Jeotermal kaynak nedir?
Kısaca
Yerkabuğunun derinliklerinde ısınarak yeryüzüne çıkan veya çıkarılabilen sıcak su ve buhar ile bunlarla birlikte bulunan gazlar ve mineral maddelerden oluşan kaynak niteliğindeki yer altı varlığıdır. Kanunun kapsamı, bu kaynağın arama ve işletme dönemlerini ayrıca kapsar.
Birçok kanunda geçer (2 kanun); anlamı bağlama göre aşağıda.
Kanuna göre anlamı
- 5346 s. K. m.3/1Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Elektrik Enerjisi Üretimi Amaçlı Kullanımına İlişkin Kanun
Jeotermal kaynak: Yerkabuğundaki doğal ısı nedeniyle sıcaklığı sürekli olarak bölgesel atmosferik ortalama sıcaklığın üzerinde olan, erimiş madde ve gaz içerebilen su, buhar ve gazlar ile kızgın kuru kayaların enerjisini taşıyan su, buhar ve gazları,3
- 5686 s. K. m.3/1Jeotermal Kaynaklar ve Doğal Mineralli Sular Kanunu
Jeotermal kaynak: Jeolojik yapıya bağlı olarak yerkabuğu ısısının etkisiyle sıcaklığı sürekli olarak bölgesel atmosferik yıllık ortalama sıcaklığın üzerinde olan, çevresindeki sulara göre daha fazla miktarda erimiş madde ve gaz içerebilen, doğal olarak çıkan veya çıkarılan su, buhar ve gazlar ile yeraltına insan düzenlemeleri vasıtasıyla gönderilerek yerkabuğu veya kızgın kuru kayaların ısısı ile ısıtılarak su, buhar ve gazların elde edildiği yerleri
Aynı terim her kanunda o kanunun uygulanması bakımından ayrı tanımlanır; tanım yalnız kendi kanununda bağlayıcıdır.
Kanunda nerede geçiyor
3 maddeJeotermal Kaynaklar ve Doğal Mineralli Sular Kanunu
- Jeotermal Kaynaklar ve Doğal Mineralli Sular Kanunu m.1 · Amaç
Yerkabuğunun derinliklerinde ısınmış, yeraltında birikmiş ve yüzeye çıkabilen ya da çıkarılabilen ısı enerjisi taşıyan kaynak anlamına gelir. Kanunun konusu olan kaynak türlerinden biridir, madenî kaynaklardan ve ham petrolden ayrı tutulur.
- Jeotermal Kaynaklar ve Doğal Mineralli Sular Kanunu m.2 · Kapsam
Yerkabuğunun derinliklerinde ısınarak yeryüzüne çıkan veya çıkarılabilen sıcak su ve buhar ile bunlarla birlikte bulunan gazlar ve mineral maddelerden oluşan kaynak niteliğindeki yer altı varlığıdır. Kanunun kapsamı, bu kaynağın arama ve işletme dönemlerini ayrıca kapsar.
Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Elektrik Enerjisi Üretimi Amaçlı Kullanımına İlişkin Kanun
- Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Elektrik Enerjisi Üretimi Amaçlı Kullanımına İlişkin Kanun m.3 · Tanımlar ve kısaltmalar
Yerkabuğundaki doğal ısı nedeniyle sıcaklığı sürekli olarak bölgesel atmosferik ortalama sıcaklığın üzerinde olan su, buhar ve gazlar ile erimiş madde ve gaz içerebilen akışkanlar ve kızgın kuru kayaların enerjisini taşıyan su, buhar ve gazlardır. Sıcaklığın sürekli olması ve bölgesel atmosferik ortalamanın üzerinde bulunması tanımın ölçütleridir.
Karıştırılan kavramlar
Jeotermal kaynak ile genel ısı kaynağı arasındaki fark nedir?
Jeotermal kaynak, yerkabuğundaki doğal ısıyla sıcaklığı sürekli olarak bölgesel atmosferik ortalamanın üzerinde kalan akışkan ve kızgın kuru kayalardır.
Sıcaklığı geçici olarak yükselen ya da dış kaynaklı ısıyla ısıtılan su gibi akışkanlar, bu tanımın iki ölçütünü (doğal ısı ve sürekli üstünlük) taşımaz.
Tanımın koşulları gerçekleşmezse kaynak jeotermal sayılmaz ve YEK tanımı ile destekleme mekanizmasında jeotermal olarak değerlendirilmez.
Jeotermal kaynak ile doğal mineralli su arasındaki fark nedir?
Jeotermal kaynak, yerin derinliklerindeki ısı enerjisine bağlı kaynaktır.
Doğal mineralli su, içerdiği mineral ve gaz nedeniyle ayrı nitelik taşıyan sudur.
İki kaynak türü aynı kanun kapsamında düzenlenmekle birlikte nitelik farkı nedeniyle teknik ve ruhsat değerlendirmesi ayrı yapılabilir.
Jeotermal kaynak ile yeraltı suyu (genel rejim) arasındaki fark nedir?
Jeotermal kaynak ve doğal mineralli su, bu Kanun'un kapsamına girer ve özel ruhsat rejimine tabidir.
Kanunun kapsamı dışında kalan sıradan yeraltı suları, 167 sayılı Yeraltı Suları Kanunu ile Medeni Kanun'a tabidir.
Hangi rejimin uygulanacağı kaynağın jeotermal veya doğal mineralli su niteliğine göre belirlenir.
Yeraltı suyu ile jeotermal kaynak ve doğal mineralli su arasındaki fark nedir?
Bu madde ve 167 sayılı Kanun kapsamındaki yeraltı suları.
5686 sayılı Kanun kapsamındaki jeotermal kaynaklar ve doğal mineralli sular.
İkinci grup için ayrı özel ruhsat ve özel hükümler uygulanır; bu madde bu kaynaklara doğrudan uygulanmaz.
Örnek kararlar
3 karar- 2014/107 E., 2014/107 K., 11.06.2014İlgili madde: 5686 s. K. m.1, 5686 s. K. m.2
- İdare Dava Daireleri Kurulu, 2021/2183 E., 2021/2309 K., 10.11.2021İlgili madde: 5686 s. K. m.1, 5686 s. K. m.2
- 8. Daire, 2019/8621 E., 2021/3130 K., 15.06.2021İlgili madde: 5686 s. K. m.1, 5686 s. K. m.2
Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
İlgili terimler
- Doğal mineralli su
- Türkiye ortalama elektrik toptan satış fiyatı
- Kaptaj
- YEK Destekleme Mekanizması
- Hak sahipliği
- Terk
Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.
Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.