Kamu İktisadi Teşebbüsleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname Madde 36Teşekküllerde kar dağıtımı
233 sayılı Kamu İktisadi Teşebbüsleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
233 sayılı KHK m.36, kamu iktisadi teşebbüslerinin (iktisadi devlet teşekkülleri, kamu iktisadi kuruluşları ve müesseseleri) kârının dağıtımını ve yedek akçe ayrımını düzenler: olağan yedek akçeler, geçmiş yıl zararlarının mahsubu, kalan kârın Hazineye veya teşekküle devri, bağlı ortaklıklarda kâr dağıtımı, Hazine payının genel bütçeye gelir kaydı ile Hazine alacaklarının mahsubu ve Hazinenin sermaye işlemlerine ilişkin yetkiler ile Merkezi Kayıt Kuruluşu nezdindeki Hazine hisselerinin istisnası.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
Teşekküller ve müesseseler yıllık karlarının % 20'sini nominal sermayelerinin tamamına ulaşıncaya kadar birinci tertip yedek akçe olarak ayırırlar. Bankalar Kanununa tabi iktisadi devlet teşekkülleri, Bankalar Kanununda öngörülen yedek akçeleri de ayrıca ayırırlar.
2.Teşekküller ve müesseseler birinci fıkrada belirtilen olağan yedek akçeler ile vergi ve diğer kanuni yükümlülükler ayrıldıktan sonra kalan karın % 20'sini nominal sermayenin tamamına ulaşıncaya kadar ikinci tertip olağan yedek akçe olarak ayırırlar. Nominal sermayenin tamamına ulaştıktan sonra % 10 oranında yedek akçe ayrılmasına devam olunur.
3.Teşekkül ve müesseselerde kardan varsa geçmiş yıl zararları mahsup edilir.
4.(Değişik: 17/9/2004-5234/23 md.) Yukarıdaki indirimler yapıldıktan sonra kalan kâr, müesseselerde teşekküle, teşekküllerde ise Hazineye devredilir.
5.Bağlı ortaklıklarda olağan yedek akçeler, vergiler ve kanuni yükümlülükler indirildikten sonra kalan karın en az % 50'si sermaye payları oranında ortaklara dağıtılır.
6.(Ek: 17/9/2004-5234/23 md.; Değişik: 3/4/2013 - 6456/58 md.) Maliye Bakanı, bu Kanun Hükmünde Kararnameye tabi teşebbüslerin kârlarından Hazineye tekabül eden tutarları bu Kanun Hükmünde Kararnamede belirtilen kısıtlamalara tabi olmaksızın, Hazine Müsteşarlığının bağlı olduğu Bakanın teklifi üzerine genel bütçeye gelir kaydettirmeye yetkilidir.
7.(Ek: 13/6/2012-6327/68 md.; Değişik: 3/4/2013 - 6456/58 md.) Bu Kanun Hükmünde Kararnameye tabi kamu iktisadi teşebbüsleri ile Hazinenin pay sahibi olduğu diğer işletme, şirket ve bankaların Hazineye tekabül eden temettü tutarları ile diğer öz kaynaklarının tamamı veya bir kısmı, ilgili teşebbüs, işletme, şirket ve bankanın ödenmemiş sermayesine ve/veya görevlendirme alacaklarına mahsup edilebilir. Söz konusu mahsup işlemlerine Hazine Müsteşarlığının bağlı olduğu Bakan; mahsup işlemlerini Hazine Müsteşarlığının teklifi üzerine bütçenin gelir ve gider hesaplarıyla ilişkilendirilmeksizin mahiyetlerine göre ilgili Devlet hesaplarına kaydettirmeye Maliye Bakanı yetkilidir.12
8.(Ek: 17/9/2004-5234/23 md.) Kamu ortaklıkları ve iştiraklerinin yeniden düzenlenmesine ilişkin tedbirleri uygulamak, sermaye artırımlarına katılmak, kamu iktisadi teşebbüslerinin yatırım ve finansman programlarının gereklerini yerine getirmek ve bu Kanun Hükmünde Kararname hükümlerini uygulamak amacıyla;
a)Hazinece her türlü sermaye artırımlarına katılınması ve sermaye paylarının satın alınmasına,
b)Hazinenin ve kamu iktisadi teşebbüslerinin sermaye paylarını diğer kamu iktisadi teşebbüslerine, Özelleştirme İdaresine veya katma bütçeli idarelere devretmeye veya onlar tarafından devir alınmasını sağlamaya,
c)Kamu iktisadi teşebbüsleri ve bağlı ortaklıklarının Hazineye veya çeşitli fonlara olan borçlarını yıllık yatırım ve finansman programlarına uygun olarak Hazineden olan alacaklarına veya ödenmemiş sermayelerine mahsup etmeye veya teşebbüslerin borçlarının ödenme zamanı ve şartlarını belirlemeye,
Hazine Müsteşarlığının bağlı olduğu Bakan; bu işlemlerin gerektirdiği tutarları, anılan Müsteşarlığın teklifi üzerine bütçede açılacak özel tertiplere gelir ve ödenek kaydetmeye Maliye Bakanı yetkilidir.
