemi ile bu işleme karşı yapılan başvuruya cevap vermeme şeklindeki tutumunu, insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden inceleyerek idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.
- B) (Ö)'nün burs hakkını kaybetme riski telafisi güç zarar niteliğinde olduğundan, Kurum, idari başvuru yollarının tüketilip tüketilmediğine bakmaksızın başvuruyu kabul edebilir; ancak bu özel durumda Kurumun incelemesi yalnızca işlemin hakkaniyete uygunluğu ile sınırlı olup hukuka uygunluk denetimi yapamaz.
- C) Rektörlüğün altmış gün içinde cevap vermeyerek başvuruyu zımnen reddetmesi üzerine, idari dava açma süresi işlemeye başlamıştır. (Ö)'nün bu süre içinde Kuruma yapacağı başvuru, işlemekte olan dava açma süresini keser ve Kurumun kararından sonra süre yeniden başlar.
- D) Kamu Denetçiliği Kurumunun Anayasa'nın 74. maddesi ile güvence altına alınan bir hak arama yolu olması ve TBMM'ye bağlı olarak görev yapması nedeniyle, vereceği tavsiye niteliğindeki kararlar, kamu hizmeti yürüten üniversite yönetimi açısından uyulması zorunlu nitelikte hukuki sonuçlar doğurur.
- E) (Ö)'nün, Rektörlüğün sükûtunu zımni ret olarak kabul edip Kuruma başvurabilmesi için öncelikle bu zımni ret işleminin iptali istemiyle idare mahkemesinde dava açarak idari başvuru yollarını tam olarak tüketmesi gerekmektedir.