VUK Madde 353Özel usulsüzlükler ve cezaları a) Fatura ve benzeri evrak verilmemesi ve alınmaması ile diğer şekil ve usul hükümlerine uyulmaması

213 sayılı Vergi Usul Kanunu

YürürlükteSon değişiklik: 28.07.2024

Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.

Kısaca

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 353. maddesi, fatura, gider pusulası, müstahsil makbuzu, serbest meslek makbuzu, perakende satış fişi, ödeme kaydedici cihaz fişi, giriş ve yolcu taşıma bileti, sevk ve taşıma irsaliyesi, yolcu listesi, günlük müşteri listesi gibi belgelerin verilmemesi, alınmaması, gerçek dışı düzenlenmesi veya kâğıt olarak düzenlenmesi hâllerinde kesilecek özel usulsüzlük cezalarını düzenler.

Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.

(Değişik: 24/6/1994-4008/17 md.)123

1.(Değişik: 21/3/2018-7103/12 md.) Elektronik belge olarak düzenlenmesi gerekenler de dâhil olmak üzere, verilmesi ve alınması icabeden fatura, gider pusulası, müstahsil makbuzu ile serbest meslek makbuzlarının verilmemesi, alınmaması, düzenlenen bu belgelerde gerçek meblağdan farklı meblağlara yer verilmesi, bu belgelerin elektronik belge olarak düzenlenmesi gerekirken Maliye Bakanlığınca belirlenen zorunlu haller hariç olmak üzere kâğıt olarak düzenlenmesi ya da bu Kanunun 227, 231 ve 234 üncü maddelerine göre hiç düzenlenmemiş sayılması halinde; bu belgeleri düzenlemek ve almak zorunda olanların her birine, her bir belge için bir takvim yılı içinde ilk tespitte 10.000 (17.000 TL) Türk lirasından, sonraki tespitlerde Kanuna bağlı 2 sayılı cetvelde yer alan tutarlardan aşağı olmamak üzere bu belgelere yazılması gereken meblağın veya meblağ farkının %10’u nispetinde özel usulsüzlük cezası kesilir. (Ek cümleler:28/7/2024-7524/11 md.) Tek tespitte aynı neviden birden fazla belgenin düzenlenmediğinin tespit edilmesi durumunda her bir belge için ayrı ayrı ceza kesilir ancak bu tespit, bu bent uyarınca kesilecek ceza uygulamasında, Kanuna bağlı 2 sayılı cetvelde yer alan tespit sayısının belirlenmesinde bir adet tespit olarak değerlendirilir. Şu kadar ki, bu bentte yer alan özel usulsüzlük cezasına tabi fiillerin, belgeleri almak zorunda olanlar tarafından, idarenin bilgisine girmeden önce belgenin düzenlenmesi gereken süreyi takip eden beş iş günü içerisinde idareye bildirilmesi durumunda, alıcı adına özel usulsüzlük cezası kesilmez. Bu bent kapsamındaki belgelerin düzenlenmediğinin belgeyi almak zorunda olanlar tarafından, idarenin bilgisine girmeden önce belgenin düzenlenmesi gereken süreyi takip eden beş iş günü içerisinde idareye bildirildiği durumlarda, belgeleri düzenlemek zorunda olanlar adına bu bentte yer alan özel usulsüzlük cezası üç kat olarak uygulanır. Bu bent kapsamındaki belgeler yerine bu Kanun kapsamında olmayan belgelerin düzenlenmesi halinde, belgeleri düzenlemek zorunda olanlar adına bu bentte yer alan özel usulsüzlük cezası iki kat olarak uygulanır. Bu bent kapsamındaki belgelerin yerine bu Kanun kapsamında olmayan belgelerin düzenlendiğinin belgeyi almak zorunda olanlar tarafından beş iş günü içerisinde idareye bildirildiği durumlarda, söz konusu belgeleri düzenleyenler adına bu bentte yer alan cezalar altı kat olarak uygulanır.4

Bir takvim yılı içinde her bir belge nevine ilişkin olarak tespit olunan yukarıda yazılı özel usulsüzlükler için kesilecek cezanın toplamı 10 milyon (17.000.000 TL) Türk lirasını geçemez.

