Karine nedir?

30 maddede geçiyor · 11 kanun

Kısaca

Karine, 11 kanunda 30 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

  • TMK m.721 · sınırlıklar üzerinde paylı mülkiyet: Aksi ispat edilene kadar geçerli sayılan kanuni varsayımdır.
  • TBK m.212: Kanunun, bir olgudan başka bir olgunun varlığını varsayan hükmüdür.
  • CMK m.222 · duruşma tutanağının ispat gücü: Tutanağa yazılan işlemlerin yapıldığı, yazılmayan işlemlerin yapılmadığı yönündeki kanuni varsayımdır.

Kanunda nerede geçiyor

30 maddeden 27'i

Türk Ticaret Kanunu

  • TTK m.195 · I - Hâkim ve bağlı şirket

    Aksi ispat edilebilen kanuni bir varsayımdır. Pay çoğunluğu hâkimiyetin varlığına karine oluşturur, ancak birinci fıkradaki kontrol hâllerinin aksine kesin değildir.

  • TTK m.699 · 2. Kabul şerhinin çizilmesi

    Aksi ispat edilene kadar geçerli sayılan kanuni varsayımdır. Kabul şerhinin çizilmesinin poliçenin geri verilmesinden önce yapıldığı, aksi ispatlanıncaya kadar kabul edilir; yani bu bir kesin hüküm değildir.

  • TTK m.793 · D) Protestodan ve ibraz süresinin geçmesinden sonraki ciro

    Aksi ispat edilene kadar geçerli kabul edilen kanuni varsayımdır. Tarihsiz cironun protesto veya ibraz süresinden önce yapıldığı varsayılır; bu varsayım aksi sabit oluncaya kadar geçerlidir.

  • TTK m.856 · I - Taşıma senedi

    Kanunun belirli bir olgudan başka bir olgunun varlığını varsaymasıdır. Eşyanın taşıyıcıya tesliminin taşıma sözleşmesinin varlığına karine olması, aksinin ispatlanabilmesi anlamına gelir.

  • TTK m.858 · III - Taşıma senedinin ispat gücü

    Kanunun belirli bir olguyu diğer bir olgunun varlığına bağlaması, yani ispat yükünü karşı tarafa kaydırmasıdır. Madde bakımından senedin kayıtları doğru kabul edilir; aksini ileri süren taraf bunu ispatlamak zorundadır.

  • TTK m.878 · 2. Özel hâller

    Bir olgunun varlığından başka bir olgunun varlığının kabul edilmesidir. Burada özel sebep gerçekleştiğinde zararın bu sebepten ileri geldiği varsayılır; karşı taraf aksini ispat edebilir.

  • TTK m.889 · XIII -Bildirim

    Bildirim yapılmadığında eşyanın sözleşmeye uygun olarak teslim edildiğinin kabul edilmesi anlamına gelen, aksi ispat edilebilir bir varsayımdır. Karine, bildirim yükümlülüğünün yerine getirilmemesinin sonucudur; bildirim yapılırsa işlemez.

  • TTK m.898 · E) Sorumluluktan kurtulma sebepleri

    Birinci fıkradaki sebeplerden birinin varlığı hâlinde zararın bu sebepten doğmuş olduğunun kabul edilmesidir. Karşı taraf, yani gönderen, zararın başka bir sebepten doğduğunu ispatlayarak karineyi çürütebilir.

  • TTK m.974 · II- Sicil karineleri

    Sicil kaydının aksi ispat edilinceye kadar doğru sayılmasıdır. Madde metninde açıkça karine sözcüğü kullanılmamakla birlikte, ‘sayılır’ ifadesi bu niteliği taşır.

  • TTK m.1185 · 2. Bildirim

    Madde metninde, ihbar yapılmadığında eşyanın denizde taşıma senedinde yazılı biçimde teslim edildiği ve zararın taşıyanın sorumlu olmadığı bir sebepten doğduğu kabulüdür. Aksi ispat edilebilir.

  • TTK m.1186 · VI- Sorumluluğu sınırlandırma hakkı — 1. Sorumluluk sınırları

    Denizde taşıma senedine yazılan yükleten bildirimlerinin doğruluğuna dair kanuni olarak kabul edilen ve aksi ispat edilebilen varsayımdır. Taşıyan bakımından bağlayıcı değildir.

