Kırkambar sözleşmesi nedir?
Kısaca
Taşıyanın navlun karşılığında ayırt edilmiş eşyayı denizde taşımayı üstlendiği navlun sözleşmesi türüdür. Gemi tahsisi yoktur; taşınan şey belirli ve ayırt edilmiş eşyadır.
Bağlam: TTK m.1138
Kanunda nerede geçiyor
8 maddeTürk Ticaret Kanunu
- TTK m.1138 · A) Navlun sözleşmesinin türleri
Taşıyanın navlun karşılığında ayırt edilmiş eşyayı denizde taşımayı üstlendiği navlun sözleşmesi türüdür. Gemi tahsisi yoktur; taşınan şey belirli ve ayırt edilmiş eşyadır.
- TTK m.1163 · X- Kırkambar sözleşmesi — 1. Yükleme anı
Taşıyanın navlun karşılığında ayırt edilmiş eşyayı denizde taşımayı üstlendiği, geminin tamamının ya da bir bölümünün tahsis edilmediği navlun sözleşmesi türüdür. Gemi tahsisi söz konusuysa yolculuk çarteri hükümleri uygulanır.
- TTK m.1176 · VI- Kırkambar sözleşmesi — 1. Boşaltma işleri
Navlun sözleşmesinin bir türü olup taşıyanın, navlun karşılığında ayırt edilmiş eşyayı denizde taşımayı üstlendiği sözleşmedir. Geminin tamamının ya da bir bölümünün taşıtana tahsis edilmesi bu sözleşmenin ayırt edici özelliği değildir.
- TTK m.1177 · 2. Taşıtanın üçüncü şahıslarla yaptığı kırkambar sözleşmeleri
Taşıyanın, navlun karşılığında ayırt edilmiş eşyayı denizde taşımayı üstlendiği navlun sözleşmesi türüdür. Ana unsuru geminin tahsisi değil, gemide taşınmak üzere ayırt edilmiş eşyadır.
- TTK m.1218 · I- Taraflara fesih hakkı veren hâl
Gemi ile taşınacak eşyanın kırkambar, yani gemi ambarının bir bölümünü kullanmaya dayanan taşıma sözleşmesidir. Bu sözleşmede de 2. fıkradaki bekleme süresi aranmaz.
- TTK m.1219 · II- Tarafların fesih hakkına sahip olmadığı hâller — 1. Eşyanın sadece bir kısmına ilişkin engeller
Geminin ambarlarının bir kısmının taşıtan tarafından kullanılmak üzere ayrılmasına dayanan taşıma sözleşmesidir. Madde 2. fıkra uyarınca bu sözleşmede de fesih hakkı bulunmaz.
- TTK m.1221 · 3. Geminin yolculuk sırasında tamirinin gerekmesi
Gemi kırkambarının belirli bir yük için kiralandığı, eşyanın gemide taşındığı taşıma sözleşmesidir. Maddede kısmi yolculuk çarteri ile birlikte anılır.
- TTK m.1226 · b) Sözleşme yolculuk başladıktan sonra feshedilmişse
Gemide birden çok taşıtanın eşyasının birlikte taşınmasına dayanan navlun biçimidir. Bu sözleşmede bir taşıtanın eşyasının erken boşaltılması diğer taşıtanların haklarını etkileyebildiğinden, boşaltma için diğer taşıtanların muvafakati aranır.
Karıştırılan kavramlar
Yolculuk çarteri ile kırkambar sözleşmesi arasındaki fark nedir?
Yolculuk çarterinde taşıyan eşyayı, geminin tamamını, bir kısmını veya belli bir yerini taşıtana tahsis eder.
Kırkambar sözleşmesinde taşıyan, navlun karşılığında ayırt edilmiş eşyayı denizde taşımayı üstlenir; gemi alanı tahsis edilmez.
Sözleşmenin türü, tahsis edilen alanın bulunup bulunmamasına göre belirlenir. Tür farklı olduğu için uygulanacak özel hükümler de farklılaşır.
Kırkambar sözleşmesi ile yolculuk çarteri arasındaki fark nedir?
Kırkambar sözleşmesinde geminin tamamı ya da bir bölümü taşıtana tahsis edilmez; taşıyan yalnızca ayırt edilmiş eşyayı taşır.
Yolculuk çarterinde geminin tamamı ya da belirli bir bölümü taşıtana tahsis edilir.
Bu madde yalnızca kırkambar sözleşmesine uygulanır; yolculuk çarterinde starya ve sürestarya hükümleri geçerlidir. Kırkambar sözleşmesinde yasal bekleme süresi öngörülmemiştir.
Taşıtanın kendi taşıması ile üçüncü kişiyle kırkambar sözleşmesi yapması arasındaki fark nedir?
Taşıtan tahsis edilen gemiyi kendi taşımaları için kullanır.
Taşıtan tahsis edilen geminin bir bölümünü üçüncü kişilere kırkambar sözleşmesiyle devreder.
Üçüncü kişilerle yapılan kırkambar sözleşmeleri varsa 1177 uygulanır ve yolculuk çarteri taşıyanının yükümlülükleri 1168–1174 hükümlerine tabi kalmaya devam eder.
Genel boşaltma yeri ile kısmi yolculuk çarteri ve kırkambar sözleşmesi arasındaki fark nedir?
Taraflar aksini kararlaştırmamışsa eşya fesih anında geminin bulunduğu veya en yakın olduğu limanda boşaltılır.
Kısmi yolculuk çarteri ve kırkambar sözleşmelerinde boşaltma, yolculuğun gecikmesine veya aktarmaya yol açıyorsa, diğer taşıtanların muvafakati aranır.
Bu sözleşmelerde taşıtan, muvafakat yoksa eşyayı varma limanından önce boşaltmayı isteyemez; boşaltma yapılacaksa giderleri ve zararı tazmin etmek zorundadır.
İlgili terimler
- Kısmi yolculuk çarteri
- Taşıtan
- Navlun
- Tam navlun
- Mesafe navlunu
- Aktarma
- Yolculuk çarteri sözleşmesi
- Navlun sözleşmesi
Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.
Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.