2.(Değişik: 21/3/2018-7103/12 md.) Elektronik belge olarak düzenlenmesi gerekenler de dâhil olmak üzere, perakende satış fişi, ödeme kaydedici cihazla verilen fiş, giriş ve yolcu taşıma bileti, sevk irsaliyesi, taşıma irsaliyesi, yolcu listesi, günlük müşteri listesi ile Maliye Bakanlığınca düzenlenme zorunluluğu getirilen belgelerin; düzenlenmediğinin, kullanılmadığının, bulundurulmadığının, düzenlenen belgelerin aslı ile örneğinde farklı meblağlara yer verildiğinin, gerçeğe aykırı olarak düzenlendiğinin veya elektronik belge olarak düzenlenmesi gerekirken Maliye Bakanlığınca belirlenen zorunlu haller hariç olmak üzere kâğıt olarak düzenlendiğinin tespiti ya da bu belgelerin bu Kanunun 227 nci maddesine göre hiç düzenlenmemiş sayılması halinde, her bir belge için bir takvim yılında ilk tespitte 10.000 (14.000 TL) Türk lirası, sonraki tespitlerde Kanuna bağlı 2 sayılı cetvelde yer alan tutarlarda özel usulsüzlük cezası kesilir. (Ek cümleler:28/7/2024-7524/11 md.) Tek tespitte aynı neviden birden fazla belgenin düzenlenmediğinin tespit edilmesi durumunda her bir belge için ayrı ayrı ceza kesilir ancak bu tespit, bu bent uyarınca kesilecek ceza uygulamasında, Kanuna bağlı 2 sayılı cetvelde yer alan tespit sayısının belirlenmesinde bir adet tespit olarak değerlendirilir. Bu bent kapsamındaki belgelerin düzenlenmediğinin belge muhteviyatı işlemin muhatapları tarafından, idarenin bilgisine girmeden önce belgenin düzenlenmesi gereken süreyi takip eden beş iş günü içerisinde idareye bildirilmesi durumunda, belgeleri düzenlemek zorunda olanlar adına bu bentte yer alan özel usulsüzlük cezası üç kat olarak uygulanır. Bu bent kapsamındaki belgeler yerine bu Kanun kapsamında olmayan belgelerin düzenlenmesi halinde, belgeleri düzenlemek zorunda olanlar adına bu bentte yer alan özel usulsüzlük cezası iki kat olarak uygulanır. Bu bent kapsamındaki belgelerin yerine bu Kanun kapsamında olmayan belgelerin düzenlendiğinin belge muhteviyatı işlemin muhatapları tarafından beş iş günü içerisinde idareye bildirildiği durumlarda, söz konusu belgeleri düzenleyenler adına bu bentte yer alan cezalar altı kat olarak uygulanır.

Ancak, her bir belge nevine ilişkin olarak kesilecek özel usulsüzlük cezasının toplamı her bir tespit için 1 milyon (1.400.000 TL) Türk lirasını, bir takvim yılı içinde ise 10 milyon (14.000.000 TL) Türk lirasını geçemez.

3.(Değişik:28/7/2024-7524/11 md.) 232 nci maddenin birinci fıkrasının 1 ila 5 numaralı bentlerinde sayılanlar dışında kalan kişilerin fatura, gider pusulası, müstahsil makbuzu, serbest meslek makbuzu, perakende satış fişi, ödeme kaydedici cihaz fişi ve giriş ve yolcu taşıma biletlerini almadıklarının tespit edilmesi halinde bunlara her bir belge için 5.000 (8.700 TL) Türk lirası özel usulsüzlük cezası kesilir. Ancak, bu bent uyarınca kesilecek özel usulsüzlük cezasının toplamı bir takvim yılı için 50.000 (87.000 TL) Türk lirasını geçemez. Şu kadar ki, bu bent kapsamındaki kişiler tarafından, idarenin bilgisine girmeden önce belgenin düzenlenmesi gereken tarihi takip eden beş iş günü içerisinde belgenin düzenlenmediğinin idareye bildirilmesi durumunda, bunlar adına özel usulsüzlük cezası kesilmez.

4.(Değişik: 25/5/1995-4108/8 md.) Günlük kasa defteri, günlük perakende satış ve hasılat defteri ile Maliye Bakanlığınca tutulma ve günü gününe kayıt edilme mecburiyeti getirilen defterlerin; işyerinde bulundurulmaması, bu defterlere yazılması gereken işlemlerin günü gününe deftere kayıt edilmemesi veya yoklama ve incelemeye yetkili olanlara istendiğinde ibraz edilmemesi halleri ile vergi kanunlarının uygulanması bakımından levha bulundurma veya asma zorunluluğu bulunan mükelleflerin bu zorunluluğa uymamaları halinde her tespit için 10.000. 000 (3.000 TL) lira özel usulsüzlük cezası kesilir.

5.(Mülga: 16/7/2004-5228/60 md.)

