Mevduat nedir?

Mevduat bankası, kendi nam ve hesabına mevduat kabul ederek ve kredi kullandırarak faaliyet gösterir.

Katılım bankası, özel cari ve katılma hesapları yoluyla fon toplayarak ve kredi kullandırarak faaliyet gösterir.

İki tür de kredi kuruluşu sayılır; ancak fon toplama aracı (mevduat ya da katılım fonu) farklıdır ve bu fark hesap türleri ile ilgili hükümlerin ayrı uygulanmasını gerektirir.

Kalkınma ve yatırım bankası mevduat veya katılım fonu kabul etmeksizin faaliyet gösterir.

Mevduat bankası mevduat kabul etmeyi ve kredi kullandırmayı birlikte yapar.

Mevduat kabulü yetkisi olmayan kuruluş tasarruf mevduatı sigortası ve mevduata ilişkin yükümlülükler bakımından bu tanım dışında kalır.

Tasarruf mevduatı, mevduat bankaları nezdinde açtırılan, gerçek kişilere ait ve münhasıran çek keşide edilmesi dışında ticari işlemlere konu olmayan hesaplardır.

Mevduat, halka duyurulmak suretiyle kabul edilen her türlü geri ödemeli parayı kapsar.

Tasarruf mevduatı, mevduatın alt kümesidir; yalnızca gerçek kişi, mevduat bankası ve ticari kullanım dışı şartları birlikte taşıyan hesaplar tasarruf mevduatı sayılır.

Mevduat bankası veya katılım bankası gibi kredi kuruluşları ile özel kanunla yetkilendirilmiş kişiler mevduat ya da katılım fonu kabul edebilir.

Bu niteliği ve yetkisi olmayan herkes, aslen veya fer'an meslek edinerek mevduat kabul ederse maddenin yasağına girer.

Yetkisiz kişinin faaliyeti izinsiz mevduat kabulü sayılır ve cezai yaptırım 5411 sayılı Kanun m.160 çerçevesinde değerlendirilir.

Resmî ve özel kuruluşlar ile ortaklıkların çalışanlarına yönelik sağlık, sosyal yardım, emeklilik ve tasarruf amaçlı sandık ve vakıflarının yalnız kendi üyelerinden topladığı paralar ile sigorta şirketlerinin işlemleri mevduat sayılmaz.

Bu kişiler dışında, amacı ve kapsamı aşan ya da üye dışı kişilerden toplanan paralar mevduat kabulü sayılabilir.

İstisna yalnız belirtilen amaç ve kişi çevresiyle sınırlıdır; kapsam dışına çıkan toplama yasağa tabi olur.

Vadesiz hesapta hesap sahibi istediği anda paranın tamamını geri alabilir.

Vadeli hesapta paranın geri alınması kararlaştırılan vadeye veya ihbar süresine bağlıdır.

Vade ve ihbar süresi sözleşmeyle kararlaştırılmışsa madde bu şartları saklı tutar; vade dolmadan geri alma hakkı, sözleşmede öngörülen şartlarla sınırlanabilir.