Aksi ispat nedir?
Kısaca
Aksi ispat, 3 kanunda 5 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.
- TMK m.222 · ispat: Kanuni karine lehine doğan sonucun, karşı tarafça delille çürütülmesidir.
- TTK m.1242 · diğer denizde taşıma senetleri: Karşı tarafın karinenin dayandığı olguların gerçekleşmediğini ya da senette yazılanın doğru olmadığını göstererek karineyi çürütmesidir.
- 1219 s. K. m.72: Defterdeki kaydın yanlış olduğunu, başka vesaik veya muteber delillerle ortaya koyma yoludur.
Kanunda nerede geçiyor
5 maddeTürk Medeni Kanunu
- TMK m.222 · IV. İspat
Kanuni karine lehine doğan sonucun, karşı tarafça delille çürütülmesidir. Aksi ispatta karşı taraf ispat yükünü üstlenmiş sayılmaz, yalnızca iddiasının doğru olmadığını gösterir.
- TMK m.302 · II. Karine
Davalının, çocuğun babası olmasının olanaksız olduğunu ya da bir üçüncü kişinin baba olma olasılığının kendisinden fazla olduğunu ispatlamasıdır. Bu ispat yapılırsa karine geçerliliğini kaybeder.
Türk Ticaret Kanunu
- TTK m.1242 · B) Diğer denizde taşıma senetleri
Karşı tarafın karinenin dayandığı olguların gerçekleşmediğini ya da senette yazılanın doğru olmadığını göstererek karineyi çürütmesidir. Karine kesin delil değil, çürütülebilir bir varsayımdır.
- TTK m.1435 · b) Beyan yükümlülüğü aa) Sözleşmenin yapılmasında aaa) Genel olarak
Sigortacının sorduğu bir hususun önemli sayılmasına karşı, sigorta ettirenin o hususun önemli olmadığını ispat etmesi olanağıdır. Karine, sigortacı lehine kurulmuş bir çürütülebilir karinedir.
Tababet ve Şuabatı San’atlarının Tarzı İcrasına Dair Kanun
- Tababet ve Şuabatı San’atlarının Tarzı İcrasına Dair Kanun m.72
Defterdeki kaydın yanlış olduğunu, başka vesaik veya muteber delillerle ortaya koyma yoludur. Maddede bu ispat, kaydın dayanıldığı iddiasına karşı açıkça tanınmıştır.
Karıştırılan kavramlar
Karine ile aksi ispat arasındaki fark nedir?
Sınırlığın komşuların paylı malı olduğu, aksi ispat edilmedikçe kabul edilir.
Aksinin ispat edilmesi halinde sınırlık tek bir komşunun mülkiyetinde kalır veya başka bir mülkiyet durumu ortaya çıkar.
Aksi ispat edilirse madde uygulanmaz ve sınırlığın tek malike ait olduğu sonucu doğar.
Aksi ispat edilebilir karine ile mutlak karine arasındaki fark nedir?
Madde karineyi aksi ispat edilebilir nitelikte koymuştur; alıcı aynen ifa ile gecikme tazminatını talep edebilir.
Karinenin mutlak olduğu kabul edilseydi alıcının aynen ifa talebi hiçbir koşulda mümkün olmazdı.
Alıcı, bildirimle karineyi çürütebilir.
İlgili konular
Örnek kararlar
3 karar- Hukuk Genel Kurulu, 2024/618 E., 2025/646 K., 22.10.2025İlgili madde: TMK m.222
- Hukuk Genel Kurulu, 2023/467 E., 2024/199 K., 24.04.2024İlgili madde: TMK m.222
- Hukuk Genel Kurulu, 2020/592 E., 2022/356 K., 22.03.2022İlgili madde: 1219 s. K. m.72
Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
İlgili terimler
Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.
Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.