Birlik nedir?

Kanunda tanımlı · 14 kanun45 maddede geçiyor · 17 kanun

Diğer yazımlar: Birlikler

Kısaca

Birlik, 17 kanunda 45 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

  • Anayasa m.127 · mahalli idareler: Mahalli idarelerin belirli kamu hizmetlerinin görülmesi amacıyla kendi aralarında kurdukları tüzel yapıdır.
  • DMK ek m.15: Belediyelerin ve il özel idarelerinin kurdukları birliklerdir.
  • 3568 s. K. m.36 · birlik Yönetim Kurulunun görevleri: Serbest muhasebeci mali müşavirler ve yeminli mali müşavirler odalarının üst kuruluşu olan, kamu kurumu niteliğinde meslek kuruluşudur.

Kanuna göre anlamı

  • 1618 s. K. m.1/1-bSeyahat Acentaları ve Seyahat Acentaları Birliği Kanunu

    Birlik: Seyahat Acentaları Birliğini

  • 4572 s. K. m.2/1-dTarım Satış Kooperatif ve Birlikleri Hakkında Kanun

    Birlik: Tarım satış kooperatifleri birliklerini

  • 5174 s. K. m.3/1-dTürkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanunu

    Birlik: Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğini

  • 5200 s. K. m.2/1-cTarımsal Üretici Birlikleri Kanunu

    Birlik: Tarım üreticilerinin, ürün veya ürün grubu bazında ve gönüllülük esasına dayalı olarak kurdukları, tüzel kişiliği haiz tarımsal üretici birliklerini

  • 5355 s. K. m.3/1-cMahalli İdare Birlikleri Kanunu

    Birlik: Mahallî idare birliğini

  • 5362 s. K. m.3/1-ıEsnaf ve Sanatkarlar Meslek Kuruluşları Kanunu

    Birlik: Aynı ilde kurulan esnaf ve sanatkârlar odalarının, aralarındaki dayanışmayı temin etmek ve bu odaların il genelinde işbirliği ve ahenk içerisinde çalışmalarını ve gelişmelerini sağlamak ve o ilin esnaf ve sanatkârlarını temsil etmek amacıyla il merkezlerinde kuracakları esnaf ve sanatkârlar odaları birliklerini

  • 5553 s. K. m.3/1-dTohumculuk Kanunu

    Birlik: Türkiye Tohumcular Birliğini

  • 5569 s. K. m.2/1-bKüçük ve Orta Büyüklükteki İşletmelerin Mali Sektöre Olan Borçlarının Yeniden Yapılandırılması Hakkında Kanun

    Birlik: Türkiye Bankalar Birliği ve/veya Türkiye Katılım Bankaları Birliğini

  • 5910 s. K. m.2/1-bTürkiye İhracatçılar Meclisi ile İhracatçı Birliklerinin Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun

    Birlik: İhracatçıları örgütlendirmek suretiyle ihracatı artırmak ve dış ticaretin ülke menfaatine uygun olarak gelişmesini sağlamak üzere, özel bütçeye sahip ve tüzel kişiliği haiz olarak kurulan ihracatçı birliğini

  • 6172 s. K. m.2/1-cSulama Birlikleri Kanunu

    Birlik: Sulama birliğini

  • 6305 s. K. m.2/1-bAfet Sigortaları Kanunu

    Birlik: Türkiye Sigorta ve Reasürans Şirketleri Birliğini

  • 6326 s. K. m.2/1-bTurist Rehberliği Meslek Kanunu

    Birlik: Turist rehberleri odaları birliklerini

  • 6361 s. K. m.3/1-aFinansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu

    Birlik: Finansal Kurumlar Birliğini,4

  • 6362 s. K. m.3/1-cSermaye Piyasası Kanunu

    Birlik: Türkiye Sermaye Piyasaları Birliğini

Aynı terim her kanunda o kanunun uygulanması bakımından ayrı tanımlanır; tanım yalnız kendi kanununda bağlayıcıdır.