  • TTK m.1239 · c) Eşyanın genel olarak cinsini, işaretlerini, koli veya parça adedini, ağırlık ve miktarını ispat

    Konişmentoda yer alan beyanların taşıyanın eşyayı beyan edildiği gibi teslim aldığını veya yüklediğini kabul ettiren, aksi ispatlanabilen bir hukuki sonuçtur. Karinenin aksini ispat yükü taşıyandadır.

  • TTK m.1240 · d) Navlunu ispat

    Bir olgunun varlığının kanunen kabul edilmesidir ve aksi ispatlanabilir. Bu maddede karinenin aksi, belirtilen kişilere karşı ispatlanamaz.

  • TTK m.1242 · B) Diğer denizde taşıma senetleri

    Kanunun bir olgunun varlığı yönünde kabul ettiği ve aksi ispatlanabilen hukuki varsayımdır. Burada karine, senette yazılı taşıma sözleşmesinin yapıldığı ve eşyanın senette yazılı şekilde teslim alındığı olgularını kapsar.

  • TTK m.1294 · F) Karine yokluğu

    Bilinen bir olgudan bilinmeyen bir olgunun çıkarılmasına imkân veren hukuki istidlaldir. Madde bağlamında kusur tespitinde kullanılan her türlü karine, kanuni olsun fiili olsun, kapsam dışında tutulmuştur.

Türk Medeni Kanunu

  • TMK m.216 · G. Envanter

    Bir olgunun aksi ispat edilinceye kadar doğru kabul edilmesidir. Bir yıl içinde yapılan envanterin doğruluğu bu biçimde kabul edilir ve karşı taraf aksini ispatla yükümlüdür.

  • TMK m.719 · II. Sınırlar — 1. Sınırların belirlenmesi

    Aksi ispat edilebilen kabul anlamındadır. Madde, plandaki sınırın doğru olduğunu kabul eder; bu kabul, işaretlerin plana uymadığını ileri süren tarafça çürütülebilir.

  • TMK m.721 · 3. Sınırlıklar üzerinde paylı mülkiyet

    Aksi ispat edilene kadar geçerli sayılan kanuni varsayımdır. Bu maddede sınırlığın komşuların paylı malı olduğu varsayılır, karşı taraf bunun aksini ispatlayabilir.

  • TMK m.928 · VI. Ödenen senedin geri verilmesi

    Senedin borçluya geri verilmesi hâlinde borcun sona erdiğinin kabul edildiği, ancak alacaklı tarafından aksi ispat edilebilen kanuni karinedir.

Türk Borçlar Kanunu

  • TBK m.8 · 5. Bağlayıcı olmayan öneri ve herkese açık öneri

    Maddenin ikinci fıkrasında, fiyatlı sergileme ve tarife gönderiminin öneri sayılmasını sağlayan kanuni varsayımdır. Karşı taraf, aksini açıkça ve kolaylıkla ortaya koyarak bu varsayımı çürütebilir.

  • TBK m.17 · 2. İradi şekil

    Taraflar şekle bağlı bir sözleşme kurduklarında bunun geçerlilik için kararlaştırıldığının kabul edilmesidir. Aksi, menfaati bu yönde olan taraf tarafından ispat edilebilir.

  • TBK m.212

    Kanunun, bir olgudan başka bir olgunun varlığını varsayan hükmüdür. Bu maddedeki karine aksi ispat edilebilir niteliktedir; alıcı susarsa ifadan vazgeçtiği kabul edilir.

Ceza Muhakemesi Kanunu

  • CMK m.222 · Duruşma tutanağının ispat gücü

    Tutanağa yazılan işlemlerin yapıldığı, yazılmayan işlemlerin yapılmadığı yönündeki kanuni varsayımdır. Gerekçeye göre aksi ispatlanabilir niteliktedir; ancak bu aksini ispat, yalnızca sahtecilik yoluyla mümkündür.

Türk Sivil Havacılık Kanunu

  • Türk Sivil Havacılık Kanunu m.128 · Hasarın ihbarı

    Aksi ispat edilinceye kadar geçerli kabul edilen varsayım. Madde bakımından teslim alma, taşıma belgesine uygun ve iyi durumda teslim anlamına gelir; karşı taraf bunun aksini ispatlayabilir.

Rekabetin Korunması Hakkında Kanun

  • Rekabetin Korunması Hakkında Kanun m.4 · Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar

    Bir anlaşmanın varlığının ispatlanamadığı hallerde, piyasa verilerindeki benzerliğin uyumlu eylemin varlığına dair bir kabul doğurmasıdır. Karşı taraf ekonomik ve rasyonel gerçeklere dayanarak bu karineyi çürütebilir.

