Sermaye Şirketi nedir?
Diğer yazımlar: Sermaye şirketleri
Kısaca
Sermaye Şirketi, 8 kanunda 19 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.
- TTK m.124 · türleri: Anonim, limited ve sermayesi paylara bölünmüş komandit şirketlerdir.
- 5520 s. K. m.1 · verginin konusu: Türk Ticaret Kanununda düzenlenen anonim, limited ve sermayesi paylara bölünmüş komandit şirketlerdir.
- GVK geç. m.60: Mevcut sermaye şirketleri ile yeni kurulacak sermaye şirketleri ayrı ayrı değerlendirilir.
Kanuni tanım
- 3996 s. K. m.3/1-bBazı Yatırım ve Hizmetlerin Yap-işlet-devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanun
Sermaye Şirketi: Türkiye Cumhuriyeti Kanunlarına göre kurulmuş veya kurulacak olan ve gerektiğinde kamu kurum ve kuruluşlarının da (kamu iktisadi teşebbüsleri dah
Kanunda nerede geçiyor
19 maddeBazı Yatırım ve Hizmetlerin Yap-işlet-devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanun
- Bazı Yatırım ve Hizmetlerin Yap-işlet-devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanun m.2 · Kapsam
- Bazı Yatırım ve Hizmetlerin Yap-işlet-devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanun m.3 · Tanımlar
Türk kanunlarına göre kurulmuş veya kurulacak anonim şirkettir. Gerektiğinde kamu kurum ve kuruluşları, kamu iktisadi teşebbüsleri dahil, ortak olabilir. Şirketin, 4. maddede öngörülen Cumhurbaşkanı kararındaki şartları taşıması gerekir.
- Bazı Yatırım ve Hizmetlerin Yap-işlet-devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanun m.4 · Yetki
Bu Kanun bakımından yerli anonim şirketi ifade eder. Kamu kurum ve kuruluşlarının, kamu iktisadi teşebbüslerinin dahil olabildiği anonim şirket yapısı bu kavramın kapsamındadır; madde metninde tanımı yer almaz.
- Bazı Yatırım ve Hizmetlerin Yap-işlet-devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanun m.5 · Sözleşme
Maddenin uygulanacağı taraflardan biri, 3996 sayılı Kanun bakımından yerli anonim şirkettir. Bu şirket özel hukuk tüzel kişisidir ve sözleşmenin özel hukuk hükümlerine tabi olmasının dayanağıdır.
- Bazı Yatırım ve Hizmetlerin Yap-işlet-devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanun m.7 · Süre
Kanunun 2. maddesine göre yerli anonim şirketlerdir. Yabancı şirketler de bu sözleşmenin diğer tarafı olabilir.
- Bazı Yatırım ve Hizmetlerin Yap-işlet-devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanun m.12 · Muafiyetler
Maddenin atıfla sözü edilen, yerli anonim şirket niteliğindeki şirkettir. Kanunun diğer hükümlerine göre sermaye şirketi, yerli anonim şirkettir.
Türk Ticaret Kanunu
- TTK m.124 · A) Türleri
Anonim, limited ve sermayesi paylara bölünmüş komandit şirketlerdir. Bu şirketlerde ortakların kişisel nitelikleri ön planda değildir ve sermaye esas alınır.
- TTK m.160 · b) Geçerli bölünmeler
Anonim, limited ve sermayesi paylara bölünmüş komandit şirketlerdir. Bölünme bakımından yalnızca bu türler ile kooperatifler bölünebilen taraf olarak kabul edilmiştir.
- TTK m.174 · 5. Korunmaya ilişkin hükümler a) Alacaklıların korunması aa) Çağrı
Anonim, sermaye şirketi niteliğindeki türlerde ilan yükümlülüğünü belirleyen ayrım ölçütüdür. Sermaye şirketlerinde internet sitesi ilanı ek olarak zorunludur.
- TTK m.181 · b) Geçerli tür değiştirmeler
Anonim, limited ve sermayesi paylara bölünmüş komandit şirketlerdir. Bu şirketlerin ortakları sorumluluğunu sermaye ile sınırlar.
- TTK m.208 · 2. Satın alma hakkı
Hakkın yalnızca bağlı şirket bakımından uygulanabildiği şirket türüdür. Kolektif ve komandit şirketlerde bu hak tanınmamıştır.
