Anayasa Madde 25VII. Düşünce ve kanaat hürriyeti

Stratejik önemi haiz bir kamu kurumunun personel alım sürecinde, adaylara yönelik sözlü sınavda komisyon tarafından adayın siyasi eğilimleri, toplumsal olaylara ilişkin felsefi kanaatleri ve mensubu olduğu dini cemaatlere dair sorular yöneltilmiştir. Komisyon, bu soruların 'devlet memurunun sadakat yükümlülüğü ve tarafsızlık ilkesiyle uyumunu ölçme' amacı taşıdığını ve görevin hassasiyeti gereği zorunlu olduğunu belirtmiştir. Adaylardan bir kısmının bu sorulara cevap vermekten imtina etmeleri üzerine mülakat sürecinden elenmeleri durumu, 1982 Anayasası’nın temel hak ve hürriyetler rejimi çerçevesinde nasıl değerlendirilmelidir?

1. A) Anayasa'nın 70. maddesinde düzenlenen 'görevin gerektirdiği nitelikler' ilkesi uyarınca, görevin hassasiyeti ve 657 sayılı Kanun'daki tarafsızlık yükümlülüğü göz önüne alındığında, komisyonun bu yönde bir değerlendirme yapması meşrudur.
2. B) Anayasa'nın 10. maddesindeki kanun önünde eşitlik ilkesi gereğince, bu sorular tüm adaylara ayrım gözetilmeksizin sorulduğu sürece, uygulamanın anayasallığı tartışmalı hale gelmez.
3. C) Anayasa'nın 26. maddesi uyarınca, milli güvenlik ve kamu düzeni gibi gerekçelerle düşünceyi açıklama hürriyeti sınırlandırılabildiğinden, stratejik bir kurumun bu amaçla adayların düşüncelerini öğrenmeye çalışması anayasal sınırlar içerisindedir.
4. D) 1982 Anayasası'na göre, her ne sebep ve amaçla olursa olsun kimse düşünce ve kanaatlerini açıklamaya zorlanamayacağından, komisyonun eylemi Anayasa'ya açıkça aykırıdır.
5. E) Anayasa'nın 5. maddesinde sayılan Devletin temel amaç ve görevleri, Cumhuriyet'i ve demokrasiyi koruma yükümlülüğünü de içerdiğinden, bu göreve atanacak kişilerin bağlılığının denetlenmesi amacıyla yapılan uygulama hukuka uygundur.