İYUK Madde 2İdari dava türleri ve idari yargı yetkisinin sınırı
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
2577 sayılı Kanun'un 2. maddesi, idari dava türlerini (iptal davası, tam yargı davası ve idari sözleşmelerden doğan uyuşmazlıklara ilişkin davalar) sayar ve idari yargı yetkisinin sınırını çizer. Madde, idari yargının yalnızca idari eylem ve işlemlerin hukuka uygunluğunu denetleyebileceğini, yerindelik denetimi yapamayacağını belirler. Kişilere göre, bu davaları açma hakkını menfaati ihlal edilenlere (iptal) ve kişisel hakları doğrudan muhtel olanlara (tam yargı) tanır.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
(Değişik: 10/6/1994-4001/1 md.) İdari dava türleri şunlardır:
a)(İptal: Anayasa Mahkemesinin 21/9/1995 tarihli ve E:1995/27, K:1995/47 sayılı kararı ile; Yeniden Düzenleme: 8/6/2000-4577/5 md.) İdarî işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlâl edilenler tarafından açılan iptal davaları,
b)İdari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan muhtel olanlar tarafından açılan tam yargı davaları,
c)(Değişik: 18/12/1999-4492/6 md.) Tahkim yolu öngörülen imtiyaz şartlaşma ve sözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklar hariç, kamu hizmetlerinden birinin yürütülmesi için yapılan her türlü idari sözleşmelerden dolayı taraflar arasında çıkan uyuşmazlıklara ilişkin davalar.
2.İdari yargı yetkisi, idari eylem ve işlemlerin hukuka uygunluğunun denetimi ile sınırlıdır. İdari mahkemeler; yerindelik denetimi yapamazlar, yürütme görevinin kanunlarda ve Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinde gösterilen şekil ve esaslara uygun olarak yerine getirilmesini kısıtlayacak, idari eylem ve işlem niteliğinde veya idarenin takdir yetkisini kaldıracak biçimde yargı kararı veremezler.1
3.(Mülga: 2/7/2018 - KHK-703/185 md.)
- 1.2/7/2018 tarihli ve 703 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 185 inci maddesiyle bu fıkrada yer alan “kanunlarda” ibaresinden sonra gelmek üzere “ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinde” ibaresi eklenmiştir.
Değişiklik geçmişi(5)
- 02.07.2018(3) bendi 02.07.2018 tarihinde KHK-703 yürürlükten kaldırıldı
- 08.06.2000“İdarî işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri…” ile başlayan bent 08.06.2000 tarihinde 4577 sayılı Kanunla değiştirildi
- 18.12.1999“Tahkim yolu öngörülen imtiyaz şartlaşma ve sözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklar…” ile başlayan bent 18.12.1999 tarihinde 4492 sayılı Kanunla değiştirildi
- 21.09.1995maddenin tamamı 21.09.1995 tarihinde Anayasa Mahkemesince iptal edildi
- 10.06.1994“İdari dava türleri şunlardır: a) İdarî işlemler hakkında yetki, şekil, sebep,…” ile başlayan bent 10.06.1994 tarihinde 4001 sayılı Kanunla değiştirildi
Maddenin eski metinleri gösterilmiyor; yalnız hangi bölümün ne zaman, hangi kanunla değiştiği.
Bu maddedeki kavramlar
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
15.933 karar arasından seçildi- Hukuk Genel Kurulu E.2025/542 K.2025/888 T.2025-12-25Hukuk Genel KuruluOnamaYerleşik içtihat
Bir başka ifadeyle 2577 sayılı Kanun'un 2. maddesi gereğince idarenin işlem ve eylemlerine karşı açılan davalar idari yargı kapsamındadır.
- Hukuk Genel Kurulu E.2023/898 K.2024/477 T.2024-09-25Hukuk Genel KuruluOnamaYerleşik içtihat
davalı İBB bakımından davaya konu uyuşmazlığın idari işlem ve eylemden kaynaklandığı, davalı İBB kamu tüzel kişisi olup, kural olarak işlem ve eylemlerinin kamusal nitelik taşıdığı, idarenin hizmet kusuru niteliğindeki eylemi sonucu meydana gelen zarardan dolayı İdari Yargılama Usul Kanunu (İYUK) 2/1-b maddesi gereğince idareye karşı idari yargı yerinde tam yargı davası açılması gerektiği, bu nedenle davalı ... bakımından idari yargı görevli olduğu gerekçesiyle anılan davalı bakımından davanın yargı yolu nedeniyle usulden reddine,
- İdare Dava Daireleri Kurulu · E. 2023/1217 · K. 2023/3195 · T. 21.12.2023İDDKBozma
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesinde, iptal davalarının, idari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu, maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılabileceklerinin kurala bağlandığı,
Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
Bu maddeye özel soru
Kamu üniversitesine bağlı bir tıp fakültesi hastanesinde gerçekleştirilen cerrahi operasyon sırasında, (M)’ye takılan tıbbi protezde bir süre sonra imalat hatasından kaynaklandığı iddia edilen bir sorun ortaya çıkmış ve (M) bu nedenle ciddi bir sağlık sorunu yaşamıştır. (M), zararın hastanenin denetim ve gözetim yükümlülüğünü ihlal etmesinden, yani bir hizmet kusurundan kaynaklandığı iddiasıyla, 2577 sayılı Kanun’un 13. maddesindeki usule uygun olarak idareye başvurduktan sonra idare mahkemesinde tam yargı davası açmıştır. Davaya bakan idare mahkemesi, yaptığı ilk incelemede, uyuşmazlığın temelinde yatan sebebin, hasta ile hastane arasındaki tedavi ilişkisi ve ayıplı bir tıbbi cihazdan kaynaklanan sorumluluk olduğunu, bu tür bir ilişkinin özel hukuk alanına girdiği ve kamu gücü kullanımını içermeyen bir idari eylem niteliği taşımadığı sonucuna varmıştır. Bu tespit doğrultusunda, idare mahkemesinin 2577 sayılı Kanun gereğince vermesi gereken karar aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Davanın, uyuşmazlığın çözümünde adli yargının görevli olması sebebiyle görev yönünden reddine karar vermek.
- B) Davalı idarenin pasif husumet ehliyeti bulunmadığından davanın husumet yönünden reddine karar vermek.
- C) Uyuşmazlığın çözümünde adli yargı mercileri görevli olduğundan, dava dosyasının re'sen görevli asliye hukuk mahkemesine gönderilmesine karar vermek.
- D) İdari eylem ve işlemden doğan bir zararın söz konusu olmaması nedeniyle davanın esastan reddine karar vermek.
- E) Davacının, idareye başvurmadan önce adli yargıda dava açma imkanı bulunduğundan, idari merci tecavüzü nedeniyle dava dilekçesinin reddine karar vermek.
Bu maddeyle ilgili 35 soru daha var
Soruların tamamını çözmek ve açıklamalı cevapları görmek için Hukuksal Eğitim platformuna katıl.
Platforma katıl