Vergi cezası nedir?

9 maddede geçiyor · 4 kanun

Kısaca

Vergi cezası, 4 kanunda 9 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

  • VUK m.373 · mücbir sebepler: Vergi kanunlarına aykırılık hâlinde kesilen idari yaptırımdır.
  • GVK m.90 · matrahtan ve gelir unsurlarından indirilmiyecek giderler: Vergi kanunlarındaki yükümlülüklerin ihlali nedeniyle kesilen idari yaptırımdır.
  • 488 s. K. m.28 · kağıtların terki: Damga vergisi ödenmemiş veya noksan ödenmiş kâğıt için kanunda öngörülen yaptırımdır.

Kanunda nerede geçiyor

9 madde

Vergi Usul Kanunu

  • VUK m.333 · Tüzel kişilerin sorumluluğu

    Vergi Kanununa aykırılık nedeniyle idarenin uyguladığı yaptırımdır. Madde, bu cezanın muhatabını belirler; cezanın miktarı ve hesabı bu maddede yer almaz.

  • VUK m.368 · Vergi cezalarının ödenme zamanı

    Vergi Usul Kanunu ve vergi kanunlarına aykırılık nedeniyle mükellefe veya sorumluya kesilen idari yaptırımdır. Madde, bu cezanın ödeme zamanını düzenler.

  • VUK m.372 · Ölüm

    Vergi kanunlarına aykırı davranışa bağlanan idari yaptırımdır. Maddenin düşürdüğü yaptırım budur; vergi asılı ile vergi cezası birbirinden ayrıdır.

  • VUK m.373 · Mücbir sebepler

    Vergi kanunlarına aykırılık hâlinde kesilen idari yaptırımdır. Bu madde yönünden vergi ziyaı cezası ve usulsüzlük cezası gibi cezaların tümü kapsamdadır; asıl vergi bu kavrama girmez.

  • VUK ek geç. m.1 · Ceza hükümlerinde uygulama

    Vergi Usul Kanunu'nda vergi mevzuatına aykırılık nedeniyle öngörülen idari yaptırımdır. Madde metninde yalnızca bu cezaların uygulanacak hükmü belirlenir; cezaların miktarı maddede yer almaz.

  • VUK geç. m.6 · Ceza hükümlerinin şümulü

    Vergi kanunlarının öngördüğü, mükellefe veya sorumluya idari yaptırım olarak uygulanan para cezasıdır. Madde bakımından vergi cezası, hem kesilmiş hem de henüz kesinleşmemiş veya tahsil edilmemiş cezayı kapsar.

Gelir Vergisi Kanunu (GVK)

  • GVK m.90 · Matrahtan ve gelir unsurlarından indirilmiyecek giderler

    Vergi kanunlarındaki yükümlülüklerin ihlali nedeniyle kesilen idari yaptırımdır. Madde, her ne şekilde olursa olsun vergi cezalarını kapsar; cezanın hangi kanuna göre kesildiği ayrım yaratmaz.

Damga Vergisi Kanunu

  • Damga Vergisi Kanunu m.28 · Kağıtların terki

    Damga vergisi ödenmemiş veya noksan ödenmiş kâğıt için kanunda öngörülen yaptırımdır. Maddede yalnız varlığı ve terkle ilişkisi belirtilmiş, miktarı başka bir yerde düzenlenmiştir.

Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ve Diğer Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun

Karıştırılan kavramlar

Vergi cezası ile gecikme faizi (VUK kapsamı) arasındaki fark nedir?

Vergi cezaları ve para cezaları, madde metninin birinci fıkrasında sayılan kalemlerdir.

Vergi Usul Kanunu'na göre ödenen gecikme faizi, 1988 tarihli eklenen ikinci fıkra ile ayrıca düzenlenmiştir.

Her iki grup da gelir vergisi matrahından ve gelir unsurlarından indirilemez; ancak ikinci fıkra yalnız VUK'a göre ödenen gecikme faizini kapsar.

GVK m.90

Vergi cezası ile vergi borcu arasındaki fark nedir?

Madde, vergi cezalarının tüzel kişi adına kesilmesini ve kanuni temsilcinin sorumluluğunun bu cezalara uygulanmasını düzenler.

Vergi borcunun kanuni temsilciden tahsili 213 sayılı Kanunun 10. maddesiyle düzenlenir ve bu madde vergi borcu bakımından ayrı bir sorumluluk kurar.

Vergi borcu ve cezası aynı sorumluluk düzeniyle tahsil edilse de, cezanın kesilmesi ile borcun doğması ayrı kurallara bağlıdır.

VUK m.333

Vergi cezası kesilen kişi ile mükellef arasındaki fark nedir?

Vergi cezası kesilen kişiye, mükellef sıfatı olmasa da tebliğ yapılabilir.

Mükellefe tebliğ, vergi ile ilgili işlemin muhatabı olduğu için yapılır.

Ceza kesilen kişi de tebliğ muhatabı sayılır.

VUK m.94

Vergi ve vergi cezası ödemesi ile teminat gösterimi arasındaki fark nedir?

Vadesinde ödeme seçeneği, bildirimin doğrudan ödeme ile yerine getirilmesidir.

6183 sayılı Kanun'da belirtilen türden teminat gösterme seçeneği, ödeme yerine güvence sunmadır.

Her iki yol da maddede seçimlik olarak sayılmıştır; biri seçildiğinde indirim hakkı korunur, ancak seçilen yolun sürelerine uyulmalıdır.

VUK m.376

Vergi cezası ile vergi aslına bağlı olmayan usulsüzlük cezası: fark nedir?

Vergi aslına bağlı kesilen vergi cezalarında indirim, tarhedilen vergi ile birlikte bildirilen ödeme üzerinden uygulanır.

Vergi aslına tabi olmaksızın kesilen usulsüzlük cezalarında ise madde metninin son fıkrası uyarınca aynı indirim uygulanır.

Vergi aslı bulunmayan usulsüzlük cezalarında da cezanın yarısı indirilebilir; bu hal ayrıca düzenlenmiştir.

VUK m.376

Kurumlar vergisi ve cezalar ile vergi cezası dışı gecikme faizi arasındaki fark nedir?

Bu Kanuna göre hesaplanan kurumlar vergisi ile 6183 sayılı Kanuna göre ödenen cezalar ve Vergi Usul Kanunu uyarınca ödenen gecikme faizleri d bendi kapsamındadır.

Bu bentte açıkça sayılmayan ve ticari sebeple doğmuş olan faiz veya gider, maddede yasaklanmadığı sürece indirim konusu olabilir.

Bentte sayılan vergi ve ceza kalemleri kabul edilmez; diğer giderler için genel gider koşulları geçerlidir.

5520 s. K. m.11

İlgili konular

İlgili terimler

Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.

Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.