Kurumlar Vergisi Kanunu
- Kurumlar Vergisi Kanunu m.1 · Verginin konusu
Türk Ticaret Kanununda düzenlenen anonim, limited ve sermayesi paylara bölünmüş komandit şirketlerdir. Kollektif ve komandit şirketler, sermaye şirketi sayılmaz; bunlar tüzel kişilikleri nedeniyle ayrıca değerlendirilmelidir.
- Kurumlar Vergisi Kanunu m.2 · Mükellefler
6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre kurulan anonim, limited ve sermayesi paylara bölünmüş komandit şirketler ile benzer nitelikteki yabancı kurumlardır. Sermaye Piyasası Kurulunun düzenleme ve denetimine tabi fonlar ile benzer yabancı fonlar da bu Kanunun uygulanmasında sermaye şirketi sayılır.
- Kurumlar Vergisi Kanunu geç. m.7
Bu madde bağlamında, geçici 5. maddenin üçüncü fıkrasının (b) bendinde anonim şirketle birlikte anılan şirket türü olarak okunacak kavramdır. Maddenin lafzı, bu bentteki anonim şirket ifadelerinin sermaye şirketi olarak dikkate alınmasını öngörür.
Gelir Vergisi Kanunu (GVK)
- GVK geç. m.60
Maddede anılan, sermayesi paylara bölünmüş ve ortaklarının sorumluluğu sermaye ile sınırlı olan şirket türüdür. Mevcut sermaye şirketleri ile yeni kurulacak sermaye şirketleri ayrı ayrı değerlendirilir.
Karayolları Genel Müdürlüğü Dışındaki Kuruluşların Erişme Kontrollü Karayolu (OTOYOL) Yapımı, Bakımı ve İşletilmesi ile Görevlendirilmesi Hakkında Kanun
- Karayolları Genel Müdürlüğü Dışındaki Kuruluşların Erişme Kontrollü Karayolu (OTOYOL) Yapımı, Bakımı ve İşletilmesi ile Görevlendirilmesi Hakkında Kanun m.4 · Görevin Verilmesi
Sermayesi paylara bölünmüş ve ortaklarının sorumluluğu sermaye ile sınırlı olan ticaret şirketi türüdür. Maddede görevlendirilebilecek kişi olarak yalnızca bu tür şirketler sayılmıştır.
Petrol Piyasası Kanunu
- Petrol Piyasası Kanunu m.3 · Lisansların tâbi olacağı usul ve esaslar
Lisans başvurusunda, lisansa tabi faaliyetin türüne göre aranan tüzel kişilik niteliğidir. Madde, Millî Savunma Bakanlığı Akaryakıt İkmal ve NATO POL Tesisleri İşletme Başkanlığının belirli faaliyetlerinde bu şartın aranmayacağını öngörür.
İl Özel İdaresi Kanunu
- İl Özel İdaresi Kanunu m.52 · Şirket kurulması
Ortakların sermaye koymasıyla kurulan ve ortakların borçlarından çoğunlukla yalnız sermayeleriyle sorumlu olduğu şirket türüdür. Maddede hangi şirket türlerinin kastedildiği ayrıca belirtilmemiştir; kapsam sermaye şirketi kavramıyla sınırlıdır.
Yunus Emre Vakfı Kanunu
- Yunus Emre Vakfı Kanunu m.6 · Gelirler
Vakfın amaçlarını gerçekleştirmek ve yurt dışı Kültür Merkezlerinin işleyişini sağlamak için kurabileceği şirket türüdür. Kurulması ikinci fıkrada açıkça yetki olarak verilmiştir.
Karıştırılan kavramlar
Sermaye şirketi ile yabancı şirket arasındaki fark nedir?
Sermaye şirketi, Türk kanunlarına göre kurulmuş veya kurulacak anonim şirkettir ve kamu ortaklığı taşıyabilir.
Yabancı şirket, 6224 sayılı Kanun uyarınca Türkiye'de faaliyet izni verilmiş kuruluştur.
Her iki tür de modelin tarafı olabilir; ancak sermaye şirketi için 4. maddedeki Cumhurbaşkanı kararı şartları aranır, yabancı şirket için ise 6224 sayılı Kanun'daki izin şartı aranır.
Sermaye şirketi ile idare arasındaki fark nedir?
