Tazminat istemi nedir?
Kısaca
Tazminat istemi, 4 kanunda 5 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.
- TBK m.72 · kural: Haksız fiil nedeniyle zarar görenin maddi ya da manevi zararının giderilmesini talep etme hakkıdır.
- TTK m.1297 · zamanaşımı: Çatmadan doğan zarara karşılık, zarar görenin gemi sahibinden talep ettiği para.
- 7078 s. K. m.142: Koruma tedbirinin hukuka aykırı uygulanması nedeniyle zarara uğrayan kişinin devlete karşı ileri sürdüğü, maddi ve manevi zararın giderilmesine yönelik talep hakkıdır.
Kanunda nerede geçiyor
5 maddeTürk Ticaret Kanunu
- TTK m.1270 · XV- Zamanaşımı
Yolcunun ölümü veya bedensel zarara uğramasından doğan, ilgilisi lehine doğan tüm tazminat talepleridir. Bu istemler, bagaj alacaklarından ayrı bir kategori olarak on yıllık süreye tabidir.
- TTK m.1297 · İ) Zamanaşımı
Çatmadan doğan zarara karşılık, zarar görenin gemi sahibinden talep ettiği para. Bu istem, çatmanın meydana geldiği günden itibaren iki yıllık süreye tabidir.
Türk Borçlar Kanunu
- TBK m.72 · I. Kural
Haksız fiil nedeniyle zarar görenin maddi ya da manevi zararının giderilmesini talep etme hakkıdır. Maddenin metni dava ile sınırlamaz; dava dışında ileri sürülen talepler de bu süreye tabidir.
Sermaye Piyasası Kanunu
- Sermaye Piyasası Kanunu m.141
Maddede sayılan hallerde, uğranılan maddi ve manevi zararın Devletten talep edilmesidir. Madde, zarar gören kişiye bu talebi ileri sürme hakkı tanır.
Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabul Edilmesine Dair Kanun
- Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabul Edilmesine Dair Kanun m.142
Koruma tedbirinin hukuka aykırı uygulanması nedeniyle zarara uğrayan kişinin devlete karşı ileri sürdüğü, maddi ve manevi zararın giderilmesine yönelik talep hakkıdır. Maddenin ilk fıkrası, bu isteme konu olabilecek hâlleri bentler halinde sıralar.
Karıştırılan kavramlar
Tazminat istemi ile borcun ifadan kaçınılması arasındaki fark nedir?
Tazminat istemi zamanaşımına uğradığında alacaklı artık dava yoluyla talep edemez.
Zarar görenin borcu varsa, zarar gören zamanaşımına uğramış olmasına rağmen ifadan kaçınabilir.
Zamanaşımı, zarar görenin kendi borcunu ifa etmeme hakkını ortadan kaldırmaz; bu hak her zaman kullanılabilir.
Doğmuş tazminat istemi ile henüz doğmamış istem arasındaki fark nedir?
Tazminat istemi doğduktan sonra yapılan yazılı beyan veya yazılı anlaşma süreyi uzatır.
İstem doğmadan önce yapılan bir süre uzatma düzenlemesi bu fıkra kapsamında değerlendirilmez.
Yalnız doğmuş istem bakımından uzatma yapılabilir; önceden yapılan uzatma ile süre uzatılamaz.
Zarar görenin tazminat istemi ile donatanların birbirine karşı rücu hakkı arasındaki fark nedir?
Zarar görenin çatmadan doğan tazminat istemi, çatmanın meydana geldiği günden başlayarak iki yıldır.
Donatanların birbirine karşı rücu hakkı ise ödemenin yapıldığı tarihten başlayarak bir yıldır.
İki hak farklı süreye ve farklı başlangıç anına bağlıdır; rücu hakkı, tazminat isteminden çok daha kısa sürede düşer.
Düzeltme davası ile tazminat istemi arasındaki fark nedir?
Düzeltme davası, sicilin gerçek hak durumuna uydurulmasını amaçlar.
Tazminat istemi, yolsuz tescil yüzünden uğranılan zararın giderilmesini amaçlar.
Her iki istem birbirini dışlamaz; tazminat istemi saklıdır.
Taşıyana karşı tazminat istemi ile rücu davası arasındaki fark nedir?
Eşyanın zıyaı, hasarı veya geç tesliminden doğan doğrudan tazminat istemi, zarar gören tarafından taşıyana karşı ileri sürülür.
Rücu davası, tazminatı ödeyen birlikte sorumlu kişinin diğer sorumluya karşı açtığı davadır.
Birinci fıkradaki bir yıllık süre doğrudan tazminat istemine uygulanır. Rücu davası için bu süre geçse bile üçüncü fıkradaki doksan günlük süre içinde açılabilir.
Tazminat istemi doğmadan önceki sözleşme ile sonraki sözleşme (yetki ve tahkim) arasındaki fark nedir?
Tazminat istemi doğmadan önce yapılan yetki veya tahkim sözleşmesi geçersizdir.
Tazminat istemi doğduktan sonra yapılan yetki veya tahkim anlaşması maddenin ikinci fıkrasının kapsamında değildir.
Zarar öncesi yetki ve tahkim kaydı baştan geçersiz olur; zarar sonrası anlaşma bu yasak kapsamında kalmaz.
İlgili konular
Örnek kararlar
3 karar- Hukuk Genel Kurulu, 2017/1457 E., 2018/988 K., 25.04.2018İlgili madde: TBK m.72
- İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi, 2023/233 E., 2026/979 K., 28.04.2026İlgili madde: TBK m.72
- İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi, 2024/65 E., 2026/336 K., 19.02.2026İlgili madde: TBK m.72
Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
İlgili terimler
Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.
Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.