Öz ad nedir?
Kısaca
Öz ad, 3 kanunda 5 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.
- SMK m.44 · coğrafi işaret korumasının elde edilmesi ve tescilden doğan hakların kapsamı: Ürünün genel adı hâline gelmiş olan addır.
- 2525 s. K. m.1: Kişiyi, aynı soyadını taşıyan kişiler arasından ayırt etmeye yarayan addır.
- 2622 s. K. m.1: Aynı soyadını taşıyan kişileri birbirinden ayırmaya yarayan addır.
Kanunda nerede geçiyor
5 maddeSoyadı Kanunu
- Soyadı Kanunu m.1
Kişiyi, aynı soyadını taşıyan kişiler arasından ayırt etmeye yarayan addır. Maddenin kendisi öz adın içeriğini tanımlamaz.
- Soyadı Kanunu m.2
Kişiyi aile topluluğu içinde diğerlerinden ayırmaya yarayan, nüfus kaydında ilk sırada yer alan addır. Sıra bakımından soyadından önce gelir.
24/11/1934 Tarih ve 2587 Sayılı Kanunla Kemal Öz Adlı Türkiye Cumhur Reisine Verilen Atatürk Adının veya Bunun Başına ve Sonuna Söz Konarak Yapılan Adların Hiç Bir Kimse Tarafından Alınamıyacağını Buyuran Kanun
- 24/11/1934 Tarih ve 2587 Sayılı Kanunla Kemal Öz Adlı Türkiye Cumhur Reisine Verilen Atatürk Adının veya Bunun Başına ve Sonuna Söz Konarak Yapılan Adların Hiç Bir Kimse Tarafından Alınamıyacağını Buyuran Kanun m.1
Aynı soyadını taşıyan kişileri birbirinden ayırmaya yarayan addır. Madde, bu adın ATATÜRK soyadıyla birlikte kullanılmasını da yasaklayan bir çerçeve içinde ele alınmaktadır.
- 24/11/1934 Tarih ve 2587 Sayılı Kanunla Kemal Öz Adlı Türkiye Cumhur Reisine Verilen Atatürk Adının veya Bunun Başına ve Sonuna Söz Konarak Yapılan Adların Hiç Bir Kimse Tarafından Alınamıyacağını Buyuran Kanun m.2
Aynı aileye mensup kişileri birbirinden ayırmak için kullanılan addır. Madde bakımından öz ad ile soyadı birlikte, "ATATÜRK" adının başına ya da sonuna söz konularak alınamaz ve kullanılamaz.
Sınai Mülkiyet Kanunu
- SMK m.44 · Coğrafi işaret korumasının elde edilmesi ve tescilden doğan hakların kapsamı
Ürünün genel adı hâline gelmiş olan addır. Ürünün ilk üretildiği veya pazarlandığı yöreyle ilgili olsa bile öz ad sayılır ve bu tür adlar tescil ile korunmaz.
Karıştırılan kavramlar
Öz ad ile soyadı arasındaki fark nedir?
Öz ad, kişiyi aynı soyadını taşıyan kişiler arasında ayırt eden addır.
Soyadı, kişiyi farklı ailelerin bireylerinden ayıran ve aile bağını gösteren addır.
Madde her iki ada birlikte zorunluluk getirir; öz adın tek başına yeterli sayılmaması, adın bütün olarak öz ad ve soyadından oluşmasından kaynaklanır.
Öz ad ile soyadı sırası arasındaki fark nedir?
Kanunun öngördüğü sıra: söyleyiş, yazış ve imzada öz ad önde, soyadı sonda.
Soyadının öne alınması ya da sıranın ters çevrilmesi, örneğin soyadının öne yazıldığı kullanımlar.
Madde metnine aykırı kullanım, kanunun öngördüğü sıraya uyulmadan yapıldığından bu sıraya bağlı sonuçları doğurmaz; kayıt ve belge düzeninde düzeltme gerekir.
Öz ad (1/b) ile genel özellik (2/b) arasındaki fark nedir?
Öz ad, ürünün cinsini ifade eden ve coğrafi kaynak işlevini kaybetmiş addır.
Genel özellik, ürünün niteliklerini tanımlayan ama coğrafi kaynak ya da geleneksel üretimle doğrudan bağlantılı olmayan addır.
Coğrafi işaret başvurusunda öz ad engeli, geleneksel ürün adı başvurusunda genel özellik engeli uygulanır; ikisi ayrı fıkralarda düzenlenmiştir.
Örnek kararlar
1 karar- 3. Hukuk Dairesi, 2021/477 E., 2021/4526 K., 22.04.2021İlgili madde: 2525 s. K. m.2
Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
İlgili terimler
Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.
Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.