Terk nedir?
Kısaca
Terk, 8 kanunda 10 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.
- TMK m.778 · kaybedilmesi: Malikin taşınır üzerindeki mülkiyet hakkından vazgeçmesi iradesidir.
- TCK m.97 · terk: Koruma ve gözetim altındaki bir kişiyi, kendi başına bırakarak onun bakımsız ve çaresiz kalmasına yol açan davranış.
- 488 s. K. m.28 · kağıtların terki: Hamilin kâğıt üzerindeki fiilî tasarrufunu bırakmasıdır.
Kanunda nerede geçiyor
10 maddeTürk Medeni Kanunu
- TMK m.164 · IV. Terk
Eşlerden birinin ortak hayata son vermesidir. Ortak konutta oturmaya devam edip dargın durmak, cinsel birliktelikten kaçınmak veya birlikte yemek yememek terk sayılmaz. Evden ayrılmak tek başına terk anlamına gelmez; kanunda aranan ek unsurlar gerçekleşmelidir.
- TMK m.717 · C. Taşınmaz mülkiyetinin kaybı
Malikin tek taraflı, yöneltilmesi gereken bir irade beyanıyla mülkiyet hakkından feragat etmesi ve mülkiyetin terkin ile sona ermesidir. Tapu idaresine karşı yapılan feragat beyanı aynı zamanda terkine muvafakat niteliğindedir.
- TMK m.778 · C. Kaybedilmesi
Malikin taşınır üzerindeki mülkiyet hakkından vazgeçmesi iradesidir. Terkin, malikin bu iradeyi fiilen ortaya koymasını gerektirir; zilyetliği bırakmak tek başına terk sayılmaz.
Türk Ceza Kanunu
- TCK m.97 · Terk
Koruma ve gözetim altındaki bir kişiyi, kendi başına bırakarak onun bakımsız ve çaresiz kalmasına yol açan davranış. Hem icrai bir davranışla hem de ihmali bir davranışla gerçekleşebilir.
Damga Vergisi Kanunu
- Damga Vergisi Kanunu m.28 · Kağıtların terki
Hamilin kâğıt üzerindeki fiilî tasarrufunu bırakmasıdır. Terk, vergi cezasının alınmasını ortadan kaldırmaz; ceza bu fiilden bağımsız olarak doğmuş kalır.
Su Ürünleri Kanunu
- Su Ürünleri Kanunu m.12 · Özel mülkiyetteki dalyan ve voli yerleri ile bunların kamulaştırılması
Sahibinin yeri kullanma iradesini ortaya koyan bir fiil yapmadan bırakmasıdır. Maddede işletmemeye alternatif bir ölçüt olarak yer alır.
Umumi Hıfzıssıhha Kanunu
- Umumi Hıfzıssıhha Kanunu m.214
Mevcut mezarlığın yeni defin yapılmasına kapatılması ve artık kullanılmamak üzere bırakılması anlamındadır. Maddede terkin hangi usulle yapılacağı belirtilmemiştir.
Maden Kanunu
- Maden Kanunu m.1 · Amaç
Maden hakkı sahibinin hakkından vazgeçmesi ya da hakkın sona ermesi üzerine maden sahasının bırakılması işlemidir. Terkin şekli ve sonuçları bu maddede düzenlenmez; ilgili ayrıntılar kanunun diğer hükümlerinde yer alır.
Jeotermal Kaynaklar ve Doğal Mineralli Sular Kanunu
- Jeotermal Kaynaklar ve Doğal Mineralli Sular Kanunu m.1 · Amaç
Ruhsat sahibinin kaynağı işletmeden vazgeçmesi anlamına gelir. Maddede yer almakla birlikte, terkin koşulları ve sonuçları ayrı hükümlerle belirlenir.
Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun
- AATUHK m.86 · Müşterinin malı almaktan vazgeçmesi
Malın, ikinci ihalede ya da mahsup sonrasında ihale edilip idarece yapılan masraflar alınarak eski ihale alana değil, son ihale alana (ya da ikinci artırmada ihale edilmeyen hâlde birinci ihale alana) bırakılmasıdır. Madde metninde 'kendisine terk olunur' ifadesi geçer.
Karıştırılan kavramlar
Terk ile cezanın alınması arasındaki fark nedir?
Hamilin kâğıdı terk etmesi halinde, kâğıt fiilen elinde olmadığı için hamil sıfatı ile ceza sorumluluğu ilişkisi kesilmiş gibi görünebilir.
Madde, terkin cezanın alınmasına mani olmadığını açıkça belirtir; terk ile ceza sorumluluğu birbirinden ayrıdır.
Terk, cezanın alınmasını durdurmaz; hamil terk etmiş olsa da kâğıt için kanuni ceza alınır.
Devamlı işletmeme ile terk arasındaki fark nedir?
Yerin beş yıl boyunca işletilmemesi, yani fiilen kullanılmaması.
Yerin sahibi tarafından terk edilmesi.
Her iki hâl de kamulaştırma nedenidir; terk için beş yıllık sürenin dolması gerekmez, ancak terkin ispatı gerekir.
Terk eden eş ile terk etmiş sayılan eş arasındaki fark nedir?
Ortak konuttan fiilen ayrılan ve evlilik yükümlülüklerinden kaçınmak maksadıyla hareket eden eştir.
Fiilen evden ayrılmamış ama diğer eşi terke zorlayan ya da dönmesini engelleyen eştir.
Her iki eş de terk etmiş sayılır ve boşanma davasına konu olabilir; kanun fiilen ayrılmayan eşi de terk eden eş gibi değerlendirmektedir.
Terk eden eş ile davaya hakkı olan eş arasındaki fark nedir?
Terk eden eş, kendisi için ihtar istenen ve boşanma davasının davalısı olan eştir.
Davaya hakkı olan eş, ihtarı isteyen ve terk edilen konumda bulunan eştir.
Yalnız terk edilen eş boşanma davası açabilir; terk eden eşin kendi kusurundan doğan terk nedeniyle dava açması mümkün değildir.
Terk ile terkin arasındaki fark nedir?
Terk, malikin feragat beyanıdır ve mülkiyetin sona ermesinin hukuki sebebidir.
Terkin, tapu sicilindeki kaydın silinmesidir ve sona ermenin sicil bakımından gerçekleşmesidir.
Terk halinde mülkiyet terkin ile sona erer; terkinden önce ayrı bir kayıp anı tanınmaz. Arazinin denize kayması gibi hâllerde ise mülkiyet terkinden önce olaya bağlı olarak sona erer.
Terk ile zilyetliği bırakma arasındaki fark nedir?
Terk, malikin mülkiyetten vazgeçme iradesini gösteren bir olgudur.
Zilyetliği bırakma ise yalnızca eşyanın elden çıkmasıdır ve kendi başına bir irade beyanı içermeyebilir.
Terk iradesi bulunmadığı sürece zilyetliği bırakmak mülkiyeti sona erdirmez; sahipsiz duruma geçiş için iradenin varlığı aranır.
İlgili konular
Örnek kararlar
3 karar- Hukuk Genel Kurulu, 2022/771 E., 2023/1039 K., 01.11.2023İlgili madde: TMK m.164
- Hukuk Genel Kurulu, 2022/400 E., 2023/514 K., 24.05.2023İlgili madde: TMK m.164
- Hukuk Genel Kurulu, 2019/493 E., 2022/1332 K., 19.10.2022İlgili madde: 3213 s. K. m.1
Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
İlgili terimler
- Voli yeri
- Jeotermal kaynak
- Doğal mineralli su
- Müşteri
- Neticesi sebebiyle ağırlaşmış hal
- Hak sahipliği
- Tecil faizi
- Vergi cezası
Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.
Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.