Konişmento nedir?
Kısaca
Taşıyanın eşyayı teslim aldığını gösteren ve taşıma sözleşmesine uygun olarak eşyayı teslim etme taahhüdünü içeren belgedir.
Bağlam: TTK m.1234
Kanunda nerede geçiyor
7 maddeTürk Ticaret Kanunu
- TTK m.1228 · I- Tanımı, türleri ve düzenlenmesi
Taşıma sözleşmesinin yapıldığını ispatlayan, eşyanın taşıyan tarafından teslim alındığını veya gemiye yüklendiğini gösteren ve eşyanın yalnızca ibrazı karşılığında teslim edileceğini taahhüt eden kıymetli evraktır. Senet, taşıyanın eşyayı teslim yükümlülüğünü ibraz koşuluna bağlar.
- TTK m.1229 · II - İçeriği
Taşıyanın eşyayı teslim aldığını gösteren ve eşyayı belirtilen yerde teslim etmeyi taahhüt eden senet. Maddenin uygulanabilmesi için senedin m.1228 birinci fıkrasındaki fonksiyonları yerine getirmesi gerekir.
- TTK m.1234 · b) Konişmentonun eşyayı temsili aa) Genel olarak
Taşıyanın eşyayı teslim aldığını gösteren ve taşıma sözleşmesine uygun olarak eşyayı teslim etme taahhüdünü içeren belgedir. Bu maddede konişmento, eşyanın zilyetliğini temsil eden kıymetli evrak niteliğiyle ele alınır.
- TTK m.1236 · cc) Konişmentonun geri verilmesi karşılığında eşyanın teslimi
Taşıyanın eşyayı teslim aldığını gösteren ve eşyanın teslimine ilişkin hakkı temsil eden, emtiayı temsil eden kıymetli evraktır. Madde bakımından eşyanın teslim koşulunu belirleyen belgedir.
- TTK m.1237 · 2. İspat işlevi a) Hukuki ilişkiyi ispat
Deniz yoluyla taşınan malın taşıyan tarafından teslim alındığını gösteren ve malın teslimi karşılığında hamiline verilen belgedir. Madde bakımından taşıyan ile hamil arasındaki ilişkinin hukuki dayanağıdır.
- TTK m.1242 · B) Diğer denizde taşıma senetleri
Taşıyanın taşınacak eşyayı teslim aldığını gösteren ve taşıma senedi niteliğini taşıyan belgedir. Bu hükmün karine kuralı konişmento için geçerli değildir; konişmento kendi ispat rejimine tabidir.
- TTK m.1246 · A) Süre
Taşıyanın eşyayı teslim aldığını gösteren ve taşıma sözleşmesinden doğan hakları temsil eden belgedir. Madde, konişmentodan veya onun düzenlenmesinden doğan alacakları da kapsar.
Karıştırılan kavramlar
Nama yazılı / Emre yazılı / Hamile yazılı konişmento: fark nedir?
Nama yazılı konişmentoda devralacak kişi adıyla belirlenir.
Emre ve hamile yazılı konişmentolarda devir ciro ya da teslimle gerçekleşir.
Devir biçimi değiştikçe konişmentonun devredilme yöntemi farklılaşır. Aksi kararlaştırılmadıkça yükletenin istemi üzerine konişmento emre veya sadece emre yazılı düzenlenir.
Konişmento ile diğer taşıma belgeleri arasındaki fark nedir?
Konişmento, taşıyanın eşyayı ibraz karşılığında teslim yükümlülüğünü içeren kıymetli evraktır.
Yükleme belgesi, irsaliye, fatura gibi belgeler konişmento niteliği taşımaz.
Yalnızca madde şartlarını taşıyan belge konişmento sayılır; aksi halde kıymetli evrak hükümleri uygulanmaz.
Konişmento nüshasının geri verilmesi ile teslim alındığına ilişkin şerh arasındaki fark nedir?
Şerhin bulunduğu ve nüshanın geri verildiği hal, eşyanın teslimi için gerekli koşulun tamamlandığı durumdur.
Nüshanın ibrazı ya da şerhin bulunmadığı hal, eşyanın teslimi için koşul gerçekleşmemiş sayılır.
Koşul gerçekleşmediğinde taşıyan eşyayı teslim etmekle yükümlü değildir.
Konişmento hamili ile taşıtan arasındaki fark nedir?
Taşıyan ile konişmento hamili arasındaki ilişki konişmentoya göre belirlenir.
Taşıyan ile taşıtan arasındaki ilişki navlun sözleşmesine bağlıdır.
Aynı taşıma için iki ayrı hukuki ilişki vardır ve her birinin dayanağı farklıdır. Hamil konişmentodaki hükümlere, taşıtan ise navlun sözleşmesine dayanır.
Konişmento ile konişmento dışındaki taşıma senedi arasındaki fark nedir?
Konişmento, taşıyanın eşyayı teslim aldığını gösteren ve bu hükmün açıkça dışında tutulan belgedir.
Konişmento dışındaki taşıma senedi, aynı işlevi gören ancak konişmento olmayan belgedir.
Konişmento bakımından bu karine uygulanmaz; konişmento dışı senetler için m.1242 karine kuralı geçerlidir.
Tek konişmento ile birden çok konişmento veya senet arasındaki fark nedir?
Eşya tek bir denizde taşıma senedine dayanılarak gönderilene teslim ediliyorsa, hapis hakkı genel kurala göre kullanılır.
Eşya tek navlun sözleşmesine dayanılarak taşınmış ama birden çok konişmento veya senet uyarınca çeşitli gönderilenlere teslim edilecekse.
İkinci halde hapis hakkı her senede isabet eden alacaklar için ayrı ayrı kullanılır; her gönderilen yalnızca eşyayı tesellüm için ibraz ettiği senede isabet eden alacaklar bakımından katlanmak zorundadır.
İlgili terimler
- Yükleten
- Emtiayı temsil eden kıymetli evrak
- Konişmento hamili
- Aksi ispat
- Gemi kira sözleşmesi
- Saklı kalma
- Yolculuk çarteri sözleşmesi
- Navlun sözleşmesi
Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.
Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.