Merkez birliği nedir?

Merkez birliği kuruluşu tamamlanmışsa, kendisine bağlı birlik ve kooperatifleri denetleyen yetkili üst kuruluş merkez birliğidir.

Merkez birliği kuruluşu tamamlanmamışsa, denetim yetkisi birliklere geçer ve birlikler kendisine bağlı kooperatifleri denetler.

Denetim yetkisinin hangi üst kuruluşta olduğu, merkez birliğinin kuruluşunun tamamlanıp tamamlanmadığına göre değişir.

Bölge birliği, bir veya birkaç ilde kurulan kooperatiflerin oluşturduğu birliktir.

Merkez birliği, en az beş bölge birliğinin kurduğu, Ankara'da yerleşen tek üst kuruluştur.

Merkez birliğinin kurulabilmesi için en az beş bölge birliğinin bulunması gerekir; bölge birliği için bu sayı şartı aranmaz.

Bölge birlikleri kendi bölgesindeki kooperatiflere finansman ve teknik destek sağlar.

Merkez birliği genel uygulama esaslarını belirler, tahvil çıkarır, kuruluşa karar verir ve personel politikasını tespit eder.

Kuruluş kararı, tahvil ihracı ve genel düzenleme yetkisi yalnızca merkez birliğinde toplanmıştır; bölge birliği bu yetkilere sahip değildir.

Merkez birliği, ürün veya ürün grubu bazında ulusal ölçekte faaliyet gösteren ve bu maddedeki yetkileri taşıyan birliktir.

Mahalli üretici birliği, belirli bir yöre üreticilerinin örgütüdür ve bu maddedeki yetkilere sahip değildir.

Yönlendirme, izleme, temsil ve danışma kuruluna temsilci gönderme yetkileri yalnız merkez birliğine aittir; mahalli birliğin bu yetkileri kullanması bu madde ile mümkün değildir.

İlgili Bakanlıkça dış denetimle yetkilendirilen birlik ve merkez birlikleri (c bendi) kendi denetimlerini yapabilir.

Bağımsız denetçiler ve meslek mensupları (a ve b bentleri) bu yetkiye gerek duymadan dış denetim yapabilir.

Birlik ve merkez birlikleri dış denetim yapabilmek için Bakanlık yetkilendirmesi alır; bu yetkiye sahip birlikler ayrıca 6102 sayılı TTK'ya göre bağımsız denetime tabi olur.

Kooperatif birliği, konuları aynı veya birbiriyle ilgili kooperatiflerin birleşmesiyle kurulan birinci kademe üst kuruluştur.

Kooperatif merkez birliği, madde metninde ayrı bir kademe olarak sayılan ve birliklerin üzerinde yer alan üst kuruluştur.

Her iki kuruluş da madde kapsamında kalır ve 62 nci madde hükmü her ikisinin yönetim kurulu üyeleri ile memurları için uygulanır. Kuruluş türü değiştiğinde yönetim kurulu üyelerinin ve memurların statüsü değişmez.