6.(Değişik: 25/5/1995-4108/8 md.) Bu Kanuna göre belirlenen muhasebe standartlarına, tek düzen hesap planına ve mali tablolara ilişkin usul ve esaslar ile muhasebeye yönelik bilgisayar programlarının üretilmesine ve kullanılmasına ilişkin kural ve standartlara uymayanlara 65.000 (110.000 TL) Türk lirası özel usulsüzlük cezası kesilir.

7.(Ek: 25/5/1995-4108/8 md.) Bu Kanunun 8 inci maddesinin son fıkrası uyarınca getirilen mecburiyete uymaksızın işlem yapanlara her bir işlem için 10.000.000 (3.500 TL) lira özel usulsüzlük cezası kesilir.

8.(Ek: 22/7/1998-4369/12 md.)(Değişik birinci cümle:14/10/2021-7338/40 md.) Belge basımı ile ilgili bildirim görevini belirlenen sürede yerine getirmeyen ya da bildirimi eksik veya hatalı yapan matbaa işletmecilerine 1.400 (11.700) Türk lirası özel usulsüzlük cezası kesilir. (Ek cümle:14/10/2021-7338/40 md.) Bildirim görevinin belirlenen sürede yerine getirilmemesi durumu ile bildirimin eksik veya hatalı yapılması durumunda kesilmesi gereken özel usulsüzlük cezası, bildirimin belirlenen sürenin sonundan başlayarak 30 gün içinde yapılması ya da eksik veya hatalı yapılan bildirimin aynı süre içerisinde tamamlanması veya düzeltilmesi durumunda 1/2 oranında uygulanır. (Ek cümle: 23/7/2010-6009/11 md.) Ancak, bu bent uyarınca kesilecek özel usulsüzlük cezasının toplamı bir takvim yılı içinde 114.000 TL (2.200.000)’yi aşamaz.

9.(Ek: 22/7/1998-4369/12 md.) 4358 sayılı Kanun uyarınca işlemlerinde vergi kimlik numarası kullanma zorunluluğu getirilen kurum ve kuruluşlardan yaptıkları işlemlere ilişkin bildirimleri Maliye Bakanlığının belirleyeceği standartlarda, araçlarla (yazı, manyetik ortam, disket, mikrofilm, mikro fiş gibi) ve zamanlarda yerine getirmeyenler hakkında 75.000.000 lira (15.000 TL) lira özel usulsüzlük cezası kesilir. Ceza kesilenler, ödedikleri ceza için fiilleri ile ceza kesilmesine neden olan kişilere rücu edebilirler.

10.(Ek: 22/7/1998-4369/12 md.) Bu Kanununun 127 nci maddesinin (d) bendi uyarınca Maliye Bakanlığının özel işaretli görevlisinin ikazına rağmen durmayan aracın sahibi adına 15.000 (26.000) Türk lirası özel usulsüzlük cezası kesilir.

11.(Ek:14/10/2021-7338/40 md.) Bu Kanunun mükerrer 227 nci maddesi uyarınca tasdik kapsamına alınan konularda yeminli mali müşavir tasdik raporunun aynı maddenin üçüncü fıkrasının birinci cümlesinde belirtilen sürede ibraz edilmemesi durumunda, tasdik raporu ibraz şartı getirilen mükellef adına 50.000 (400.000) Türk lirasından az ve 500.000 (4.000.000) Türk lirasından fazla olmamak üzere, yararlanılması tasdik raporunun ibrazı şartına bağlanan tutarın %5’i nispetinde özel usulsüzlük cezası kesilir.

Bu maddede yazılı usulsüzlükler sonucunda vergi ziyaı da meydana geldiği takdirde bu ziyaın gerektirdiği vergi cezaları ayrıca kesilir ve bu cezalar hakkında 336 ncı madde hükmü uygulanmaz.

Bu maddenin uygulanmasına ilişkin diğer usul ve esasları belirlemeye Maliye Bakanlığı yetkilidir.

