Müktesep hak nedir?
Kısaca
Müktesep hak, 3 kanunda 3 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.
- TTK m.452 · ilke: Pay sahibinin bu sıfatla kazanmış olduğu ve genel kurul kararıyla kendi rızası olmaksızın ortadan kaldırılamayacak hakdır.
- 3572 s. K. m.5: Hukuken elde edilmiş ve korunması gereken kazanılmış haktır.
- 6103 s. K. m.28 · oy hakkı ve oyda imtiyazlı paylar ile nama yazılı payların devredilmelerinin sınırlanması: Eski kanun döneminde esas sözleşmeyle tanınmış ve yeni kanunun yürürlüğünden sonra da korunan hak.
Kanunda nerede geçiyor
3 maddeTürk Ticaret Kanunu
- TTK m.452 · A) İlke
Pay sahibinin bu sıfatla kazanmış olduğu ve genel kurul kararıyla kendi rızası olmaksızın ortadan kaldırılamayacak hakdır. Madde metni bu hakların kapsamını tek tek saymaz; kanun ve esas sözleşmede farklı biçimlerde ortaya çıkabilir.
İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun
- İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun m.5
Hukuken elde edilmiş ve korunması gereken kazanılmış haktır. Madde, beyana dayalı ruhsatın bu niteliği taşımadığını belirtir.
Türk Ticaret Kanununun Yürürlüğü ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun
- Türk Ticaret Kanununun Yürürlüğü ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun m.28 · IX – Oy hakkı ve oyda imtiyazlı paylar ile nama yazılı payların devredilmelerinin sınırlanması
Eski kanun döneminde esas sözleşmeyle tanınmış ve yeni kanunun yürürlüğünden sonra da korunan hak. Bu maddede, eski dönemde pay gruplarına tanınmış yönetim kurulu üyeliği aday gösterme hakkı için söz konusudur.
Karıştırılan kavramlar
Müktesep hak ile vazgeçilmez hak arasındaki fark nedir?
Müktesep hak, pay sahibinin bu sıfatla kazandığı ve kişisel rızası olmadan değiştirilemeyen haktır.
Vazgeçilmez hak, ortaklık ilişkisinin özünden doğan ve pay sahibi bakımından vazgeçilmez nitelikteki haktır.
Her iki kategori de genel kurul değişiklik yetkisinin dışındadır; biri bireysel rıza ile, diğeri hakkın niteliği ile korunur.
Müktesep hak ile yeni sınır (TTK 360/1) arasındaki fark nedir?
Eski kanun döneminde esas sözleşmeyle tanınan ve en az bir yıl önce verilmiş aday gösterme hakkı, eski dönemden kalan hak olarak değerlendirilir.
Yeni kanunun yönetim kurulu aday gösterme sınırını aşan sonradan tanınmış haklar korunmaz.
Müktesep hak sayılan aday gösterme hakkı TTK 360 ıncı maddenin birinci fıkrasındaki sınırı aşsa bile varlığını korur. (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi, 2025/664 E., 2025/653 K., 24.04.2025)
Kapatma-tadil ile müktesep hak arasındaki fark nedir?
Cumhurbaşkanı kararı, alanı tamamen veya kısmen kapatma, tadil etme ya da kapatılmış alanı yeniden açma yetkisini kullanır.
Müktesep hak, bu karardan önce doğmuş ve kanunen korunan haktır.
Verilen kararlar müktesep hakları ihlal edemez; önceden doğmuş hakka dokunan bir karar bu fıkra yönünden hukuka aykırı sayılır.
İlgili konular
Örnek kararlar
3 karar- 4. Daire, 2024/4049 E., 2025/3497 K., 29.05.2025İlgili madde: 3572 s. K. m.5
- İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi, 2025/1584 E., 2025/1447 K., 18.09.2025İlgili madde: 6103 s. K. m.28
- İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi, 2025/664 E., 2025/653 K., 24.04.2025İlgili madde: 6103 s. K. m.28
Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
İlgili terimler
Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.
Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.