9.(Ek: 17/9/2004-5234/23 md.) Kamu iktisadi teşebbüsleri ve bağlı ortaklıklarının bir önceki yıl sonu itibarıyla Hazineye (28.3.2002 tarihli ve 4749 sayılı Kanun kapsamındaki Hazine alacakları hariç) ve fonlara olan borçları ile geçmiş yıllar bütçe kanunlarının "Kurumların Hasılatından Pay" başlıklı maddeleri uyarınca doğan ve Maliye Bakanlığı Merkez Saymanlığına ödenmesi gereken vadesi geçmiş borçlarını, Hazineden ve fonlardan olan alacaklarına veya ödenmemiş sermayelerine mahsup etmeye Hazine Müsteşarlığının bağlı olduğu Bakan; bu işlemleri anılan Müsteşarlığın teklifi üzerine, gelir ve gider hesapları ile ilişkilendirilmeksizin mahiyetlerine göre ilgili Devlet hesaplarına kaydettirmeye Maliye Bakanı yetkilidir.
10.(Ek: 13/2/2011-6111/94 md.) 28/7/1981 tarihli ve 2499 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu ve bu Kanuna istinaden çıkarılan ikincil mevzuat uyarınca Merkezi Kayıt Kuruluşu nezdinde kayden izlenmesi gereken Hazine Müsteşarlığına ait hisseler ile ilgili işlemler; Merkezi Kayıt Kuruluşunca ve/veya aracı kuruluşlarca tahsil edilen her türlü ücret, komisyon, vergi, resim ve harçtan istisnadır.
Değişiklik geçmişi(9)
- 03.04.2013“Maliye Bakanı, bu Kanun Hükmünde Kararnameye tabi teşebbüslerin kârlarından…” ile başlayan bent 03.04.2013 tarihinde 6456 sayılı Kanunla değiştirildi
- 03.04.2013“Bu Kanun Hükmünde Kararnameye tabi kamu iktisadi teşebbüsleri ile Hazinenin pay…” ile başlayan bent 03.04.2013 tarihinde 6456 sayılı Kanunla değiştirildi
- 13.06.2012“Bu Kanun Hükmünde Kararnameye tabi kamu iktisadi teşebbüsleri ile Hazinenin pay…” ile başlayan bent 13.06.2012 tarihinde 6327 sayılı Kanunla eklendi
- 13.06.2012bir ibaresi 13.06.2012 tarihinde 6327 sayılı Kanunla eklendi
- 13.02.2011“28/7/1981 tarihli ve 2499 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu ve bu Kanuna istinaden…” ile başlayan bent 13.02.2011 tarihinde 6111 sayılı Kanunla eklendi
- 17.09.2004“Yukarıdaki indirimler yapıldıktan sonra kalan kâr, müesseselerde teşekküle,…” ile başlayan bent 17.09.2004 tarihinde 5234 sayılı Kanunla değiştirildi
- 17.09.2004“Maliye Bakanı, bu Kanun Hükmünde Kararnameye tabi teşebbüslerin kârlarından…” ile başlayan bent 17.09.2004 tarihinde 5234 sayılı Kanunla eklendi
- 17.09.2004“Kamu ortaklıkları ve iştiraklerinin yeniden düzenlenmesine ilişkin tedbirleri…” ile başlayan bent 17.09.2004 tarihinde 5234 sayılı Kanunla eklendi
- 17.09.2004“Kamu iktisadi teşebbüsleri ve bağlı ortaklıklarının bir önceki yıl sonu…” ile başlayan bent 17.09.2004 tarihinde 5234 sayılı Kanunla eklendi
Maddenin eski metinleri gösterilmiyor; yalnız hangi bölümün ne zaman, hangi kanunla değiştiği.
Atıflar(3)
Bu maddenin atıf yaptıkları
Bu maddede geçen tanımlar(4)
- Müessese
- sermayesinin tamamı bir iktisadi devlet teşekkülüne veya kamu iktisadi kuruluşuna ait olup, ona bağlı işletme veya işletmeler topluluğudur.
- Bağlı ortaklık
- sermayesinin yüzde ellisinden fazlası iktisadi devlet teşekkülüne veya kamu iktisadi kuruluşuna ait olan işletme veya işletmeler topluluğundan oluşan anonim şirketlerdir.
- İştirak
- iktisadi devlet teşekküllerinin veya kamu iktisadi kuruluşlarının veya bağlı ortaklıklarının, sermayelerinin en az yüzde onbeşine, en çok yüzde ellisine sahip bulundukları anonim şirketlerdir.
- İşletme
- müesseselerin ve bağlı ortaklıkların mal ve hizmet üreten fabrika ve diğer birimleridir.
Bu maddedeki kavramlar
- Bağlı ortaklık
- Yıllık kâr
- Görevlendirme alacağı
- Hazine mahsubu
- Nominal sermaye
- Olağan yedek akçe
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeye özel soru
Türkiye'nin idari yapısında yer alan "Kamu İktisadi Teşebbüsleri" (KİT) ile ilgili olarak aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
- A) KİT'ler, İktisadi Devlet Teşekkülleri (İDT) ve Kamu İktisadi Kuruluşları (KİK) olmak üzere ikiye ayrılır.
- B) Bu kuruluşlar tüzel kişiliğe sahip olup, merkezi idarenin hiyerarşik yapısı dışındadırlar.
- C) Kamu İktisadi Kuruluşları (KİK), tekel niteliğindeki mal ve hizmetleri üretmek amacıyla kurulurlar.
- D) KİT'lerin mülkiyetinde bulunan varlıkların özelleştirilmesine ilişkin esaslar kanunla düzenlenir.
- E) KİT'ler her zaman genel bütçeden finanse edilir ve özel hukuk hükümlerine tabi değillerdir.