12. Hukuk Dairesi, 2022/12723 E., 2023/5114 K.
yüksek eşleşmeKarar metninde maddeye atıf var... Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi
İİK’nın iptal davalarında yargılama usulü başlıklı 281. maddesinin 2.
12. Hukuk Dairesi 2022/12723 E. , 2023/5114 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi
Yukarıda tarih ve numarası yazılı Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın müddeti içinde temyizen tetkiki davalı/alacaklı tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:
İİK’nın 277 ve devamı maddelerinde düzenlenen tasarrufun iptali davası, borçlunun alacaklılarına zarar veren bazı tasarrufları davacı alacaklı bakımından, onun alacağı ölçüsünde hükümsüz hale getirmeye yarayan bir davadır. İptal davası ayni bir dava olmadığından iptal isteminin kabul edilmesi halinde, takip konusu alacak miktarı ile sınırlı olarak, takip konusu alacak ve faiz, masraf gibi eklentilerine yetecek oranda tasarrufun iptaline karar verilir ve alacaklıya dava konusu taşınmaz üzerinde haciz ve satış istemi yetkisi tanınır.
İİK’nın iptal davalarında yargılama usulü başlıklı 281. maddesinin 2. fıkrasında “Hakim, iptale tabi tasarrufların konusu olan mallar hakkında alacaklının talebi üzerine ihtiyati haciz kararı verebilir.” düzenlemesi mevcut olup burada düzenlenen, ihtiyati haciz kararı; tasarrufun iptali davasının yargılaması sırasında alacaklının talebi üzerine mahkemece tedbir niteliğinde verilmiş bir karar olmakla birlikte 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 389 ve devamı maddelerinde düzenlenen ihtiyati tedbir niteliğinde değildir. İptale tabi tasarruf konusu malın üçüncü kişinin elinden çıkmış olması halinde ise, onun yerine kaim olan miktar kadar üçüncü kişinin mal varlığına ihtiyati haciz konulabilecektir.
İİK’nın 281/2. maddesinde düzenlenmiş olan ihtiyati haciz, İİK'nın 257 ve devamı maddelerinde düzenlenen ihtiyati hacizden farklı olduğundan, davayı kazanan davacı alacaklının, İİK’nın 281/2. maddesi kapsamındaki ihtiyati haczin dayanağı olan ilamı bir aylık süre içinde, icra dairesine ibraz etmesinin zorunluluğu bulunmamaktadır. İİK’nın 264/3. maddesi hükmü burada uygulanmayacağından, tasarrufun iptali davası sırasında verilen ihtiyati haciz, tasarrufun iptali kararı ile kesin hacze dönüşür. Bu nedenle İİK'nın 281/2. maddesi uyarınca verilen ihtiyati haciz kararının, asıl icra dosyasından infazı gerekir.
