TTK Madde 1294F) Karine yokluğu
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1294. maddesi, deniz ticaretinde çatma (iki geminin birbiriyle çarpışması) hâlinde kusurun tespitinde karine kullanılıp kullanılmayacağını düzenler. Hüküm, kusurun saptanmasında hiçbir karinenin dikkate alınmayacağını emreder. Madde, çatmaya ilişkin tüm uyuşmazlıklarda, yani gemi ve deniz ticareti bakımından çatma hâlinde kusur araştırmasına uygulanır.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
(1)Çatmada kusurun saptanmasında herhangi bir karine dikkate alınmaz.
Madde gerekçesi
1910 Sözleşmesinin 6 ncı maddesinin ikinci fıkrasından alınmıştır. Hükmün 6762 sayılı Kanuna geçmemiş olmasının haklı bir gerekçesi bulunmamaktadır. Mehazda, "presomp- tions legales" terimi kullanılmıştır. Bu terimin "hukukî/kanuni karine" yerine "karine" olarak tercü me edilmesine karar verilmiştir, çünkü hukukî-fıilî karine ayırımını Türk hukukunda tanımlayan bir yasal kural yoktur; olsaydı bile, 1910 Sözleşmesi hazırlanırken, böyle bir ayırımdan hareket edildi ğini gösteren bir delil mevcut değildir. Aksine, hükmün, "Sözleşmenin kabulünden önce uygulan makta olan her türlü karinenin ilga edildiği" şeklinde anlaşılması gerektiği sonucuna varılmıştır. Dolayısıyla, Türk mahkeme uygulamasında "fiilî karine" olarak nitelendirilen karinelerin de caiz olmadığı kabul edilmiştir. Nitekim çatma yargılamalarında "demirdeki geminin kusurlu olmadığı" şeklinde "fiilî karine" esas alındığına sıklıkla karşılaşılmaktadır. Oysa demirdeki gemi, yasak böl gede demirlemişse veya demir feneri yanmıyorsa, kusurun tümü o geminin adamlarına izafe edile bilecektir. Dolayısıyla kusur oranları, tam bir tarafsızlıkla, önyargıdan uzak, bir karinenin yönlen dirmesi olmadan araştırılmalıdır.
Gerekçe kanun koyucunun açıklamasıdır, hüküm değildir; çelişirse madde metni esastır. Kaynak belge
Bu maddedeki kavramlar
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.