Garame payı nedir?
Kısaca
Müşterek avarya sonucunda ortak tehlikeden kurtulan malların, fedakârlık yapılan malın zararını paylaşmak için ödediği paydır.
Bağlam: TTK m.1199
Kanunda nerede geçiyor
4 maddeTürk Ticaret Kanunu
- TTK m.1199 · 4. Zıyaa uğrayan eşyanın durumu
Müşterek avarya sonucunda ortak tehlikeden kurtulan malların, fedakârlık yapılan malın zararını paylaşmak için ödediği paydır. Bu maddede feda edilen eşyaya düşen navlun bakımından garame payı ödeneceği ve bu payın müşterek avarya hükümlerine göre belirleneceği düzenlenmiştir.
- TTK m.1216 · 2. Yolculuk başladıktan sonra a) Eşyanın tamamının zayi olması
Müşterek avarya hâlinde katkıda bulunanların ödemekle yükümlü olduğu paydır. Maddenin atıf yaptığı m.1199 bakımından bu kavram, eşyanın tamamen zayi olması hâlinde de gündeme gelebilir.
- TTK m.1276 · 2. Gemiye düşen garame payı için teminat
Ortak tehlike anında gemi, yük ve navlun kurtarılırken yapılan fedakârlık ve harcamalar sonucu ortaya çıkan zararın, kurtarılan değerler arasında paylaştırılmasıyla gemiye düşen katkı miktarıdır. Madde, bu payın belirlenmesini m.1279 uyarınca zarar tespiti ve paylaştırma sürecine bağlar.
- TTK m.1277 · 3. Hapis hakkının kullanılması
Garameye katılan her bir eşya sahibinin, ortak avaryadan doğan yükümlülüğü kapsamında ödemesi gereken paydır. Kaptan bu payların ödenmesini veya teminat gösterilmesini beklemek zorundadır.
Karıştırılan kavramlar
Garame payı alacağı zamanaşımı ile rehin hakkı süresi arasındaki fark nedir?
Müşterek avarya garame payı alacağının şahsi talep hakkı, bu maddeye göre bir yıllık zamanaşımına tabidir.
Gemi üzerindeki rehin hakkı, tasarı gerekçesinde belirtildiği üzere hak düşürücü sürelere tabi tutulmuş ve bu süreler başka maddede düzenlenmiştir.
Şahsi alacak için bir yıllık zamanaşımı, rehin hakkının süresinden ayrı işler; rehin hakkının düşmesi şahsi alacağı kendiliğinden sona erdirmez ve tersi de geçerlidir.
Garame payı alacağı ile genel ticari alacak zamanaşımı arasındaki fark nedir?
Müşterek avarya garame payı alacağı için kanun özel olarak bir yıllık süre koymuştur.
Ticari alacaklar için genel süre ve diğer özel alacak süreleri (TBK m.146-147, TTK m.264) ayrıca düzenlenmiştir.
Garame payı alacağında genel on yıllık veya beş yıllık süre değil, bu maddedeki bir yıllık süre uygulanır.
Gemi alacağı (1320/1 (a)-(e)) ile müşterek avarya garame payı (1320/1 (f)) arasındaki fark nedir?
(a)-(e) bentlerindeki gemi alacakları üçüncü sıraya kaydedilir ve 1324. madde sırasına tabidir.
(f) bendindeki müşterek avarya garame payı alacakları üçüncü sıraya girmez.
Garame payı alacakları m.1395 uyarınca altıncı sırada yer alır; üçüncü sıranın dışında kalır.
İlgili terimler
Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.
Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.