Yürürlükten kaldırma nedir?

129 maddede geçiyor · 111 kanun

Kısaca

Yürürlükten kaldırma, 111 kanunda 129 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

  • TBK m.647 · yürürlükten kaldırılan Kanun: Bir kanunun yürürlüğünü sona erdiren, yerine geçen kanunun yürürlüğe girmesiyle birlikte uygulanmasını durduran yasama işlemidir.
  • HMK m.450 · yürürlükten kaldırılan hükümler: Bir kanunun geçerliliğine son verilmesi işlemidir.
  • İYUK m.63 · kaldırılan hükümler: Bir hükmün geçerliliğinin sona erdirilmesidir.

Kanunda nerede geçiyor

129 maddeden 26'i

Anayasada Yapılan Değişikliklere Uyum Sağlanması Amacıyla Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname

Sermaye Piyasası Kanunu

  • Sermaye Piyasası Kanunu m.139 · Değiştirilen ve yürürlükten kaldırılan hükümler

    Bir kanunun geçerliliğine son verilmesi; kaldırılan kanun artık yeni işlemlere uygulanmaz. Madde, 2499 sayılı Kanun bakımından bu sonucu tam olarak doğurmaktadır.

  • Sermaye Piyasası Kanunu m.144

    Bir hükmün geçerliliğinin kanun koyucu tarafından sona erdirilmesidir. Kaldırma, hükmün yürürlüğe girdiği tarihten geriye etkili değildir; kaldırma tarihinden sonra uygulanamaz hale gelmesi anlamına gelir.

Sınai Mülkiyet Kanunu

  • SMK m.191 · Yürürlükten kaldırılan mevzuat

    Bir hükmün gelecek etkisini sona erdiren açık bir kanuni işlemdir. Madde, belirtilen hükümleri açıkça yürürlükten kaldırdığı için bu yöntem kullanılmıştır.

  • SMK geç. m.6 · Görülmekte olan davalar

    Bir kanunun 6769 sayılı Kanunla eski KHK hükümlerinin yerini almasıdır. Kaldırılan hükümler ile bu hükümlere dayanılarak kurulmuş mahkemelerin hukuki durumu bu madde ile düzenlenir.

Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu

Türk Borçlar Kanunu

  • TBK m.647 · Yürürlükten kaldırılan Kanun

    Bir kanunun yürürlüğünü sona erdiren, yerine geçen kanunun yürürlüğe girmesiyle birlikte uygulanmasını durduran yasama işlemidir. Kaldırılan kanunun tümü için yapılmıştır; bu maddede 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun tamamı kastedilmektedir.

Hukuk Muhakemeleri Kanunu

  • HMK m.450 · Yürürlükten kaldırılan hükümler

    Bir kanunun geçerliliğine son verilmesi işlemidir. Bu maddede 1086 sayılı Kanun, ek ve değişiklikleriyle birlikte tümüyle kaldırılmıştır; yani yalnızca bazı hükümleri değil kanunun bütünü kapsanmıştır.

Türk Ticaret Kanunu

  • TTK m.1533 · İ) Yürürlükten kaldırılan hükümler

    Bir kanunun yürürlüğünün, yeni bir kanun hükmüyle sona erdirilmesidir. Kaldırılan kanun artık uygulanmaz, ancak kaldırılmadan önce doğmuş hukuki durumların akıbeti ayrıca değerlendirilir.

İdari Yargılama Usulü Kanunu

  • İYUK m.63 · Kaldırılan hükümler

    Bir hükmün geçerliliğinin sona erdirilmesidir. Bu madde bakımından, 213 sayılı Kanun'un ilgili hükümleri vergi mahkemelerinin göreve başlama tarihinde yürürlükten kalkar. Kaldırma geriye değil, o tarihten itibaren ileriye etkilidir.

Terim 103 kanunda daha geçiyor.

Karıştırılan kavramlar

Yürürlükten kaldırma ile geçici uygulamanın devamı arasındaki fark nedir?

Madde, hükmü ilgili tarihten itibaren hukuk düzeninden çıkarır.

Aynı KHK'nin geçiş hükmü, düzenleme yapılıncaya kadar kaldırılan hükümlerin uygulanmasına devam edileceğini öngörür.

