Çatma nedir?

12 maddede geçiyor · 2 kanun

Kısaca

İki veya daha fazla geminin birbirine çarpması sonucu ortaya çıkan olay.

Birçok kanunda geçer (2 kanun); anlamı bağlama göre aşağıda.

Kanunda nerede geçiyor

12 madde

Türk Ticaret Kanunu

  • TTK m.1286 · A) Uygulama alanı

    İki veya daha çok geminin birbirine çarpması olayıdır. Gemilerin temas etmesi gerekir; temas olmaksızın meydana gelen zararlar ikinci fıkra kapsamında ayrıca değerlendirilir.

  • TTK m.1287 · B) Kusursuz çatma

    İki veya daha fazla geminin birbirine çarpması sonucu ortaya çıkan olay. Maddenin uygulanabilmesi için çatmanın gerçekleşmiş olması gerekir; çatmaya bağlı zarar kalemleri de bu kavramın kapsamındadır.

  • TTK m.1288 · I- Bir tarafın kusuru

    İki veya daha fazla geminin birbirine çarpması veya birbirine temas ederek zarar vermesi olayıdır. Maddede çatmanın tanımı yer almakta olup, hükmün uygulanması için olayın gemiler arasında gerçekleşmiş olması gerekir.

  • TTK m.1289 · II- Ortak kusur — 1. Eşya zararı

    Birden fazla geminin birbiriyle çarpışması sonucunda gemilerin ya da gemide bulunan eşyanın zarara uğramasıdır. Madde, çatmanın kusura dayanan hâlini düzenler; kusursuz çatmada kusur oranı uygulanmaz.

  • TTK m.1290 · 2. Bedensel zarar

    İki veya daha fazla geminin birbiriyle çarpışması veya birbirine zarar verecek biçimde temas etmesidir. Hükmün uygulanabilmesi için çatmanın gemilerin kusurundan kaynaklanması aranır.

  • TTK m.1291 · III - Kılavuzun kusuru

    İki geminin birbirine çarpması veya bir geminin başka bir taşınmaza ya da gemiye çarpmasıdır. Maddenin uygulanması için zarara neden olan olay çatma niteliğinde olmalıdır.

  • TTK m.1292 · D) Dava öncesi delil tespiti

    İki veya daha fazla geminin birbirine çarpması ya da birbirine temas ederek zarar vermesi olayıdır. Maddede delil tespitinin konusunu oluşturan olay budur; çatmaya karışan her geminin kaptanı ya da temsilcisi bu tespite davet edilir.

  • TTK m.1293 · E) Şekil şartı yokluğu

    Maddede geçen ve haksız fiil anlamına gelen eski ticari hukuk terimidir. Hukuka aykırı bir fiille bir başkasına zarar verilmesini ifade eder ve sözleşmeden doğan sorumluluktan ayrılır.

  • TTK m.1294 · F) Karine yokluğu

    İki veya daha fazla geminin birbiriyle çarpışması veya birbirine zarar vermesi olayıdır. Madde, kusur tespitinin bu olaya özgü olarak nasıl yapılacağını düzenler.

  • TTK m.1295 · G) Kaptanın yardım görevi ve yerine getirilmemesinden donatanın sorumsuzluğu

    İki veya daha çok geminin birbirine çarpması olayıdır. Madde, yardım yükümlülüğünün doğması için bir çatmanın gerçekleşmiş olmasını şart koşar.

  • TTK m.1297 · İ) Zamanaşımı

    İki veya daha fazla geminin birbirine çarpması sonucu ortaya çıkan olay. Maddenin tazminat ve rücu hükümleri bu olaya bağlanmıştır.

Denizde Can ve Mal Koruma Hakkında Kanun

  • Denizde Can ve Mal Koruma Hakkında Kanun m.27

    İki veya daha fazla geminin birbirine çarpması sonucu ortaya çıkan olaydır. Madde bakımından Türk Ticaret Kanunu'nun deniz kazalarına ait faslındaki çatma hükümleri saklıdır.

Karıştırılan kavramlar

Çatma ile kurtarma ve yardım arasındaki fark nedir?

Çatma, iki veya daha fazla geminin çarpışmasından doğan zararları ve tazminat ilişkilerini konu alır.

Kurtarma ve yardım, tehlike içindeki gemi, eşya veya insanların kurtarılmasını ve bunlara yardımı konu alır.

Her iki alan da madde ile saklı tutulmuştur; birinin uygulanması diğerini ortadan kaldırmaz.

4922 s. K. m.27

Umulmayan hâl veya mücbir sebep ile kusurlu çatma arasındaki fark nedir?

Olayın öngörülemeyen bir olaydan kaynaklanması, yani tarafların hiçbirinin kusurunun bulunmaması hâli.

Çatmanın bir tarafın kusuru, dikkatsizliği veya denizcilik kurallarına aykırılığından doğması hâli.

Birinci hâlde zarar uğrayan kendi zararına katlanır; ikinci hâlde kusurlu tarafın sorumluluğu bu maddenin değil, kusura dayalı sorumluluk hükümlerinin konusudur.

TTK m.1287

Neden anlaşılamayan çatma ile nedeni belli çatma arasındaki fark nedir?

Çatmanın nedeninin belirlenememesi ve bu nedenle hangi tarafın kusurunun bulunduğunun ortaya konulamaması.

Çatmanın nedeninin ve sorumlu tarafın belirlenebilmesi hâli.

Nedenin anlaşılamadığı durumda birinci fıkra uygulanır ve zarar uğrayana kalır; nedeni belli ise bu madde değil, ilgili sorumluluk hükümleri devreye girer.

TTK m.1287

Çatma delil tespiti ile genel delil tespiti yetkisi arasındaki fark nedir?

Çatmadan doğan delil tespitinde yetki, çatmanın meydana geldiği yere bağlanmıştır.

Genel delil tespitinde dava açılmadan önce esas davaya bakacak mahkeme, keşif veya bilirkişi incelemesi yapılacak şeyin bulunduğu yer ya da tanığın oturduğu yer sulh mahkemesi esas alınır.

Çatma olayında yer ölçütü, genel kurallardan farklı olarak deniz ticareti mahkemesini öne çıkarır.

TTK m.1292

Çatma davası ile sözleşmeye dayalı dava arasındaki fark nedir?

Çatma sebebiyle açılan tazminat davasında dava öncesi ihtar veya başka bir şekil şartı aranmaz.

Sözleşmeye dayalı taleplerde ise tarafların kararlaştırdığı veya kanunun öngördüğü bir ihtar ya da şekil koşulu bulunabilir.

Çatma davası açılırken ihtar gönderilmemiş olması davanın usulden reddine yol açmaz; ön şart bakımından farklı bir koşul uygulanır.

TTK m.1293

Genel haksız fiil zamanaşımı ile çatma zamanaşımı arasındaki fark nedir?

Çatmadan doğan tazminat istemi bu maddede özel olarak düzenlenmiştir ve iki yıllık süreye bağlıdır.

Çatma dışındaki haksız fiil tazminatları genel hükümlere tabidir.

Çatma olayında özel süre uygulanır; çatma dışındaki olaylarda genel süreler geçerlidir.

TTK m.1297

İlgili terimler

Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.

Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.