  1. 1.Bu maddeye kanunla getirilen miktarlar aynen korunmuş olup, daha sonra 30/12/2025 tarihli ve 33124 (5. Mükerrer) sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Hazine ve Maliye Bakanlığının (Gelir İdaresi Başkanlığı) 588 Sıra No.’lu Tebliği ile 1/1/2026 tarihinden geçerli olmak üzere tespit edilen miktarlar metne parantez içinde siyah punto ile işlenmiştir. Daha önce yapılan değişiklikler için bu Kanunun sonundaki "ÇEŞİTLİ MEVZUAT İLE YAPILAN DEĞİŞİKLİKLER CETVELİ" ne bakınız.
  2. 2.1/7/2022 tarihli ve 7417 sayılı Kanunun 27 nci maddesiyle bu maddenin birinci fıkrasının;(1) ve (2) numaralı bentlerinde yer alan “240” ibareleri “1.000” şeklinde, “120.000” ibareleri “500.000” şeklinde, “12.000” ibaresi “50.000” şeklinde değiştirilmiştir.
  3. 3.28/7/2024 tarihli ve 7524 sayılı Kanunun 11 inci maddesi ile birinci fıkranın (1) numaralı bendinde yer alan “1.000 Türk lirasından aşağı olmamak üzere” ibaresi “bir takvim yılı içinde ilk tespitte 10.000 Türk lirasından, sonraki tespitlerde Kanuna bağlı 2 sayılı cetvelde yer alan tutarlardan aşağı olmamak üzere” şeklinde “500.000” ibaresi “10 milyon” şeklinde değiştirilmiş, (2) numaralı bendinde yer alan “1.000 Türk lirası” ibaresi “bir takvim yılında ilk tespitte 10.000 Türk lirası, sonraki tespitlerde Kanuna bağlı 2 sayılı cetvelde yer alan tutarlarda” şeklinde, “50.000” ibaresi “1 milyon” şeklinde, “500.000” ibaresi “10 milyon” şeklinde değiştirilmiş, (6) numaralı bendinde yer alan “250.000.000 lira” ibaresi “65.000 Türk lirası” şeklinde, (10) numaralı bendinde yer alan “75.000.000 lira” ibaresi “15.000 Türk lirası” şeklinde değiştirilmiştir.
  4. 4.14/10/2021 tarihli ve 7338 sayılı Kanunun 40 ıncı maddesiyle bu bentte yer alan “227 nci ve 231 inci” ibaresi “227, 231 ve 234 üncü” şeklinde değiştirilmiştir.
Kanun metninde bu maddeHam metin
Değişiklik geçmişi(18)
  1. 28.07.2024“Tek tespitte aynı neviden birden fazla belgenin düzenlenmediğinin tespit…” ile başlayan fıkra (bir cümlesi) 28.07.2024 tarihinde 7524 sayılı Kanunla eklendi
  2. 28.07.2024“232 nci maddenin birinci fıkrasının 1 ila 5 numaralı bentlerinde sayılanlar…” ile başlayan bent 28.07.2024 tarihinde 7524 sayılı Kanunla değiştirildi
  3. 01.07.2022bir ibaresi 01.07.2022 tarihinde 7417 sayılı Kanunla değiştirildi
  4. 14.10.2021“Belge basımı ile ilgili bildirim görevini belirlenen sürede yerine getirmeyen…” ile başlayan fıkra (bir cümlesi) 14.10.2021 tarihinde 7338 sayılı Kanunla değiştirildi
  5. 14.10.2021“Bildirim görevinin belirlenen sürede yerine getirilmemesi durumu ile bildirimin…” ile başlayan fıkra (bir cümlesi) 14.10.2021 tarihinde 7338 sayılı Kanunla eklendi
  6. 14.10.2021“Bu Kanunun mükerrer 227 nci maddesi uyarınca tasdik kapsamına alınan konularda…” ile başlayan bent 14.10.2021 tarihinde 7338 sayılı Kanunla eklendi
  7. 14.10.2021bu bent 14.10.2021 tarihinde 7338 sayılı Kanunla değiştirildi
  8. 21.03.2018“Elektronik belge olarak düzenlenmesi gerekenler de dâhil olmak üzere, verilmesi…” ile başlayan bent 21.03.2018 tarihinde 7103 sayılı Kanunla değiştirildi
  9. 21.03.2018“Elektronik belge olarak düzenlenmesi gerekenler de dâhil olmak üzere, perakende…” ile başlayan bent 21.03.2018 tarihinde 7103 sayılı Kanunla değiştirildi
  10. 23.07.2010“Ancak, bu bent uyarınca kesilecek özel usulsüzlük cezasının toplamı bir takvim…” ile başlayan fıkra (bir cümlesi) 23.07.2010 tarihinde 6009 sayılı Kanunla eklendi
  11. 16.07.2004“6. Bu Kanuna göre belirlenen muhasebe standartlarına, tek düzen hesap planına…” ile başlayan bent 16.07.2004 tarihinde 5228 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırıldı
  12. 22.07.1998“Belge basımı ile ilgili bildirim görevini belirlenen sürede yerine getirmeyen…” ile başlayan bent 22.07.1998 tarihinde 4369 sayılı Kanunla eklendi
  13. 22.07.1998“4358 sayılı Kanun uyarınca işlemlerinde vergi kimlik numarası kullanma…” ile başlayan bent 22.07.1998 tarihinde 4369 sayılı Kanunla eklendi
  14. 22.07.1998“Bu Kanununun 127 nci maddesinin (d) bendi uyarınca Maliye Bakanlığının özel…” ile başlayan bent 22.07.1998 tarihinde 4369 sayılı Kanunla eklendi
  15. 25.05.1995“Günlük kasa defteri, günlük perakende satış ve hasılat defteri ile Maliye…” ile başlayan bent 25.05.1995 tarihinde 4108 sayılı Kanunla değiştirildi
  16. 25.05.1995“Bu Kanuna göre belirlenen muhasebe standartlarına, tek düzen hesap planına ve…” ile başlayan bent 25.05.1995 tarihinde 4108 sayılı Kanunla değiştirildi
  17. 25.05.1995“Bu Kanunun 8 inci maddesinin son fıkrası uyarınca getirilen mecburiyete…” ile başlayan bent 25.05.1995 tarihinde 4108 sayılı Kanunla eklendi
  18. 24.06.1994maddenin tamamı 24.06.1994 tarihinde 4008 sayılı Kanunla değiştirildi

