TBK Madde 172. İradi şekil

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu

Yürürlükte

Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.

Kısaca

Madde, kanunda şekle bağlanmamış bir sözleşmenin taraflarca belirli bir şekilde yapılmasının kararlaştırılması hâlinde bu iradi şeklin geçerlilik şekli olup olmadığını ve kararlaştırılan şekle uyulmamasının sonucunu düzenler. Ayrıca taraflar yalnızca "yazılı şekil" kararlaştırmış ve şeklin ayrıntısını belirlememişlerse hangi yasal şekil kurallarının uygulanacağını gösterir.

Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.

Kanunda şekle bağlanmamış bir sözleşmenin taraflarca belirli bir şekilde yapılması kararlaştırılmışsa, belirlenen şekilde yapılmayan sözleşme tarafları bağlamaz.

Herhangi bir belirleme olmaksızın yazılı şekil kararlaştırılmışsa, yasal yazılı şekle ilişkin hükümler uygulanır.

Kanun metninde bu maddeHam metin
Madde gerekçesi

818 sayılı Borçlar Kanununun 16 ncı maddesini karşılamaktadır. Tasannın iki fıkradan oluşan 17 nci maddesinde, iradî şekle uyulmamasının hukukî sonucu ve her hangi bir belirleme olmaksızın kararlaştınlan yazılı şekle uygulanacak hükümler düzenlenmektedir. 818 sayılı Borçlar Kanununun 16 ncı maddesinin kenar başlığmda kullanılan "2. Akitte mahfuz kalan şekil" ibaresi yerine, Tasarının 17 nci maddesinin kenar başlığında, "2. İradî şekil" ibaresi kullanılmıştır. 818 sayılı Borçlar Kanununun 16 ncı maddesinin birinci fıkrasında, iradî şekle uyulmaması du rumunda, tarafların, o sözleşmeyle bağlı olmadıkları mutlak bir ifadeyle belirtildiği hâlde, Tasarının 17 nci maddesinin birinci fıkrasında, bu sonuç bir âdi karine olarak kabul edilmiştir. Tasannın 17 nci maddesinin ikinci fıkrasında, tarafların, âdi veya resmî yazılı şekil gibi herhangi bir belirleme yapmaksızın iradî şekil olarak, sadece yazılı şekli kararlaştırmaları durumunda, bu şekle uymamalarının yaptınmı da belirtilmiştir. Gerçekten, 818 sayılı Borçlar Kanununun 16 ncı maddesinin ikinci fıkrasında, "iki tarafın ona riayet etmesi lâzımdır." şeklinde ve niteliği pek de açık olmayan bir ibare kullanıldığı hâlde, Tasarının 17 nci maddesinin ikinci fıkrasında, bu durumda "yasal yazılı şekle ilişkin hükümler uygulanır." şeklinde bir ibarenin kullanılması tercih edilmiştir. - 3 2 -

Gerekçe kanun koyucunun açıklamasıdır, hüküm değildir; çelişirse madde metni esastır. Kaynak belge

Bu maddedeki kavramlar

Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.

Bu maddenin ders anlatımı

  • Sözleşmelerde Şekil
    Borclar Hukuku · 2.1 Borcun Kaynakları - Sözleşme · 9:02
Ders videosunu platformda izle

Bu maddeye özel soru

Borçlar Hukuku Genel Hükümler

Antika otomobil koleksiyoncusu (K), değerli bir aracını alıcı (L)'ye satmak üzere anlaşır. Hukuken herhangi bir şekle tabi olmayan bu satım sözleşmesi için taraflar, aralarındaki anlaşmanın tüm koşullarını içeren yazılı bir sözleşme yapmayı kararlaştırırlar. (K) tarafından bilgisayarda hazırlanan sözleşme metninin altına (K), el yazısı imzasının birebir aynısını içeren kişisel kaşesini basar. (L) ise sözleşmeyi okuduktan sonra metnin sonuna isminin baş harflerinden oluşan bir işaret (paraf) koyar. Bir süre sonra (K), sözleşmenin geçersiz olduğunu ileri sürerek aracı teslimden kaçınır. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun iradi şekle ve imzaya ilişkin hükümleri dikkate alındığında, taraflar arasındaki bu sözleşmenin geçerliliği hakkındaki aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A) Sözleşme konusu satım işlemi kanunen bir şekle tabi olmadığından, tarafların sonradan belirlediği yazılı şekle uyulmaması sözleşmenin geçerliliğini etkilemez ve sözlü anlaşma bağlayıcıdır.
  2. B) Taraflarca yazılı şekil kararlaştırıldığından yasal yazılı şekil kuralları uygulanır ve borç altına girenlerin metni el yazısı ile imzalamaları zorunlu olduğundan sözleşme kurulmamış sayılır.
  3. C) (K)'nin kullandığı kaşe, imzasının bir kopyası olduğundan geçerli bir imza sayılır; fakat (L)'nin parafı geçersiz olduğundan sözleşme tek taraflı olarak sadece (L) yönünden bağlayıcı değildir.
  4. D) Güvenli elektronik imza ile atılan imzaların geçerli sayıldığı bir hukuk düzeninde, imza kaşesi ve paraf gibi iradeyi belirten modern yöntemlerin de yazılı şeklin imza şartını sağladığı kabul edilmelidir.
  5. E) Tarafların sözleşme yapma iradesi açıkça belli olduğundan, şekle aykırılığın ileri sürülmesi dürüstlük kuralına aykırılık teşkil eder ve bu nedenle sözleşme geçerli kabul edilmelidir.

Bu maddeyle ilgili 1 soru daha var

Soruların tamamını çözmek ve açıklamalı cevapları görmek için Hukuksal Eğitim platformuna katıl.

Platforma katıl