Yangın, Yersarsıntısı, Seylap veya Heyelan Sebebiyle Mahkeme ve Adliye Dairelerinde Ziyaa Uğrayan Dosyalar Hakkında Yapılacak Muamelelere Dair Kanun

Nüfus Hizmetleri Kanunu

  • Nüfus Hizmetleri Kanunu m.36 · Nüfus davaları

    Tespit davasının sonucunun, kaydın iptali veya düzeltilmesi davasında aksi ispat edilinceye kadar kabul edilmesi anlamına gelen ilişkidir. Tespit davası, bu davalar için bir karine oluşturur.

Terim 3 kanunda daha geçiyor.

Karıştırılan kavramlar

Karine ile hileli davranış arasındaki fark nedir?

Kabul karinesi, teslimin iyi durumda olduğunu varsayar.

Taşıyanın hileli davranışı, ihbar sürelerinin işlemesini engeller.

Hileli davranış varsa ihbar süresine uyulmamış olsa bile dava açılabilir; karineyi taşıyan aksini ispatlayabilir.

2920 s. K. m.128

Karine çürütme ile anlaşmanın kanıtlanması arasındaki fark nedir?

Taraf, uyumlu eylemde bulunmadığını ekonomik ve rasyonel gerçeklere dayanarak ispatlarsa sorumluluktan kurtulur.

Taraf bu karşı ispatı yapamazsa uyumlu eylem varsayımı sürer ve yasak ihlali sonuçlanır.

Karine çürütülemediğinde sorumluluk doğar; ekonomik ve rasyonel gerçeklere dayanmayan savunmalar kabul edilmez.

4054 s. K. m.4

Karine ile aksi ispat arasındaki fark nedir?

Sınırlığın komşuların paylı malı olduğu, aksi ispat edilmedikçe kabul edilir.

Aksinin ispat edilmesi halinde sınırlık tek bir komşunun mülkiyetinde kalır veya başka bir mülkiyet durumu ortaya çıkar.

Aksi ispat edilirse madde uygulanmaz ve sınırlığın tek malike ait olduğu sonucu doğar.

TMK m.721

Aksi ispat edilebilir karine ile mutlak karine arasındaki fark nedir?

Madde karineyi aksi ispat edilebilir nitelikte koymuştur; alıcı aynen ifa ile gecikme tazminatını talep edebilir.

Karinenin mutlak olduğu kabul edilseydi alıcının aynen ifa talebi hiçbir koşulda mümkün olmazdı.

Alıcı, bildirimle karineyi çürütebilir.

TBK m.212

Karine ile kesin bağlayıcılık arasındaki fark nedir?

Senetteki bildirim kayıtları karine oluşturur ve yükleten aksini ispat edebilir.

Taşıyan bakımından bu karine bağlayıcı değildir; 1239 uncu maddenin üçüncü fıkrası bu kayıtlar hakkında uygulanmaz.

Taşıyan senetteki kaydın yanlış olduğunu ispatlayabilir. Bu durumda dördüncü fıkra kayıtlar hakkında kesin bağlayıcılığı kaldırır.

TTK m.1186

Gönderilen aleyhine karine ile karinenin aksinin ispatı arasındaki fark nedir?

Konişmentoda navlun veya sürastarya parasının gönderilen tarafından ödeneceğine dair kayıt bulunmadığında, gönderilenin ödeme yükümlülüğü olmadığı karinesi doğar.

Konişmentoda böyle bir kayıt bulunduğunda karine doğmaz ve ödeme yükümlülüğü konişmentonun içeriğine göre belirlenir.

Karinenin doğması halinde ödeme yükümlülüğünü üstlenen taraf, gönderilenin ödeme yükümlülüğünün bulunduğunu ileri sürmek istiyorsa bunu ayrıca ispat etmek zorundadır.

TTK m.1240

İlgili konular

Örnek kararlar

3 karar
  1. Ceza Genel Kurulu, 2021/158 E., 2021/245 K., 02.06.2021
    İlgili madde: 5490 s. K. m.36
  2. Hukuk Genel Kurulu, 2017/1920 E., 2018/1432 K., 16.10.2018
    İlgili madde: 5490 s. K. m.36
  3. Ceza Genel Kurulu, 2012/1554 E., 2013/256 K., 21.05.2013
    İlgili madde: CMK m.222

Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.

İlgili terimler

Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.