Kanunda nerede geçiyor

45 maddeden 30'i

Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu(8 maddeden 5'i)

Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu(6 maddeden 5'i)

Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanunu

Kooperatifler Kanunu

  • Kooperatifler Kanunu m.5 · II – İhtiyari hükümler

    Kooperatiflerin üst örgütlenmesini ifade eder. Madde yalnızca kooperatifin birliklerle olan ilişkilerinin anasözleşmede düzenlenebileceğini söyler; birliğin kuruluş ve görev esasları bu maddede yer almaz.

  • Kooperatifler Kanunu m.71 · Yükümlülük

    Kooperatiflerin ortak amaçlarını gerçekleştirmek üzere bir araya gelerek kurdukları ve kooperatif niteliğinde tüzel kişi olan üst örgüt. Madde, birliğe katılan kooperatifi ve onun ortaklarını ilgilendirir.

  • Kooperatifler Kanunu m.75 · 3. Denetim ve eğitim

    Kooperatiflerin kendi aralarında kurduğu, merkez birliğinin altında yer alan üst kuruluştur. Merkez birliği kuruluşu tamamlanmadığında birlikler kendisine bağlı kooperatifleri denetler.

  • Kooperatifler Kanunu m.79

    Kooperatiflerin kendi aralarında kurdukları üst örgüt niteliğindeki yapı. Madde, birliklerin anasözleşmelerinin hazırlanmasını konu alır.

Tarımsal Üretici Birlikleri Kanunu

  • Tarımsal Üretici Birlikleri Kanunu m.2 · Tanımlar

    Tarım üreticilerinin ürün veya ürün grubu bazında, gönüllülük esasına dayanarak kurduğu, tüzel kişiliği bulunan tarımsal üretici birliğidir. Kuruluşun zorunlu olmaması ve ürün ya da ürün grubu esasına bağlı olması tanımın sınırını çizer.

  • Tarımsal Üretici Birlikleri Kanunu m.5 · Birliğin görevleri

    Tarımsal üretici birliği; 5200 sayılı Kanun kapsamında kurulan ve üreticilerin ortak çıkarlarını gözeten tüzel kişi. Maddedeki görevler birliğe aittir, üreticiye ait değildir.

  • Tarımsal Üretici Birlikleri Kanunu m.16 · Bakanlığın görev ve yetkileri

    Tarımsal üretici birliklerini ifade eder. Maddede Bakanlığın bilgilendirme, yönlendirme ve teknik destek yetkilerinin muhatabı olarak yer alır.

Türkiye İhracatçılar Meclisi ile İhracatçı Birliklerinin Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun

Ziraat Odaları ve Ziraat Odaları Birliği Kanunu

  • Ziraat Odaları ve Ziraat Odaları Birliği Kanunu m.3 · Odaların görev ve yetkileri

    Ziraat Odaları Birliğidir. Bazı görevlerde (mevzuat önerisi, kooperatif kurma gibi) odalar Birliğe öneride bulunur ya da Birliğin izni veya onayını alır.

  • Ziraat Odaları ve Ziraat Odaları Birliği Kanunu m.24 · Birliğin görevleri

    Türkiye Ziraat Odaları Birliğini ifade eder; odaların üst kuruluşu olarak bu maddede sayılan görevleri yürütür. Birliğin görevleri bu maddeyle sınırlı değildir; madde yalnızca başlıca görevleri sayar.

  • Ziraat Odaları ve Ziraat Odaları Birliği Kanunu m.44 · Yönetmelik

    6964 sayılı Kanunla kurulan Ziraat Odaları Birliğidir. Kanunda münhasıran Birlik tarafından düzenlenmesi öngörülen yönetmelikler, bu maddedeki genel yürürlük kuralının dışında kalır.

Seyahat Acentaları ve Seyahat Acentaları Birliği Kanunu

Terim 9 kanunda daha geçiyor.

Karıştırılan kavramlar

Belediye memuru ile belediyenin kurduğu birlik memuru arasındaki fark nedir?

