Yerine işleme nedir?
Kısaca
Yerine işleme, 42 kanunda 69 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.
- İş Mah. K. m.30: Bir kanun maddesinin metninin, sonradan çıkarılan başka bir kanunla değiştirilip yeni düzenlemenin ilgili kanunun içine taşınması işlemidir.
- AYMKYUHK m.75 · değiştirilen ve yürürlükten kaldırılan hükümler: Başka bir kanunda yer alan atıfın ya da yollamanın, 6216 sayılı Kanunun ilgili hükmü ile değiştirilerek yeni metne uygun hale getirilmesi anlamına gelir.
- SMK m.184 · diğer Hükümler: Bir kanun hükmünün, başka bir kanunda yer alan ve yürürlükten kaldırılmış ya da değiştirilmiş hükmün yerine kanuna dahil edilmesi tekniğidir.
Kanunda nerede geçiyor
69 maddeden 28'iAnayasada Yapılan Değişikliklere Uyum Sağlanması Amacıyla Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname
- Anayasada Yapılan Değişikliklere Uyum Sağlanması Amacıyla Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname m.14
Bir kanun hükmünün, başka bir kanun ya da kanun hükmünde kararnamenin metnine taşınmasını ve eski metnin yerine geçmesini ifade eden düzenleme tekniğidir. Maddenin parantez içindeki ibaresi, 2531 sayılı Kanun'un bu yöntemle düzenlendiğini göstermektedir.
- Anayasada Yapılan Değişikliklere Uyum Sağlanması Amacıyla Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname m.75
Değişiklik yapan hükmün ayrı bir madde olarak değil, değiştirilen kanunun metninde ilgili yere yazılmasıdır. Madde metninde yer alan parantezli not, 5449 sayılı Kanun'un ilgili hükümlerinin bu yöntemle değiştirildiğini gösterir.
- Anayasada Yapılan Değişikliklere Uyum Sağlanması Amacıyla Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname m.96
Bir kanun hükmünün, değiştirme veya yürürlükten kaldırma yoluyla, yeni bir metnin içine alınması anlamına gelir. Madde metni bu yöntemle 132 sayılı Kanun'un yerine işlendiğini bildirir.
- Anayasada Yapılan Değişikliklere Uyum Sağlanması Amacıyla Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname m.98
Bir kanun metninde değiştirilecek ibarenin, değiştiren metinde doğrudan yeni ibareyle yer değiştirmesi tekniğidir. Madde metni kendi içinde yeni bir hüküm içermez, yalnızca değişikliğin hangi kanuna yapıldığını gösterir.
- Anayasada Yapılan Değişikliklere Uyum Sağlanması Amacıyla Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname m.182
Bir kanun hükmünün metninin, değiştirici düzenleme ile ilgili kanunun ilgili yerine doğrudan yazılması yöntemidir. Madde metni bu yöntemle yapılan değişikliği belirtir; değiştirilen hükmün yeni içeriğini ayrıca göstermez.
- Anayasada Yapılan Değişikliklere Uyum Sağlanması Amacıyla Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname m.208
Bir kanun hükmünün değiştirilmesi sonucunda, değişikliğin ilgili kanunun metnine doğrudan işlenmesi ve metinde yalnızca değişikliğin yapıldığını gösteren bir atıf bırakılmasıdır. Madde metni bu durumda değişikliğin içeriğini taşımaz.
Anayasada Yapılan Değişikliklere Uyum Sağlanması Amacıyla Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname
- Anayasada Yapılan Değişikliklere Uyum Sağlanması Amacıyla Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname m.9
Bir kanun hükmünün metninde yer alan ibarenin, başka bir kanun hükmüyle değiştirilerek kanunun ilgili metnine doğrudan işlenmesi yöntemidir. Madde bu yöntemle değişiklik yapıldığını bildirir.
