Muaccel nedir?

Vadesi gelmiş ve istenebilir hâle gelmiş ücret ve masraf alacağı için hapis hakkı kullanılabilir.

Henüz vadesi gelmemiş alacak için maddenin hapis hakkı tanıdığı kabul edilemez.

Muaccel olmayan alacak için elde tutma yapılması hukuka uygun değildir.

Kısıtlama devam ederken taşınmazın satılması, istimlaki veya hibe yoluyla ahara devri ya da temliki gerçekleşirse tecil edilen verginin onda dokuzu (9/10 u) muaccel olur.

Taşınmaz miras veya başka yolla devredilmediyse ya da kısıtlama sürüyorsa tecil edilen vergi muaccel olmaz.

Yalnızca bu devir nitelikli işlemlerde zamanaşımına uğramamış tecil tutarları ödenir hale gelir.

Vadesi gelmiş para alacağında ihtiyati haciz için başka bir sebep aranmaz; alacağın muaccel olması yeterlidir.

Vadesi gelmemiş alacakta ise yalnızca m.257/2'deki dört sebepten biri bulunduğunda ihtiyati haciz istenebilir.

Müeccel alacakta sebep kanunda sayılanlarla sınırlıdır; yalnızca alacağın vadesinin gelmemiş olması ihtiyati haciz için yeterli değildir.

Muaccel para borçlarını ödeyememe, ödeme güçlüğünün fiilen var olduğu halidir.

Mevcut ve alacakların borçları karşılamaması bilanço esasına dayanan yetersizliktir; düşme tehlikesi ise henüz gerçekleşmemiş ama kuvvetle muhtemel olan durumdur.

Başvuru için bu üç halden yalnızca birinin bulunması yeterlidir; düşme tehlikesi halinde de başvuru yapılabilir.

Borcun muaccel olması, vadenin gelmesi ve alacaklının istemesi ile gerçekleşir. Mal rejiminin varlığı bu sonucu değiştirmez.

Ödeme için süre, muaccel olmuş borcun ifasının birliği tehlikeye düşürmesi hâlinde borçlunun talebiyle hâkimce tanınan geçici bir erteleme imkânıdır.

Süre verilmesi borcun doğumunu ya da muaccelliğini ortadan kaldırmaz; yalnızca ifa zamanını erteler.

Vasiyet borcu hemen muaccel ise, süre alacaklının ölüme bağlı kazandırmayı öğrendiği tarihten işler.

Vasiyet borcu sonradan muaccel olacaksa, süre muaccel olma tarihinden işler.

İki başlangıç anından hangisi uygunsa o tarihten itibaren on yıl hesaplanır; maddenin metni bu iki başlangıcı birlikte ve kesin bir sıra ile düzenler.