Sözleşmeli üretim nedir?
Kısaca
Üreticinin belirli bir ürünü önceden belirlenen koşullarla alıcıya teslim etmek üzere yaptığı üretim ilişkisidir.
Birçok kanunda geçer (2 kanun); anlamı bağlama göre aşağıda.
Kanuni tanım
- 5488 s. K. m.3/1-hTarım Kanunu
Sözleşmeli üretim: Üretici ve yetiştiriciler ile diğer gerçek ve tüzel kişilerin karşılıklı menfaat esaslarına dayalı yazılı akitlerle yürütülen tarımsal üretim şeklini
Kanunda nerede geçiyor
3 maddeTarım Kanunu
- Tarım Kanunu m.3 · Tanımlar
Üretici ve yetiştiriciler ile diğer gerçek ve tüzel kişiler arasında karşılıklı menfaat esaslarına dayalı, yazılı akitlerle yürütülen tarımsal üretim şeklidir. Yazılı şekil tanımın unsurudur.
- Tarım Kanunu m.13 · Sözleşmeli üretim
Üreticinin belirli bir ürünü önceden belirlenen koşullarla alıcıya teslim etmek üzere yaptığı üretim ilişkisidir. Madde, bu üretimin usul ve esaslarını düzenler.
Tarımsal Üretici Birlikleri Kanunu
- Tarımsal Üretici Birlikleri Kanunu m.5 · Birliğin görevleri
Üretici ile alıcı arasında önceden belirlenen miktar, zaman ve koşullarla ürünün yetiştirilip satılmasını öngören sözleşme modeli. Birlik bu model için üyeleri adına örnek tip sözleşme düzenler ve faaliyetleri koordine eder.
Karıştırılan kavramlar
Sözleşmeli üretim ile genel tarım görevleri arasındaki fark nedir?
Örnek tip sözleşme düzenlenmesi (n bendi) yalnızca sözleşmeli üretim kapsamında yapılan bir görevdir.
Diğer bentler sözleşmeli üretim dışındaki genel tarımsal üretim ve pazarlamaya ilişkindir.
Örnek tip sözleşme yetkisi sözleşmeli üretimle sınırlıdır; bu yetki genel pazarlama yetkisinden ayrı değerlendirilir.
İrade serbestisi ile ihtiyaç hâlinde zorunlu sözleşmeli üretim arasındaki fark nedir?
Kural olarak sözleşmeli üretimde irade serbestisi esastır.
Salgın hastalık, arz güvenliği, iç veya dış talebe uyum ya da bitki ve hayvan sağlığı gibi nedenlerle Bakanlıkça belirlenen ürün veya ürün gruplarında sözleşmeli üretim zorunlu hâle gelir.
Belirlenen ürün gruplarında üretici sözleşmeli üretim dışında kalamaz; diğer ürünlerde irade serbestisi sürer.
Madde yetkisi ile sözleşmeli üretim ilişkisi arasındaki fark nedir?
m.12 örgütlerin faaliyetlerinin desteklenmesi ve yönlendirilmesi yetkisini düzenler.
Sözleşmeli üretimin usul ve esasları ile ceza koşulu m.13'te düzenlenmiştir.
Sözleşme ilişkisine ilişkin uyuşmazlıklar m.12 yerine m.13 çerçevesinde değerlendirilir.
Örnek kararlar
3 karar- İdare Dava Daireleri Kurulu, 2022/2841 E., 2023/3152 K., 18.12.2023İlgili madde: 5488 s. K. m.13, 5200 s. K. m.5
- 10. Daire, 2018/443 E., 2022/1746 K., 31.03.2022İlgili madde: 5488 s. K. m.13, 5200 s. K. m.5
- 10. Daire, 2017/4207 E., 2022/2204 K., 19.04.2022İlgili madde: 5200 s. K. m.5
Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
İlgili terimler
- Entegre idare ve kontrol sistemi
- Tarım
- Tarım havzaları
- Tarımsal üretim
- Özel sektör
- Doğrudan gelir desteği
- Çiftçi
- Tarımsal işletme
Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.
Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.