- Anayasada Yapılan Değişikliklere Uyum Sağlanması Amacıyla Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname m.126
Bir kanun hükmünün, değiştirdiği kanunun metnine doğrudan yazılması yöntemidir. Madde metnindeki not, 4458 sayılı Kanun'daki değişikliğin bu yöntemle yapıldığını belirtir.
- Anayasada Yapılan Değişikliklere Uyum Sağlanması Amacıyla Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname m.143
Bir kanun metninde yer alan bir ibarenin, sonradan çıkarılan başka bir düzenleme ile yeni bir ibareyle değiştirilmesi tekniğidir. Bu tekniğin uygulandığı hükmün metni, değişikliğin yapıldığı yılı ve kanun numarasını parantez içinde gösterir.
- Anayasada Yapılan Değişikliklere Uyum Sağlanması Amacıyla Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname m.158
Bir kanun hükmünün metninin, sonraki bir normla doğrudan değiştirilmesi ve değiştirilen metnin yerine yeni ibarenin geçirilmesi tekniğidir. Değişiklik, ilgili kanunun metninde yapılmış sayılır.
Telgraf ve Telefon Kanunu,ulaştırma Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun, Telsiz Kanunu ve Posta,telgraf ve Telefon İdaresinin Biriktirme ve Yardım Sandığı Hakkında Kanun ile Genel Kadro ve Usulü Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Eki Cetvellerde Değişiklik Yapılmasınadair Kanun
- Telgraf ve Telefon Kanunu,ulaştırma Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun, Telsiz Kanunu ve Posta,telgraf ve Telefon İdaresinin Biriktirme ve Yardım Sandığı Hakkında Kanun ile Genel Kadro ve Usulü Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Eki Cetvellerde Değişiklik Yapılmasınadair Kanun m.1
Bir kanun hükmünün metninin, değişiklik yapan başka bir kanunla, ilgili kanunun ilgili maddesine doğrudan yazılması yöntemidir. Bu durumda değişiklik yapan madde metinden ayrılır ve uygulama ilgili kanun üzerinden yürür.
- Telgraf ve Telefon Kanunu,ulaştırma Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun, Telsiz Kanunu ve Posta,telgraf ve Telefon İdaresinin Biriktirme ve Yardım Sandığı Hakkında Kanun ile Genel Kadro ve Usulü Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Eki Cetvellerde Değişiklik Yapılmasınadair Kanun m.6
Bir kanun hükmünün, başka bir kanunun belirli maddelerinin yerine kanun metnine girmesi anlamına gelen değişiklik tekniğidir. Madde metni, işlenen hükmün içeriğini vermez; yalnızca hangi maddelerin yerine işlendiğini belirtir.
- Telgraf ve Telefon Kanunu,ulaştırma Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun, Telsiz Kanunu ve Posta,telgraf ve Telefon İdaresinin Biriktirme ve Yardım Sandığı Hakkında Kanun ile Genel Kadro ve Usulü Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Eki Cetvellerde Değişiklik Yapılmasınadair Kanun m.7
Bir kanun hükmünün, değiştirilen kanunun ilgili maddesi yerine metne girmesi işlemidir. Madde metni, 406 sayılı Kanun'un 1 ila 13. maddelerinin yerine işlendiğini belirtir.
- Telgraf ve Telefon Kanunu,ulaştırma Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun, Telsiz Kanunu ve Posta,telgraf ve Telefon İdaresinin Biriktirme ve Yardım Sandığı Hakkında Kanun ile Genel Kadro ve Usulü Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Eki Cetvellerde Değişiklik Yapılmasınadair Kanun m.16
Değiştirilen hükmün metninin, değişikliği yapan kanunda ayrıca yazılmak yerine, değiştirildiği kanunun ilgili maddesine doğrudan işlenmesi yöntemidir. Madde metni bu yöntemle yazıldığı için burada yalnızca yollama notu bulunur.
Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ve Diğer Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun
- Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ve Diğer Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun m.58
Bir kanun hükmünün, değişiklik yapan kanunun metnine bağlanarak ilgili kanunun yerine geçirilmesi tekniğidir. Madde metni, bu tekniğin 54 ilâ 60. maddeler bakımından uygulandığını bildirmektedir.
- Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ve Diğer Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun m.81
Bir hükmün, mevzuat değişikliği ile sonraki bir kanun metnine taşınması ve eski maddenin yürürlükten kaldırılmış sayılması anlamına gelen teknik kayıttır. Madde metni bu kaydı taşımakta olup kendi başına hukuki bir içerik taşımaz.
- Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ve Diğer Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun m.209
Bir kanun hükmünün, değişiklik yapan kanunda ayrı bir madde olarak yazılmak yerine, değiştirilen kanunun ilgili metnine doğrudan eklenmesi tekniğidir. Madde metni bu tekniğin uygulandığını bildirir.
İş Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması ile Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına Dair Kanun
- İş Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması ile Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına Dair Kanun m.111
Bir kanun maddesinin metninin, değiştirilen başka bir kanunun hükmünün yerine doğrudan yazılması yöntemidir. Madde bu yöntemle 4207 sayılı Kanun'a girmiştir ve bağımsız bir yükümlülük kurmaz.
- İş Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması ile Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına Dair Kanun m.121
Bir kanun hükmünün, başka bir kanunun ilgili maddelerinin yerine geçecek biçimde metne yazılmasıdır. Değiştirilen hükümler, yerine işlendikleri kanunun metninde ayrıca yer almaz, ilgili kanun değiştirilmiş metniyle uygulanır.
- İş Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması ile Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına Dair Kanun m.128
Bir kanun hükmünün, değiştiren kanunun metninde yer almadan, değiştirilen kanunun ilgili bölümüne doğrudan yazılmasıdır. Bu yöntemde değişiklik, değiştiren kanunun maddesi olarak değil, değiştirilen kanunun metninde görünür.
İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun
- İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun m.45
Bir kanun değişikliğinde eski hükmün yerine yeni bir hükmün yazılmasıdır. Bu madde, 5510 sayılı Kanun'a ilişkin değişikliğin hangi hükümlere işlendiğini belirtir.
- İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun m.51
Bir kanun maddesinin, değiştiren kanunla yürürlükten kaldırılıp yerine yeni hükmün konulması işlemidir. Metindeki ibare, eski bölümün değiştirilen kanunda yer aldığını gösterir.
- İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun m.78
Bir kanun hükmünün, değiştirdiği başka bir kanunun metnine kanun numarası ve madde numarası gösterilerek eklenmesi tekniğidir. Metin bu bilgiyi taşıdığı için madde, 6645 sayılı Kanun'un 3572 sayılı Kanun'a yaptığı eklemeyi ya da değişikliği belirtir.
Bilirkişilik Kanunu
- Bilirkişilik Kanunu m.26
Bir kanun hükmünün, başka bir kanunun ilgili maddelerinin yerine metne eklenmesi yöntemidir. Madde metni yalnızca bu eklemenin yapıldığını gösterir, kendi içeriğini taşımaz.
- Bilirkişilik Kanunu m.28
Bir kanun maddesinin metninin, değiştiren kanunla yürürlükten kaldırılmak yerine başka bir kanunun ilgili kısmına aktarılması anlamına gelen değişiklik tekniğidir. Madde metni bu yolla yürürlükten kalkmış bir kuralın yerini gösterir.
- Bilirkişilik Kanunu m.30
Bir kanun hükmünün, başka bir kanunun belirli maddelerini değiştirmek yerine o maddelerin yerini alacak yeni metni kendi içinde düzenlemesi tekniğidir. Madde bu yolla 2659 sayılı Kanun'un 23 ila 36. maddelerinin yerine geçmiştir.
İşsizlik Sigortası Kanunu
- İşsizlik Sigortası Kanunu m.1
Bir kanunun maddelerinin, başka bir kanunda değişiklik yapan hükümle değiştirilip yeni metninin o kanuna işlenmesi tekniğidir. Maddenin kendisi yeni bir hukuki içerik taşımaz, değişikliğin yapıldığını gösterir.
