Bireysel Başvuru nedir?
Kısaca
Anayasa Mahkemesine, Anayasa ile güvence altına alınan temel hak ve özgürlüklerin işlem, eylem veya ihmal nedeniyle ihlal edildiği iddiasıyla yapılan başvurudur.
Birçok kanunda geçer (2 kanun); anlamı bağlama göre aşağıda.
Kanunda nerede geçiyor
2 maddeTürkiye Cumhuriyeti Anayasası
- Anayasa m.148 · 3. Görev ve yetkileri
Anayasada güvence altına alınmış temel hak ve özgürlüklerden, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi kapsamındaki herhangi birinin kamu gücü tarafından ihlal edildiği iddiasıyla Anayasa Mahkemesine yapılan başvurudur. Olağan kanun yollarının tüketilmiş olması şarttır.
Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun
- AYMKYUHK m.47 · Bireysel başvuru usulü
Anayasa Mahkemesine, Anayasa ile güvence altına alınan temel hak ve özgürlüklerin işlem, eylem veya ihmal nedeniyle ihlal edildiği iddiasıyla yapılan başvurudur. Madde, bu başvurunun yapılış biçimini ve şartlarını düzenler.
Karıştırılan kavramlar
Normlar denetimi ile bireysel başvuru arasındaki fark nedir?
Normlar denetiminde konu bir kanun, kararname veya İçtüzük hükmüdür; başvuru için bir hak ihlali iddiası aranmaz.
Bireysel başvuruda kamu gücünün bir temel hak ihlali iddia edilir ve olağan kanun yolları tüketilmiş olmalıdır.
Bireysel başvuruda kanun yolu sonuçlarına dayanan hususlar ayrıca incelenmez, yalnız hak ihlali değerlendirilir.
Bireysel başvuru ile diğer Anayasa Mahkemesi başvuruları arasındaki fark nedir?
Mahkemeye yapılacak bireysel başvurular, maddenin kapsamı dışında kalır.
İptal, itiraz ve diğer başvurular, maddenin ifadesi uyarınca harçtan muaftır.
Bireysel başvuru için harç ödenmesi gerekir; diğer başvurularda harç alınmaz.
Avukat aracılığıyla takip ile bireysel başvuru arasındaki fark nedir?
Bu yolda alacaklı takip talebini avukatı aracılığıyla doldurur.
Tüketici, abonelik ilişkisinden doğan alacağını genel hükümlere göre kendisi takip edebilir.
Avukatla yapılan talep için talep formundaki avukat bilgileri ve hesap numarası zorunludur; genel yolda bu bilgiler aranmaz.
İlgili konular
Örnek kararlar
3 karar- Büyük Genel Kurulu, 2017/1 E., 2017/9 K., 08.12.2017İlgili madde: AYMKYUHK m.47
- 3. Hukuk Dairesi, 2025/5613 E., 2026/173 K., 15.01.2026İlgili madde: Anayasa m.148
- 2. Daire, 2022/1409 E., 2022/4674 K., 29.09.2022İlgili madde: Anayasa m.148
Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
İlgili terimler
Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.
Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.