Özel hukuk hükümleri nedir?
Kısaca
Özel hukuk hükümleri, 3 kanunda 3 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.
- 233 s. K. m.23 · bağlı ortaklıklara uygulanacak hükümler: Bağlı ortaklığın ticaret şirketi olarak tabi olduğu Türk Ticaret Kanunu ve ilgili özel hukuk düzenlemeleridir.
- 1211 s. K. m.1 · kuruluş ve unvan: Bankanın işlemlerinde ve ilişkilerinde, bu Kanunda açıkça düzenlenmeyen hallerde uygulanan Türk özel hukuku kurallarıdır.
- 5523 s. K. m.1 · amaç ve kuruluş: Kamu hukuku kurallarının karşılamadığı hallerde uygulanan, özel hukuk alanına ait genel nitelikli normlardır.
Kanunda nerede geçiyor
3 maddeKamu İktisadi Teşebbüsleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname
- Kamu İktisadi Teşebbüsleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname m.23 · Bağlı ortaklıklara uygulanacak hükümler
Bağlı ortaklığın ticaret şirketi olarak tabi olduğu Türk Ticaret Kanunu ve ilgili özel hukuk düzenlemeleridir. Bağlı ortaklığın üçüncü kişilerle ilişkisi bu hükümlere göre kurulur.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Kanunu
- Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Kanunu m.1 · Kuruluş ve unvan
Bankanın işlemlerinde ve ilişkilerinde, bu Kanunda açıkça düzenlenmeyen hallerde uygulanan Türk özel hukuku kurallarıdır. Kanunda sarahat bulunan hallerde bu kurallar devreye girmez.
Cumhurbaşkanlığına Bağlı Ofislere İlişkin Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında Kanun
- Cumhurbaşkanlığına Bağlı Ofislere İlişkin Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında Kanun m.1 · Amaç ve kuruluş
Kamu hukuku kurallarının karşılamadığı hallerde uygulanan, özel hukuk alanına ait genel nitelikli normlardır. Madde, Kanunda bir hüküm bulunmadığında bu normlara başvurulacağını belirtmekte, hangi özel hukuk düzenlemesinin uygulanacağını açıkça göstermemektedir.
Karıştırılan kavramlar
Saklı tutulan hükümler ile özel hukuk hükümleri arasındaki fark nedir?
233 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'de açıkça düzenlenen konular, bağlı ortaklığa özel hukuk olarak değil kararnamedeki hükümle uygulanır.
Kararnamede düzenlenmeyen konular bağlı ortaklık bakımından özel hukuk hükümlerine tabidir.
Hangi hükmün uygulanacağı önce kararnamede saklı tutulan hususların varlığına bakılarak belirlenir.
Kanunla düzenlenen hususlar ile özel hukuk hükümleri arasındaki fark nedir?
Kanunun açıkça düzenlediği kuruluş, unvan, merkez ve ilgili bakanlık gibi hususlar kanuna göre belirlenir.
Kanunun düzenlemediği hususlar, bankanın özel hukuk tüzel kişiliği ve anonim şirket statüsü gereği özel hukuk hükümlerine göre çözülür.
Bir sorunun cevabı önce 6107 sayılı Kanun'da aranır; orada yoksa Türk Ticaret Kanunu ve diğer özel hukuk kuralları uygulanır.
Sulama birliği kamu tüzel kişiliği ile özel hukuk hükümleri arasındaki fark nedir?
Kanunda açıkça düzenlenen hallerde sulama birliğinin kamu tüzel kişisi olarak, kanunun kendi hükümleriyle hareket etmesi.
Kanunda hüküm bulunmayan hallerde birliğin özel hukuk hükümlerine tabi olması.
Önce 6172 sayılı Kanun hükmüne, o yoksa özel hukuk kurallarına bakılır; hangi işlemin idari, hangisinin özel hukuk ilişkisi olduğu buna göre belirlenir.
Örnek kararlar
3 karar- 2019/94 E., 2022/32 K., 24.03.2022İlgili madde: 1211 s. K. m.1
- Hukuk Genel Kurulu, 2007/96 E., 2007/127 K., 14.03.2007İlgili madde: 233 s. K. m.23
- 10. Daire, 2021/3158 E., 2025/2777 K., 28.05.2025İlgili madde: 1211 s. K. m.1
Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
İlgili terimler
Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.
Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.