Hizmet kolu nedir?
Kısaca
Kamu kurum ve kuruluşlarının, sendikaların üye kaydedebileceği alanlara göre gruplandırılmasıdır.
Bağlam: 4688 s. K. m.41
Kanunda nerede geçiyor
5 maddeKamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu
- Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu m.4 · Kuruluş
Kamu görevlilerinin çalıştığı kamu işyerlerinin, yürütülen kamu hizmetinin niteliğine göre gruplandığı sınıflandırmadır. Sendikanın faaliyet alanını bu gruplandırma belirler.
- Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu m.5 · Hizmet kolları
Kamu görevlileri sendikasının kurulabileceği, maddede numaralanarak sayılmış alanlardır. Sendika, sayılan hizmet kollarından birinde kurulur.
- Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu m.14 · Sendika üyeliğinin kazanılması
Kamu görevlilerinin üye olabileceği sendikanın kapsamını belirleyen ölçüttür. Kamu görevlisi yalnızca çalıştığı işyerinin girdiği hizmet kolunda kurulu bir sendikaya üye olabilir.
- Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu m.21 · Kamu Personeli Danışma Kurulu
Kamu görevlilerinin çalıştığı mesleki ve hizmet alanlarının her biridir. Her hizmet kolunda en çok üyeye sahip sendikanın başkanı Kurula üye olarak katılır.
- Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu m.41 · Yönetmelikler
Kamu kurum ve kuruluşlarının, sendikaların üye kaydedebileceği alanlara göre gruplandırılmasıdır. Kurumların hangi hizmet koluna gireceği bu madde uyarınca çıkarılacak yönetmelikle belirlenir.
Karıştırılan kavramlar
Hizmet kolu esası ile meslek esası arasındaki fark nedir?
Sendika, hizmet kolundaki tüm kamu işyerlerinde çalışan kamu görevlilerini kapsayacak şekilde kurulur.
Sendika, yalnızca belirli bir mesleğe mensup kamu görevlilerini örgütler.
Meslek esasına göre kurulan sendika kanuna aykırıdır; bu yönde kurulmaya çalışılan oluşum kuruluş şartlarını taşımaz.
Hizmet kolu esası ile işyeri esası arasındaki fark nedir?
Sendika, hizmet kolu içindeki farklı kamu işyerlerini kapsar.
Sendika, tek bir kamu işyerinde çalışanları örgütler.
İşyeri esasına göre kurulan sendika kanuna aykırıdır ve geçerli bir sendika olarak faaliyet gösteremez.
İşyerinin girdiği hizmet kolu ile başka hizmet kolu arasındaki fark nedir?
Kamu görevlisi, çalıştığı işyerinin girdiği hizmet kolunda kurulu sendikaya üye olabilir.
Başka hizmet kolunda kurulu bir sendikaya üyelik bu maddeye göre mümkün değildir.
Hizmet kolu dışındaki sendikaya yapılan başvuru üyelik doğurmaz.
Hizmet kolu belirlenmesi ile üye sayısı tespiti arasındaki fark nedir?
Kurumların hangi hizmet koluna gireceğinin belirlenmesi, kurumun örgütlenme alanını tayin eder.
Sendika üye sayılarının ve konfederasyon bağının belirlenmesi, sendikanın üye oranına ilişkin ölçümdür.
Her ikisi de aynı yönetmelik yetkisi kapsamındadır, ancak hizmet kolu kararı sendikanın kuruluş alanını, üye sayısı tespiti ise sendikanın temsil gücünü etkiler.
Genel bölüm ile hizmet kolu bölümü imzası arasındaki fark nedir?
Sözleşmenin kamu görevlilerinin genelini ilgilendiren bölümü, Kamu Görevlileri Sendikaları Heyeti Başkanınca imzalanır.
Sözleşmenin hizmet kolunu ilgilendiren bölümü ilgili sendika temsilcisi tarafından imzalanır.
Her bölüm için imza yetkilisi farklıdır; imzalanan bölüm için Hakem Kuruluna başvuru yolu kapanır.
Genel teklif ile hizmet kolu teklifi arasındaki fark nedir?
Kamu görevlilerinin geneline yönelik teklifleri Kamu Görevlileri Sendikaları Heyetinin konfederasyon temsilcisi üyeleri hazırlar.
Hizmet koluna ilişkin teklifi Heyetin ilgili sendika temsilcisi üyesi hazırlar.
Her iki teklif de Devlet Personel Başkanlığına verilir; birden fazla hizmet kolunu ilgilendiren konular genel konular arasında görüşülür.
Örnek kararlar
3 karar- Hukuk Genel Kurulu, 2020/189 E., 2020/888 K., 17.11.2020İlgili madde: 4688 s. K. m.4
- 12. Daire, 2021/6381 E., 2025/2737 K., 27.05.2025İlgili madde: 4688 s. K. m.4
- İdare Dava Daireleri Kurulu, 2023/3213 E., 2024/1247 K., 30.05.2024İlgili madde: 4688 s. K. m.41
Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
İlgili terimler
Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.
Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.