Geçiş üstünlüğü nedir?
Kısaca
Belirli bir aracın, diğer araçlara karşı önce geçme hakkına sahip olmasıdır. Bu üstünlüğü haiz aracın duyulur veya görülür işareti üzerine, geçilmek istenen araç sürücüsü yer açmak zorundadır.
Birçok kanunda geçer (2 kanun); anlamı bağlama göre aşağıda.
Kanunda nerede geçiyor
4 maddeKarayolları Trafik Kanunu
- KTK m.55 · Geçilen araçlara ait kurallar
Belirli bir aracın, diğer araçlara karşı önce geçme hakkına sahip olmasıdır. Bu üstünlüğü haiz aracın duyulur veya görülür işareti üzerine, geçilmek istenen araç sürücüsü yer açmak zorundadır.
- KTK m.57 · Kavşaklarda geçiş hakkı
Kavşakta bir aracın diğer araçtan önce geçme hakkıdır. Madde metninde sıralama, trafik işareti veya ışıklı cihaz bulunmayan kavşaklarda kanunda sayılan araç ve yollara göre belirlenir.
- KTK m.71 · Geçiş üstünlüğüne sahip araçlar ve sürme kuralları
Bir aracın, kavşak veya yol üzerinde diğer trafik katılımcılarının önüne geçerek yoluna devam etme hakkıdır. Madde, bu hakkın yalnız sayılan araçlara ve görev hâlinde olan araçlara tanındığını öngörür.
Türkiye Demiryolu Ulaştırmasının Serbestleştirilmesi Hakkında Kanun
- Türkiye Demiryolu Ulaştırmasının Serbestleştirilmesi Hakkında Kanun m.9 · Demiryolu ve karayolu kesişmeleri
Kesişme noktasında demiryolu araçlarının diğer yol kullanıcılarına karşı geçiş önceliği. Bu üstünlük, kesişmenin yapılan yeni yola göre niteliğine bağlı değildir.
Karıştırılan kavramlar
Dar yol veya yoğun trafik ile geçiş üstünlüğü bulunan araç arasındaki fark nedir?
Dar taşıt yolu ve yoğun trafikte, yavaş giden araç kendisini geçecek araca yol açar (birinci fıkra b bendi).
Geçiş üstünlüğü bulunan araç işareti verdiğinde, geçilmek istenen araç taşıt yolu üzerinde yer açar (c bendi).
Birinci durumda yavaş giden araç elverdiği oranda sağa çekilir; ikinci durumda ise üstünlük sahibi aracın geçişi için yer açılır. Her iki yükümlülük farklı kaynaklardan doğar.
Trafik kısıtlama ve yasakları ile geçiş üstünlüğü sahibi araçlar arasındaki fark nedir?
Genel trafik kısıtlama ve yasaklarına uyması gereken diğer araçlar.
Maddeye göre bu araçlar, Kanun ve yönetmelikteki trafik kısıtlama ve yasaklarına bağlı değildir.
Görev hâlindeki geçiş üstünlüklü araç, kısıtlama ve yasaklara uymadan hareket edebilir; ancak can ve mal güvenliği ile işaret şartı yine geçerlidir.
Demiryolu ile karayolu geçiş üstünlüğü arasındaki fark nedir?
Kesişmede demiryolu araçları, demiryolu ana yol olarak geçiş üstünlüğüne sahiptir.
Kesişen karayolu, köy yolu veya benzeri yoldaki taşıtlar bu üstünlüğe bağlı olarak geri durur.
Kesişme noktasında yol kullanıcısı demiryolu aracının geçişine öncelik vermelidir. (Hukuk Genel Kurulu, 2020/713 E., 2022/1247 K., 05.10.2022; Hukuk Genel Kurulu, 2020/337 E., 2022/893 K., 14.06.2022)
Örnek kararlar
3 karar- Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi, 2023/1298 E., 2024/1061 K., 03.07.2024İlgili madde: KTK m.71, KTK m.55
- Hukuk Genel Kurulu, 2020/713 E., 2022/1247 K., 05.10.2022İlgili madde: 6461 s. K. m.9
- Hukuk Genel Kurulu, 2020/337 E., 2022/893 K., 14.06.2022İlgili madde: 6461 s. K. m.9
Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
İlgili terimler
Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.
Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.