- İşsizlik Sigortası Kanunu m.6
Bir kanunun değiştirilen maddelerinin, değişiklik sonrası metniyle birlikte asıl kanun metnine yansıtılması yöntemidir. Madde metni bu biçimde yapılan değişikliği bildirmekte, işlenen hükümlerin içeriğini ayrıca vermemektedir.
Terim 34 kanunda daha geçiyor.
Karıştırılan kavramlar
Yerine işleme ile asıl düzenleme arasındaki fark nedir?
5035 sayılı Kanun'un 44. maddesi, bir hükmün başka bir kanunda yerine işlendiğini bildiren düzenleme türüdür.
4691 sayılı Kanun'un geçici 2. maddesi, yerine işlenen ve asıl hükmü içeren düzenlemedir.
Uygulanacak hüküm 4691 sayılı Kanun'un geçici 2. maddesidir; 5035 sayılı Kanun'un 44. maddesi yalnızca yerine işlemeyi bildirir ve uygulamada doğrudan dayanak olarak kullanılmaz.
Yerine işleme bildirimi ile yeni hüküm metni arasındaki fark nedir?
Madde 8'in kendisi: yalnızca 4603 sayılı Kanun'un yerine işlendiğini belirten parantez kaydı içerir, yeni bir hüküm yazmaz.
4603 sayılı Kanun'un değiştirilen hükümleri: yerine işlenen metnin asıl içeriğini taşır.
Uygulayıcı, bir kanun hükmünün güncel içeriğini tespit ederken yalnızca 5230 sayılı Kanun m.8'e bakarak sonuca ulaşamaz; değişikliğin kendisini ilgili kanun metninden izlemek gerekir.
Yürürlükten kaldırma ile yerine işleme arasındaki fark nedir?
Madde 1. fıkrada 2949 sayılı Kanunun tamamen yürürlükten kaldırılması, hukuk düzeninden çıkarılması anlamına gelir.
Madde 2 ila 5, 7 ve 8. fıkralarda ise diğer kanunlardaki atıflar ve yollamalar yeni düzene göre yeniden kurulmuş, ilgili metinler ayrıca yürürlükten kaldırılmamıştır.
Yürürlükten kaldırılan kanuna yapılan atıflar yerine 6216 sayılı Kanun hükümleri geçer; yerine işlenen fıkralarda eski kanun metni yeniden yürürlüğe girmez.
Yerine işleme ile yürürlükten kaldırma arasındaki fark nedir?
Yerine işleme, eski hükmün yeni bir düzenlemeyle değiştirilmesidir ve yeni hüküm aynı konuda geçerli olur.
Yürürlükten kaldırma, bir hükmün yeni bir düzenleme konulmaksızın kanundan çıkarılmasıdır.
Madde metni 'yerine işlenmiştir' ifadesini kullandığı için, 4250 sayılı Kanun'un ilgili kısmının yerine yeni hükümlerin geçtiği, boşluk bırakılmadığı anlaşılır.
Yerine işleme ile ilga arasındaki fark nedir?
Yerine işleme tekniğinde eski metin tamamen çıkar ve yerine yeni bir metin konur; değişiklik sonrası yalnızca yeni metin uygulanır.
Değişiklik tekniğinde ise yalnızca belirli fıkra veya cümleler değiştirilir, kalan hükümler yürürlükte kalır.
Bu maddede olduğu gibi yerine işleme yapılmışsa, 85 ila 97. maddelerin tamamına ilişkin atıf yapılırken eski metnin değil yeni metnin esas alınması gerekir.
İlgili konular
İlgili terimler
- Değiştirilen kanun
- Atıf maddesi
- Yürürlükten kaldırma
- Mülga hüküm
- Geçici madde
- İade-i muhakeme
- Tam mükellef kurum
- Değişiklik kaydı
Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.
Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.