Özel eğitim gerektiren birey nedir?
Kısaca
Fiziksel, zihinsel, duygusal, dil ve öğrenme ya da sosyal uyum bakımından farklılık gösteren ve bu farklılık nedeniyle eğitiminde özel önlemlere ihtiyaç duyan kişidir.
Bağlam: 573 s. K. m.4
Kanunda nerede geçiyor
11 maddeÖzel Eğitim Hakkında Kanun Hükmünde Kararname
- Özel Eğitim Hakkında Kanun Hükmünde Kararname m.1 · Amaç
Kararnamenin uygulama alanına giren, durumları sebebiyle özel eğitime ihtiyaç duyan bireylerdir. Maddenin kendisi bu kavramı tanımlamaz; tanım kararnamenin ilgili hükümlerine bağlıdır.
- Özel Eğitim Hakkında Kanun Hükmünde Kararname m.2 · Kapsam
Kanun Hükmünde Kararnamenin öznesini oluşturan, eğitim ihtiyacı bakımından özel bir destek gerektiren kişilerdir. Maddede bu kişilerin hangi özelliklerle belirleneceği yazılı değildir; ayrıntısı kanunun diğer hükümlerine bırakılmıştır.
- Özel Eğitim Hakkında Kanun Hükmünde Kararname m.3 · Tanımlar
Çeşitli nedenlerle, bireysel özellikleri ve eğitim yeterlilikleri bakımından akranlarından beklenen düzeyden anlamlı biçimde farklılaşan kişidir. Tanım, neden ayrımı yapmaksızın bireyin akranlarıyla karşılaştırılmasına dayanır; engellilik tek başına belirleyici değildir.
- Özel Eğitim Hakkında Kanun Hükmünde Kararname m.4 · Özel eğitimin temel ilkeleri
Fiziksel, zihinsel, duygusal, dil ve öğrenme ya da sosyal uyum bakımından farklılık gösteren ve bu farklılık nedeniyle eğitiminde özel önlemlere ihtiyaç duyan kişidir. Maddenin ilkelerinin muhatabı bu kişilerdir.
- Özel Eğitim Hakkında Kanun Hükmünde Kararname m.10 · Yükseköğretim
Yetersizlik ya da üstün yeteneklilik nedeniyle eğitim ihtiyaçları genel eğitimden farklılaşan kişileri ifade eder. Maddede tanımı yapılmamış olup kapsamın belirlenmesi kanunun diğer hükümlerine bağlıdır.
- Özel Eğitim Hakkında Kanun Hükmünde Kararname m.14 · Özel eğitim desteği
Yetersizlik nedeniyle eğitiminde özel destek ihtiyacı olan kişidir. Maddenin ikinci fıkrası yetersizlikten etkilenme düzeyine bakmaksızın bu kişilere uygulanır.
- Özel Eğitim Hakkında Kanun Hükmünde Kararname m.20 · Diğer okul ve kurumlarda özel eğitim
Engellilik durumu veya özellikleri nedeniyle eğitim ve öğretiminde özel düzenleme gereken öğrenciyi ifade eder. Maddede kişinin türü ya da engel derecesine dair ayrıntılı bir ölçüt yer almaz; belirleme engellilik durumu ve özelliklerine göre yapılır.
- Özel Eğitim Hakkında Kanun Hükmünde Kararname m.21 · Rehberlik ve araştırma merkezleri
Maddenin kendisinde tanımlanmamıştır; tanılama işinin konusu olan, özel eğitime ihtiyaç duyan bireylerdir. Tanılamanın ölçütü, maddenin 'belirtildiği şekilde' ifadesiyle atıf yaptığı tanılama hükümlerinde aranır.
- Özel Eğitim Hakkında Kanun Hükmünde Kararname m.22 · Rehberlik ve psikolojik danışma hizmetleri servisi
Maddenin ikinci öğe olarak andığı, eğitim ihtiyaçları ve özellikleri nedeniyle rehberlik hizmetinin bu özelliklere göre sunulmasını gerektiren kişidir. Hizmetin içeriği bireyin eğitim ihtiyacına ve özelliğine göre belirlenir.
- Özel Eğitim Hakkında Kanun Hükmünde Kararname m.24 · Resmi ve özel öğretim kurumlarında özel eğitim
Fiziksel, zihinsel, duygusal, dil veya öğrenme alanlarında yaşıtlarından farklı gelişim gösteren ve eğitimi için özel düzenleme gereken kişidir. Maddenin kendisi bu tanımı vermez; tanım için özel eğitim mevzuatının genel hükümlerine bakılması gerekir.
- Özel Eğitim Hakkında Kanun Hükmünde Kararname m.27 · Özel eğitim araçları
Fiziksel, zihinsel, duygusal, dil ve konuşma ya da öğrenme özellikleri nedeniyle eğitim ve öğretimde özel düzenleme gerektiren kişiler anlamına gelir. Maddenin uygulanabilmesi için bireyin bu niteliği taşıması gerekir.
Karıştırılan kavramlar
Özel eğitim gerektiren birey ile engelli birey arasındaki fark nedir?
Madde, özel eğitim gerektiren bireyi akranlarıyla karşılaştırmaya dayalı, geniş bir kavram olarak tanımlar.
Engellilik, bireyin fiziksel, zihinsel veya duyusal bir sınırlılığını ifade eder ve tanım bakımından daha dar bir ölçüttür.
Maddeye göre özel eğitim gerektiren birey kavramı, engellilik durumunun dışında kalan farklılıkları da kapsayabilir. Kişinin özel eğitim kapsamında değerlendirilmesi için engellilik şartı madde metninde aranmaz.
Genel öğrenci ile özel eğitim gerektiren birey arasındaki fark nedir?
Kurumdaki genel öğrenciler, servisin genel rehberlik ve psikolojik danışma hizmetinden yararlanır.
Özel eğitim gerektiren bireylere ise hizmet, eğitim ihtiyaçları ve özelliklerine göre sunulur.
Özel eğitim gerektiren bireye sunulan hizmetin biçimi ve içeriği bireyin ihtiyacına göre ayarlanır; standart bir hizmet yeterli sayılmaz.
Örnek kararlar
3 karar- 8. Daire, 2020/6422 E., 2024/2231 K., 24.04.2024İlgili madde: 573 s. K. m.21, 573 s. K. m.14, 573 s. K. m.22
- 8. Daire, 2021/7361 E., 2025/6393 K., 02.07.2025İlgili madde: 573 s. K. m.3
- 8. Daire, 2021/6785 E., 2025/3825 K., 17.04.2025İlgili madde: 573 s. K. m.4
Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
İlgili terimler
- Tanılama
- Rehberlik ve psikolojik danışma hizmetleri servisi
- Özel eğitim desteği
- Gerekli tedbirler
- Rehabilitasyon
- Uyarlama
Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.
Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.