Maddenin eski metinleri gösterilmiyor; yalnız hangi bölümün ne zaman, hangi kanunla değiştiği.

Atıflar(12)

Bu maddenin atıf yaptıkları

Bu maddeye atıf yapanlar

Bu maddedeki kavramlar

Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.

Bu maddeyi uygulayan kararlar

7.705 karar arasından seçildi
  1. Vergi Dava Daireleri Kurulu · E. 2021/1094 · K. 2023/342 · T. 29.03.2023
    VDDKOnama
    …tarafından gerçek bir emtia teslimi ve hizmet ifasına dayanmaksızın düzenlendiği tespit edilen faturaları kayıtlarına dahil etmesi nedeniyle 2013 yılı için 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 353. maddesinin (1) numaralı fıkrası uyarınca kesilen özel usulsüzlük cezası ile anılan mükelleften temin edilen faturalara ilişkin ödemelerin banka,
  2. 9. Daire · E. 2023/679 · K. 2025/2070 · T. 15.05.2025
    Daire kararıOnama
    Dava konusu istem: Davacı şirket adına, bir kısım alımlarını sahte faturalarla belgelendirildiği yolunda düzenlenen vergi inceleme raporuna dayanılarak re'sen tarh edilen 2018/Nisan ila Aralık dönemlerine ilişkin katma değer vergisi ile kesilen üç kat vergi ziyaı cezası ve 213 sayılı Kanunun 353/1 maddesi uyarınca kesilen özel usulsüzlük cezasının kaldırılması istemine ilişkindir.
  3. 3. Daire · E. 2024/3776 · K. 2024/7142 · T. 23.12.2024
    Daire kararıOnama
    yıllara yaygın inşaat işinden kaynaklı elde ettiği bir kısım hasılatını kayıt ve beyan dışı bıraktığı ve haksız kurumlar vergisi iade aldığı, bir kısım hak ediş bedeli için fatura düzenlemediği, muhasebe standartlarını uymadığı ve 2008 yılına ilişkin defter ve belgelerini ibraz etmediği yolunda tespitleri içeren vergi inceleme raporu uyarınca 2012 yılı için üç kat vergi ziyaı cezalı kurumlar vergisi ile 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 353. maddesinin 1. ve 6. bendi ve mükerrer 355. maddesi uyarınca kesilen özel usulsüzlük cezalarının kaldırılması istemine ilişkindir.

Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.

Bu maddeye özel soru

Vergi ve Vergi Usul Hukuku

Aşağıdaki vergi ödevlerine aykırılık hallerinden hangisi özel usulsüzlük cezasının kesilmesini gerektiren fiillerden biridir?

  1. A) İşe başlama bildiriminin süresinde yapılmaması.
  2. B) Tutulması zorunlu defterlerin hiç tutulmaması.
  3. C) Nakil vasıtalarında sevk irsaliyesinin bulundurulmaması.
  4. D) Vergi beyannamesinin kanuni süresinden sonra verilmesi.
  5. E) Veraset ve intikal vergisi beyannamesinin ek sürede verilmesi.

Bu maddeyle ilgili 6 soru daha var

Soruların tamamını çözmek ve açıklamalı cevapları görmek için Hukuksal Eğitim platformuna katıl.

Platforma katıl