Somut olayda tasarrufun iptali davasının davalısı olan ... Ayakkabı Deri ve Yan.San.Tic.Ltd.Şti.'nin borçlu Alka Enerji İnşaat Personel Belgelendirme Kalibrasyon Eğitim San.ve Tic.Ltd.Şti.’nden satın aldığı taşınmazı elden çıkarması nedeniyle iptali istenen tasarrufa konu taşınmaz yerine, 310.000,00 TL. miktar ile sınırlı olmak kaydıyla ... Ayakkabı Deri ve Yan.San.Tic.Ltd.Şti.'ne ait menkul, gayrimenkul, ve 3. kişilerdeki hak ve alacakları üzerine İİK'nın 281/2. maddesi uyarınca ihtiyati haciz konulduğu, ihtiyati haciz
kararının infazı için borçlu hakkında devam eden ... 8. İcra Müdürlüğünün 2021/10583 Esas sayılı takip dosyasına müzekkere yazıldığı ve ... Ayakkabı Deri ve Yan. San. Tic. Ltd.Şti.'ne ait menkul, gayrimenkul ve 3. kişilerdeki hak ve alacakları üzerine 310.000,00 TL miktar ile sınırlı olmak kaydıyla ihtiyati haciz konulduğu, şikayetçi ... Ayakkabı Deri ve Yan.San.Tic.Ltd.Şti.’nin Türkiye Vakıflar Bankası T.A.O. Zafer Sanayi Şubesi'nden alınan 22.09.2022 tarih ve 7100583235 No'lu 310.000,00 TL bedelli kati ve süresiz teminat mektubunun teminat olarak kabul edilmek sureti ile İİK’nın 266. maddesi gereği mal varlığı üzerindeki ihtiyati hacizlerin kaldırılması istemi ile icra mahkemesine başvurduğu, icra mahkemesince teminat mektubundaki miktarın ihtiyati haciz tutarının tamamını karşıladığı gerekçesi ile şikayetin kabulü ile ihtiyati haciz kararının tüm sonuçları ile birlikte kaldırılmasına karar verildiği, alacaklının istinaf başvurusu üzerine Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verildiği, alacaklının temyiz talebinde bulunduğu anlaşılmıştır.
İİK'nın 266. maddesinde; “Borçlu, para veya mahkemece kabul edilecek rehin veya esham yahut tahvilat depo etmek veya taşınmaz rehin yahut muteber bir banka kefaleti göstermek şartı ile ihtiyati haczin kaldırılmasını mahkemeden isteyebilir. Takibe başlandıktan sonra bu yetki, icra mahkemesine geçer.” hükmüne yer verilmiştir.
Şikayete konu edilen ihtiyati haciz kararının İİK'nın 281/2. maddesine göre verilmiş gerçekte ihtiyati tedbir niteliğinde bir karar olduğu, ayrıca ihtiyati hacizlerin tatbik edildiği ... 8. İcra Müdürlüğünün 2021/10583 Esas sayılı takip dosyasında şikayetçi ... Ayakkabı Deri ve Yan.San.Tic.Ltd.Şti.'nin borçlu sıfatının bulunmadığı, hakkında herhangi bir icra takibinin başlatılmadığı, sadece tasarrufun iptali davasının yargılaması sırasında verilen ihtiyati haciz kararının infaz edildiği, bu haliyle İİK’nın 266. maddesinin somut olayda uygulanma imkanın bulunmadığı, şikayetçinin icra mahkemesine başvurusunun tasarrufun iptali davası sırasında verilen ihtiyati haciz kararının infazı ile ilgili şikayet niteliğinde olmadığı da görülmekle, mahkeme kararına istinaden şikayetçinin mal varlığı üzerinde tatbik edilen ihtiyati hacizlerin banka teminat mektubu karşılığında kaldırılması isteminin, tasarrufun iptali davasının yargılamasında görevli olan ve ihtiyati haciz kararını veren ... 4. Asliye Hukuk Mahkemesince değerlendirilmesi gerekir.
O halde, İlk Derece Mahkemesince, görev nedeniyle istemin reddine karar verilmesi gerekirken işin esasının incelenerek yazılı şekilde hüküm tesisi ve alacaklının istinaf başvurusunun Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddi isabetsiz olup, Bölge Adliye Mahkemesi kararı kaldırılarak İlk Derece Mahkemesi kararının bozulması gerekmiştir.
SONUÇ : Alacaklının temyiz isteminin kabulü ile yukarıda yazılı nedenlerle 5311 sayılı Kanun ile değişik İİK'nın 364/2. maddesinin göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı HMK'nın 373/1. maddesi uyarınca, ... Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesinin 01.11.2022 tarih ve 2022/1641 E.-2022/1767 K. sayılı kararının KALDIRILMASINA, ... 7. İcra Hukuk Mahkemesinin 23.09.2022 tarih ve 2022/473 E.-2022/479 K. sayılı kararının BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde iadesine, dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin de Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 19.09.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.