Hakkaniyete uygunluk nedir?
Kısaca
Hakkaniyete uygunluk, 3 kanunda 3 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.
- TMK m.355 · gelirlerin sarfı: Aile ihtiyaçlarına gelirin ayrılmasında aranan ölçüdür.
- MÖHUK m.32 · sözleşmeden doğan ilişkinin varlığı ve maddî geçerliliği: Davranışa hüküm tanımanın akit statüsü uyarınca sonuç doğurmasının kabul edilemez olup olmadığı ölçütüdür.
- 6328 s. K. m.1 · amaç: Hukuk kurallarının lafzına bağlı kalmaksızın, adalet ve makul ölçüler gözetilerek idari davranışın değerlendirilmesidir.
Kanunda nerede geçiyor
3 maddeTürk Medeni Kanunu
- TMK m.355 · C. Gelirlerin sarfı
Aile ihtiyaçlarına gelirin ayrılmasında aranan ölçüdür. Aile ihtiyaçları, çocuğun bakım ve eğitim ihtiyacının karşılanmasından sonra ancak hakkaniyete uyduğu ölçüde gelirden karşılanabilir.
Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun
- MÖHUK m.32 · Sözleşmeden doğan ilişkinin varlığı ve maddî geçerliliği
Davranışa hüküm tanımanın akit statüsü uyarınca sonuç doğurmasının kabul edilemez olup olmadığı ölçütüdür. Değerlendirme, akdin kuruluşundaki hâl ve şartlara göre yapılır.
Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu
- Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu m.1 · Amaç
Hukuk kurallarının lafzına bağlı kalmaksızın, adalet ve makul ölçüler gözetilerek idari davranışın değerlendirilmesidir. Madde, hukuka uygunluk ile birlikte ayrı bir denetim ölçütü olarak kullanır.
Karıştırılan kavramlar
Hukuka uygunluk ile hakkaniyete uygunluk arasındaki fark nedir?
Hukuka uygunluk, idari eylem ve işlemin hukuk kurallarına aykırı olup olmadığına bakan ölçüttür.
Hakkaniyete uygunluk, hukuk kurallarına uygun olsa bile adalet ve makul ölçüler bakımından sorun taşıyan idari davranışları da kapsayan daha geniş ölçüttür.
Kurum, yargısal denetimin yapamayacağı ölçüde geniş bir inceleme yapabilir; hukuka uygun bulunan bir işlem hakkaniyete aykırı görülerek önerilere konu olabilir.
İlgili konular
Örnek kararlar
2 karar- 2012/96 E., 2012/206 K., 27.12.2012İlgili madde: 6328 s. K. m.1
- Birinci Bölüm, 2020/39903 E., 28.11.2024İlgili madde: 6328 s. K. m.1
Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
İlgili terimler
Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.
Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.