Sermaye şirketi, yatırımı üstlenen ve işleten özel hukuk tüzel kişisidir.
İdare, hizmetin asli sahibi olup sözleşmeyi Yüksek Planlama Kurulu yetkisiyle yapan kamu kurum veya kuruluşudur.
Kamu iktisadi teşebbüsleri ve fonlar idare tanımına girer; ancak bu kuruluşlar sermaye şirketinde ortak da olabilir, yani aynı kuruluş iki sıfatta görünebilir.
Sermaye şirketi ile diğer tüzel kişilik biçimleri arasındaki fark nedir?
Madde yalnızca sermaye şirketi kurulmasına yetki verir.
Sermaye şirketi niteliği taşımayan kuruluşlar bu maddenin kapsamında değildir.
Kurulacak yapının türü sermaye şirketi değilse madde 52 bu kuruluşa dayanak olamaz ve başka bir yetki aranmalıdır.
Sermaye şirketleri ile kollektif ve komandit şirketler arasındaki fark nedir?
Anonim, limited ve sermayesi paylara bölünmüş komandit şirketler, madde 1 fıkra 1 (a) bendi uyarınca kurumlar vergisi mükellefidir.
Kollektif ve komandit şirketler, sermaye şirketi tanımına girmediğinden (a) bendi kapsamında değildir.
Kollektif ve komandit şirketin mükellefiyeti ayrıca değerlendirilir; (a) bendi bunları doğrudan kapsamaz.
Sermaye şirketi ile iktisadi kamu kuruluşu arasındaki fark nedir?
Sermaye şirketi, 6762 sayılı TTK'ya göre kurulmuş anonim, limited veya sermayesi paylara bölünmüş komandit şirkettir. Kuruluş dayanağı ticaret kanunudur.
İktisadi kamu kuruluşu, kamu idarelerine ait veya bağlı ticari işletmedir. Kamu idaresi sahipliği ve bağlılığı ölçütüdür.
Kamu idaresine ait bir şirket sermaye şirketi tanımına uyuyorsa birinci fıkra uygulanır; iktisadi kamu kuruluşu olarak değerlendirilmez. Sıralama, ikinci fıkranın öncelikli olduğunu gösterir.
Enstitü / iktisadi işletme / sermaye şirketi: fark nedir?
Enstitü ve iktisadi işletme, Vakfın amaç gerçekleştirme aracıdır ve elde ettiği gelir birinci fıkranın (d) bendinde sayılır.
Sermaye şirketi, ikinci fıkrada ayrıca yetki olarak sayılmıştır ve yurt dışı Kültür Merkezlerinin işleyişi amacına da bağlanmıştır.
Şirket kurulması, metinde iktisadi işletme ve enstitüden ayrı anılmıştır; her üç yapı için ikinci fıkranın amaç koşulu geçerlidir.
İlgili konular
- Mükellefiyet (Kurumlar Vergisi Kanunu)Vergi ve Vergi Usul Hukuku
- Bölünme raporu, korunmaya ilişkin hükümler ve sorumlulukTicaret Hukuku
- Genel hükümler, sermaye koyma borcu ve hükmüTicaret Hukuku
- Sermaye şirketlerinin kolaylaştırılmış şekilde birleşmesi, alacaklıların ve çalışanların korunmasıTicaret Hukuku
- Sorumluluk, tam hâkimiyet hâlinde ve çeşitli hükümlerTicaret Hukuku
- Tür değiştirmeTicaret Hukuku
Örnek kararlar
3 karar- 9. Daire, 2022/221 E., 2023/4155 K., 31.10.2023İlgili madde: 3996 s. K. m.2, 3996 s. K. m.12, 3996 s. K. m.4
- 11. Hukuk Dairesi, 2021/9127 E., 2023/3352 K., 30.05.2023İlgili madde: TTK m.160, TTK m.174
- İstanbul Anadolu 8. Asliye Ticaret Mahkemesi, 2020/635 E., 2022/972 K., 28.12.2022İlgili madde: 3996 s. K. m.5, 3996 s. K. m.3
Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
İlgili terimler
- Yabancı Şirket
- Yap-işlet-Devret Modeli
- İş ortaklığı
- Numerus clausus
- Hizmet tesisleri
- Lisanslı depo
- Görev ve hizmet alanı
- Ticaret şirketi
Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.
Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.