Yap-işlet-Devret Modeli nedir?
Kısaca
Yap-işlet-Devret Modeli, 3 kanunda 8 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.
- 3996 s. K. m.12 · muafiyetler: Kamu yararına bir yatırım veya hizmetin, özel hukuk tüzel kişisi olan sermaye şirketi ya da yabancı şirket tarafından yapılması, işletilmesi ve belirli süre sonunda devredilmesi esasına dayanan modeldir.
- 5335 s. K. m.33: Tesisin özel sektör tarafından yaptırılıp belirli süre işletilmesi ve sonunda devredilmesi esasına dayanan modeldir.
- 6446 s. K. m.28 · yatırım bedellerinin güncellenmesi: Özel şirketin santrali kurup belirli süre işletmesi ve sonunda devretmesi esasına dayanan modeldir.
Kanuni tanım
- 3996 s. K. m.3/1-aBazı Yatırım ve Hizmetlerin Yap-işlet-devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanun
Yap-işlet-Devret Modeli: İleri teknoloji veya yüksek maddi kaynak ihtiyacı duyulan projelerin gerçekleştirilmesinde kullanılmak üzere geliştirilen özel bir finansman modeli olup, yatırım bedelinin (elde edilecek kar dah
Kanunda nerede geçiyor
8 maddeBazı Yatırım ve Hizmetlerin Yap-işlet-devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanun
- Bazı Yatırım ve Hizmetlerin Yap-işlet-devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanun m.1
Bir kamu hizmetine ilişkin tesisin özel girişim tarafından masrafları karşılanarak kurulması, yatırılan sermayenin amortismanı ve belirli bir kâr sağlanması amacıyla belirli bir süre işletilmesi, ardından bedelsiz olarak ilgili idareye devredilmesi esasına dayanan yöntemdir. Kanunun amacı bu modelin uygulanmasını sağlamaktır.
- Bazı Yatırım ve Hizmetlerin Yap-işlet-devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanun m.2 · Kapsam
Yatırım ve hizmetin bir özel şirket tarafından yapılması, belli bir süre işletilmesi ve sonunda idareye devredilmesi yöntemidir. Madde metni modelin tanımını vermez, kapsamındaki yatırım ve hizmetleri sayar.
- Bazı Yatırım ve Hizmetlerin Yap-işlet-devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanun m.3 · Tanımlar
İleri teknoloji veya yüksek maddi kaynak gerektiren projelerde kullanılan özel bir finansman modelidir. Yatırım bedeli, elde edilecek kâr dahil, şirketin işletme süresi içinde ürettiği mal veya hizmetin idare ya da hizmetten yararlananlarca satın alınmasıyla ödenir.
- Bazı Yatırım ve Hizmetlerin Yap-işlet-devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanun m.4 · Yetki
Bir kamu hizmetine ilişkin tesisin özel girişim tarafından masraflarının karşılanarak kurulması, yatırılan sermayenin amortismanı ve belirli bir kâr sağlanması amacıyla belirli bir süre işletilmesi, ardından bedelsiz olarak ilgili idareye devredilmesini içeren modeldir. Madde metninde tanımlanmaz, 2. maddedeki yatırım ve hizmet listesine bağlı olarak uygulanır.
- Bazı Yatırım ve Hizmetlerin Yap-işlet-devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanun m.11 · Garantiler
Bir kamu hizmetine ilişkin tesisin özel girişimce kurulup belli bir süre işletilmesi ve sonunda bedelsiz olarak idareye devredilmesini öngören yöntemdir. Bu maddedeki garanti yetkisi yalnızca bu modele dayanan yatırım projeleri bakımından söz konusudur.
- Bazı Yatırım ve Hizmetlerin Yap-işlet-devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanun m.12 · Muafiyetler
Kamu yararına bir yatırım veya hizmetin, özel hukuk tüzel kişisi olan sermaye şirketi ya da yabancı şirket tarafından yapılması, işletilmesi ve belirli süre sonunda devredilmesi esasına dayanan modeldir. Maddenin uygulanabilmesi için iş ve işlemin bu modelin çerçevesinde yapılmış olması gerekir.
Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun
- Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun m.33
Tesisin özel sektör tarafından yaptırılıp belirli süre işletilmesi ve sonunda devredilmesi esasına dayanan modeldir. Maddede, işletme dönemlerinin sonundan itibaren bu model çerçevesinde yaptırılan terminaller ve tesisler devre konu olabilir.
Elektrik Piyasası Kanunu
- Elektrik Piyasası Kanunu m.28 · Yatırım bedellerinin güncellenmesi
Özel şirketin santrali kurup belirli süre işletmesi ve sonunda devretmesi esasına dayanan modeldir. Birinci fıkra bu modelle kurulan ve sözleşmesinde dolar cinsinden katılım payı bulunan santralleri kapsar.
Örnek kararlar
3 karar- 9. Daire, 2022/221 E., 2023/4155 K., 31.10.2023İlgili madde: 3996 s. K. m.2, 3996 s. K. m.12, 3996 s. K. m.4
- 2021/47 E., 2023/151 K., 13.09.2023İlgili madde: 3996 s. K. m.1, 3996 s. K. m.11
- 9. Daire, 2022/3185 E., 2023/4158 K., 31.10.2023İlgili madde: 3996 s. K. m.12, 3996 s. K. m.1
Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
İlgili terimler
- Yabancı Şirket
- Sermaye Şirketi
- Garanti
- Ortak tesis
- İhale komisyonu
- Yüksek Planlama Kurulu
- İmtiyaz
- Katkı payı
Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.
Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.