Belediyenin doğrudan kadrosunda çalışan memur, belediyenin kendi personeli olarak kapsama girer.

Belediyelerin kurduğu birliklerde çalışan memurlar da maddede ayrıca sayıldığı için kapsama girer.

Her iki grup da aynı kanuni rejime tabi olur; birliklerin kurucu belediyeden ayrı bir statüsü bu hüküm bakımından belirleyici değildir.

DMK ek m.15

Birlik ortaklığının doğurduğu yükümlülük ile kooperatifin kendi ortaklık yükümlülüğü arasındaki fark nedir?

Birliğe katılım nedeniyle ortaklara yüklenen ek yükümlülük, madde 71 kapsamında kanun ve anasözleşme ile sınırlıdır.

Kooperatifin kendi kuruluş ve ortaklık ilişkisinden doğan yükümlülükleri, anasözleşme ile belirlenir ve madde 71'in sınırlayıcı etkisi bunlara ilişkin değildir.

Birlik nedeniyle ortaklara ek yük yüklenmek istenirse kanun veya anasözleşmede dayanak aranır; dayanak yoksa yükümlülük ortaklara yüklenemez.

1163 s. K. m.71

Merkez birliği ile birlik (denetim yetkisi bakımından) arasındaki fark nedir?

Merkez birliği kuruluşu tamamlanmışsa, kendisine bağlı birlik ve kooperatifleri denetleyen yetkili üst kuruluş merkez birliğidir.

Merkez birliği kuruluşu tamamlanmamışsa, denetim yetkisi birliklere geçer ve birlikler kendisine bağlı kooperatifleri denetler.

Denetim yetkisinin hangi üst kuruluşta olduğu, merkez birliğinin kuruluşunun tamamlanıp tamamlanmadığına göre değişir.

1163 s. K. m.75

Birlik anasözleşmesi ile kooperatif ana sözleşmesi arasındaki fark nedir?

Madde, birliklerin anasözleşmelerini kapsar ve bu metinleri kanun hükümlerine göre hazırlamalarını öngörür.

Kooperatiflerin kendi esas sözleşmeleri ise bu maddenin değil, kanunun kooperatiflere ilişkin hükümlerinin konusudur.

Madde yalnız birlik düzeyindeki anasözleşmeler için uygulanır; kooperatif sözleşmesi için ayrı hükümler geçerlidir.

1163 s. K. m.79

Oda ile birlik arasındaki fark nedir?

Oda, il veya bölge düzeyinde diş hekimlerinin kurduğu meslek kuruluşudur.

Birlik, odaların üst çatı kuruluşu olarak Türk Diş Hekimleri Birliğidir.

İki kısaltma ayrı kuruluşları gösterir; kanunda bir hükmün hangisine ait olduğu kısaltmadan anlaşılır ve yetki farkı buna göre belirlenir.

3224 s. K. m.2

Yükseköğretim Kurulu teklifli üye ile birlik teklifli üye arasındaki fark nedir?

Üç üyenin adayları Yükseköğretim Kurulu tarafından beş kişi olarak sunulur.

İki üyenin adayları Birlik tarafından dört kişi olarak sunulur.

Aday sayıları farklıdır; sunulan adaylar arasından seçimi Maliye Bakanı yapar. Teklif edilen aday sayısı, seçilecek üye sayısından fazladır.

3568 s. K. m.7

İlgili konular

Örnek kararlar

3 karar
  1. İdare Dava Daireleri Kurulu, 2023/1790 E., 2024/3498 K., 25.12.2024
    İlgili madde: 3568 s. K. m.1, 3568 s. K. m.29, 3568 s. K. m.44
  2. 2024/125 E., 2025/178 K., 10.09.2025
    İlgili madde: 6326 s. K. m.4, 6326 s. K. m.12
  3. 2013/13 E., 2013/21 K., 31.01.2013
    İlgili madde: 5174 s. K. m.3, 5174 s. K. m.7

Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.

İlgili terimler

Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.