Yürürlükten kaldırılmış bir hükmün hangi olaylarda uygulanmaya devam edeceği, madde metninden değil geçiş hükmünden belirlenir. Kararlar bu geçiş hükmüne dayanarak 375 sayılı KHK'nin 32. maddesinin uygulanmaya devam ettiğini kabul etmektedir. (2. Daire, 2020/859 E., 2022/6933 K., 28.12.2022; 2. Daire, 2020/2037 E., 2022/6925 K., 28.12.2022; 2. Daire, 2021/14569 E., 2022/6943 K., 28.12.2022; 2. Daire, 2020/1825 E., 2022/6099 K., 30.11.2022; 2. Daire, 2020/1760 E., 2022/6096 K., 30.11.2022)

375 s. K. m.32

Yürürlükten kaldırma ile yürürlükten kaldırılmış normun uygulanması arasındaki fark nedir?

Yürürlükten kaldırma, normun geleceğe yönelik olarak geçerliliğini sona erdirir.

Yürürlükten kaldırılmış normun geçmişte doğmuş hukuki durumları ise yürürlükten kaldırma tarihindeki hukuki duruma göre ayrıca değerlendirilir.

Maddenin metni geçmişteki işlemlerin hangi kurala göre değerlendirileceğini söylemez; bu konuda genel hukuk ilkelerine ve ilgili geçiş hükümlerine bakılır.

430 s. K. m.11

Tam kaldırma ile kısmi yürürlükten kaldırma arasındaki fark nedir?

Madde 644 sayılı KHK'nın tamamını yürürlükten kaldırır; metinde madde bazında bir ayrım yapılmaz.

Kısmi yürürlükten kaldırma, KHK'nın yalnızca belirli maddelerini ortadan kaldırır ve KHK'nın geri kalanı yürürlükte kalır.

Bu maddede yapılan işlem tam kaldırmadır; bu nedenle 644 sayılı KHK'nın hiçbir hükmünün, kaldırma tarihinden sonra ayrıca yürürlükte kalması söz konusu olmaz.

703 s. K. m.5

Yürürlükten kaldırma ile yürürlükten kalkma arasındaki fark nedir?

Madde metninde yer alan, kanun koyucunun açık iradesiyle bir normu sona erdirmesi.

Anayasa Mahkemesi iptali veya Anayasanın 91. maddesinin son fıkrası uyarınca TBMM'nin reddi ile kendiliğinden yürürlükten kalkma.

Maddedeki yürürlükten kaldırma, ilgili normun kanun koyucu iradesiyle sona erdiğini gösterir; geçmişe etkili iptal hükmü değildir.

703 s. K. m.7

Yürürlükten kaldırma ile değişiklik arasındaki fark nedir?

Madde, 3154 sayılı Kanun'u bütünüyle yürürlükten kaldırır; kanunun hiçbir hükmü bırakılmaz.

Değişiklik yapan bir düzenlemede kanunun bazı hükümleri korunur ve yeni hükümler eklenir.

Bu maddeyle 3154 sayılı Kanun'un tamamı ortadan kalkmıştır; hangi hükmün yürürlükte kaldığını tespit için değişiklik ya da ilga metinlerine bakılmaz, bütünüyle ilga edilmiş kabul edilir.

703 s. K. m.8

Yürürlükten kaldırma ile esas düzenlemenin ilgası arasındaki fark nedir?

Bu madde bir normu tümüyle yürürlükten kaldırır; hükmün içeriği ayrıca düzenlenmez.

Kararnamedeki belirli hükümlerin değiştirilmesi ya da ilga edilmesi, değişiklik maddeleriyle yapılır.

Tümüyle yürürlükten kaldırma, kararnameyi bütün hükümleriyle sona erdirir; kısmi değişiklik ise metnin geri kalanını korur.

703 s. K. m.13

İlgili konular

Örnek kararlar

1 karar
  1. 2018/117 E., 2023/212 K., 07.12.2023
    İlgili madde: 703 s. K. m.123, 703 s. K. m.7, 703 s. K. m.130, 6735 s. K. m.27

Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.

İlgili terimler

Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.