Vade nedir?
Kısaca
Vade, 4 kanunda 9 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.
- TBK m.91 · aya ilişkin sürelerde vade: Borcun ifa edilmesi gereken belirli bir zaman anıdır; ifanın ne zaman yapılacağı sorusuna cevap verir.
- TTK m.671 · genel olarak: Poliçe bedelinin ödenmesi gereken zamandır.
- VUK m.111 · ödeme zamanı: Verginin ödenmesi gereken son tarih olup, ödeme süresinin son gününü ifade eder.
Kanunda nerede geçiyor
9 maddeTürk Ticaret Kanunu
- TTK m.10 · 3. Faizin başlangıcı
Borcun ödenmesi gereken belirli bir günün veya sürenin sonudur. Vade belirlenmişse faiz bu tarihten itibaren işlemeye başlar.
- TTK m.671 · 1. Genel olarak
Poliçe bedelinin ödenmesi gereken zamandır. Vade gösterilmemişse poliçe görüldüğünde ödenecek sayılır; vade yokluğu poliçenin geçersizliği sonucunu doğurmaz.
- TTK m.706 · II - Sürelerin hesabı — 1. Genel olarak
Poliçedeki borcun muaccel olduğu, ödemenin yapılması gereken gündür. Bu madde, vadenin hangi takvim gününe düştüğünü belirlemek için kullanılır.
- TTK m.772 · III - Ödeme
Poliçenin ödenmesi gereken gün olarak belirlenmiş andır. Maddeye göre vadenin geldiği gün ve ödeme tarihi, poliçenin ödenme anını belirler.
Türk Borçlar Kanunu
- TBK m.90 · I. Süreye bağlanmamış borç
Borcun ifa edileceği belirli bir zaman noktasıdır; ne zaman sorusuna cevap verir. Vadenin gelmesiyle borç muaccel olur.
- TBK m.91 · II. Süreye bağlı borç — 1. Aya ilişkin sürelerde vade
Borcun ifa edilmesi gereken belirli bir zaman anıdır; ifanın ne zaman yapılacağı sorusuna cevap verir. Bu maddede vade, ay başı, ay sonu, ay ortası ya da yalnızca ay olarak belirlenmiş olabilir.
- TBK m.92 · 2. Diğer sürelerde vade
Borcun muaccel olduğu, yani alacaklının ifayı isteyebileceği andır. Madde, sözleşmeden sonra belli bir sürenin geçmesiyle belirlenen vadelerin hangi güne düşeceğini gösterir.
Vergi Usul Kanunu
- VUK m.111 · Ödeme zamanı
Verginin ödenmesi gereken son tarih olup, ödeme süresinin son gününü ifade eder. Maddenin ikinci fıkrasına göre süre uzamasında vade, uzayan sürenin bittiği gündür.
Bankacılık Kanunu
- Bankacılık Kanunu m.61 · Mevduatın ve katılım fonunun çekilmesi
Mevduat veya katılma hesabında paranın geri alınabileceği, sözleşmeyle kararlaştırılmış belirli bir tarihtir. Madde, vadeye ilişkin kararlaştırılan şartları saklı tutar.
Karıştırılan kavramlar
Normal vade ile mücbir sebep uzatması arasındaki fark nedir?
Kanunda gösterilen süre sonunda ödeme, kural olarak son gün olan vadede yapılır.
Afet nedeniyle ilan edilen yerlerde Maliye Bakanlığı, ödeme süresini azami bir yıl uzatabilir.
Uzatma kararı verilmişse, belirlenen günler verginin vadesi yerine geçer ve gecikme zammı bu yeni günden itibaren hesaplanır.
Genel vade ile 500'den fazla mükellefi olan vergi dairesi arasındaki fark nedir?
Vergi dairesi genel kuralına göre ödeme vadenin son gününde yapılır.
500'den fazla mükellefi olan vergi dairelerine para yatırılacaksa Maliye Bakanlığı gün belirleyebilir.
Bakanlığın gün belirlemesi, yatırma işleminin hangi günde yapılacağını değiştirir; belirleme 15 günlük süre içinde yapılmalıdır.
Vade ve ihbar süresi ile hiçbir suretle sınırlandırılamaz kural arasındaki fark nedir?
Sözleşmede vade ve ihbar süresi açıkça kararlaştırılmışsa bu şartlar geçerlidir.
Vade veya ihbar süresi olmayan ya da bu şartlar dışında kalan kısıtlamalar hakkı sınırlayamaz.
Kararlaştırılmış vade ve ihbar süresi bankayı bağlar; kararlaştırılmamış bir kısıtlama ise geçersizdir.
Ay olarak belirlenen vade ile gün olarak belirlenen vade arasındaki fark nedir?
Ay ile ifade edilen vadede vade, başlangıç gününün karşılığı olan gündür ve ay sonu dışında takvim ayına göre belirlenir.
Gün ile ifade edilen vadede ("sekiz gün", "onbeş gün") süre gerçek gün olarak sayılır ve hafta sayımına girmez.
Aynı süre ayla ya da günle ifade edildiğinde vade farklı takvim gününe düşebilir; ibarenin hangisi olduğu tespit edilmelidir.
Vade ve ödeme tarihi ile bedelin para birimi arasındaki fark nedir?
Vade ve ödeme tarihinin hesabı, vadenin geldiği gün ile ödeme tarihinin tespitini içerir.
Bedelin para birimi, yabancı para ile gösterilmiş poliçede ödemenin hangi para ile yapılacağını belirler.
Her iki konuda da ödeme yeri hukuku uygulanır; ancak madde bu iki konuyu birlikte sayar ve bunların aynı hukuka tabi olduğunu belirtir.
Faiz ve vade farkı ile asıl satış bedeli arasındaki fark nedir?
Vade farkı, faiz, kur farkı ve prim gibi gelirler (c) bendi kapsamında matraha dahildir.
Asıl mal veya hizmet bedeli, bu bentlerde sayılan gelirlerden ayrı olarak matrahın temel kısmını oluşturur.
Faiz ve vade farkı gibi gelirler de KDV'ye tabi tutarın içine girer; faizin KDV'ye tabi olup olmadığı tartışması bu ayrımla ilgilidir.
İlgili konular
Örnek kararlar
3 karar- Hukuk Genel Kurulu, 2025/404 E., 2026/254 K., 15.04.2026İlgili madde: TBK m.90, TBK m.91, TBK m.92
- Hukuk Genel Kurulu, 2022/1269 E., 2023/1106 K., 15.11.2023İlgili madde: TBK m.91
- Vergi Dava Daireleri Kurulu, 2020/1111 E., 2020/1270 K., 18.11.2020İlgili madde: VUK m.111
Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
İlgili terimler
Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.
Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.