Anayasa Madde 5V. Devletin temel amaç ve görevleri
2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
Anayasa'nın 5. maddesi, Devletin temel amaç ve görevlerini sayar: Türk milletinin bağımsızlığı ve bütünlüğü, ülkenin bölünmezliği, Cumhuriyet ve demokrasinin korunması; kişilerin ve toplumun refah, huzur ve mutluluğunun sağlanması; kişinin temel hak ve hürriyetlerini sınırlayan siyasal, ekonomik ve sosyal engellerin kaldırılması; insanın maddi ve manevi varlığının gelişmesi için gerekli şartların hazırlanması.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
Devletin temel amaç ve görevleri, Türk milletinin bağımsızlığını ve bütünlüğünü, ülkenin bölünmezliğini, Cumhuriyeti ve demokrasiyi korumak, kişilerin ve toplumun refah, huzur ve mutluluğunu sağlamak; kişinin temel hak ve hürriyetlerini, sosyal hukuk devleti ve adalet ilkeleriyle bağdaşmayacak surette sınırlayan siyasal, ekonomik ve sosyal engelleri kaldırmaya, insanın maddi ve manevi varlığının gelişmesi için gerekli şartları hazırlamaya çalışmaktır.
Bu maddedeki kavramlar
- Özgürleştirme görevi
- Program hükmü
- Sosyal hukuk devleti
- Temel amaç ve görevler
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
17 karar arasından seçildi- Ceza Genel Kurulu E.2023/597 K.2025/492 T.2025-11-19Ceza Genel KuruluBozmaYerleşik içtihat
Aksini kabul etmek insan yoğunluğun çok olduğu büyükşehir merkezlerinde PSVK'nın kolluk gücünün yetkilerini kullanamaz hale getirilmesine ve Anayasa'nın 5. maddesinde belirtilen, 'Cumhuriyet ve demokrasiyi korumak, kişilerin ve toplumun huzur ve mutluluğunu sağlamak.' toplumsal huzur, ekonomik istikrar ve kamu düzeninin korunması kapsamında; görevli kolluk memurlarının görevini icra etmesine engel olacak şekilde daraltıcı yorumlarla kullanılamaz hale getirilemez.
- Hukuk Genel Kurulu E.2019/759 K.2021/1663 T.2021-12-14Hukuk Genel KuruluOnamaYerleşik içtihat
Bu durum hukuk devleti ilkesinin bir gereği olduğu kadar Anayasa’nın 5. maddesiyle devlete yüklenen, vatandaşların refah, huzur ve mutluluk içinde yaşamalarını sağlama, maddi ve manevi varlıklarını geliştirmek için gerekli ortamı hazırlama ödevinin bir sonucudur.
- 4. Daire · E. 2025/2716 · K. 2025/4067 · T. 25.06.2025Daire kararıRet
2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 5. maddesinde Devletin temel amaç ve görevleri arasında insanın maddi ve manevi varlığının gelişmesi için gerekli şartları hazırlamaya çalışmak sayılmakta; temel hak ve özgürlükler kapsamında 17. maddesinde herkesin, yaşama, maddi ve manevi varlığını koruma ve geliştirme hakkına sahip olduğu belirtilmek ve 56. maddesinde ise herkesin, sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkına sahip olduğu kuralına yer verilmektedir.
Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
Bu maddenin ders anlatımı
- Devletin Temel Amaç ve GörevleriAnayasa Hukuku · 1.1 Genel Esaslar · 1:40
Bu maddeye özel soru
1982 Anayasası'nda "bağımsızlık ve bütünlüğü korumak" kimin görevidir?
- A) Türk Silahlı Kuvvetleri'nin
- B) Devletin
- C) Siyasi partilerin
- D) Vatandaşların
- E) Belediye başkanlarının
Bu maddeyle ilgili 7 soru daha var
Soruların tamamını çözmek ve açıklamalı cevapları görmek için Hukuksal Eğitim platformuna katıl.
Platforma katıl