İYUK Madde 15İlk inceleme üzerine verilecek karar
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
2577 sayılı İYUK m.15, ilk inceleme üzerine dilekçelerde tespit edilen usul aykırılıklarında verilecek kararları düzenler. Görev ve yetki, idari merci tecavüzü, ehliyet, dava konusu işlem bulunması, süre aşımı, husumet ve dilekçenin İYUK m.3 ve m.5'e uygunluğu gibi ilk inceleme kalemlerinin her birinde hangi kararın verileceğini belirler. Düzenleme dava dilekçesini inceleyen ve ilk inceleme yapan mahkeme veya Danıştay bakımından uygulanır.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
(Değişik: 5/4/1990-3622/6 md.) Danıştay veya idare ve vergi mahkemelerince yukarıdaki maddenin 3 üncü fıkrasında yazılı hususlarda kanuna aykırılık görülürse, 14 üncü maddenin;
a)3/a bendine göre adli (…)1 yargının görevli olduğu konularda açılan davaların reddine; idari yargının görevli olduğu konularda ise görevli veya yetkili olmayan mahkemeye açılan davanın görev veya yetki yönünden reddedilerek dava dosyasının görevli veya yetkili mahkemeye gönderilmesine,
b)3/c, 3/d ve 3/e bentlerinde yazılı hallerde davanın reddine,
c)3/f bendine göre, davanın hasım gösterilmeden veya yanlış hasım gösterilerek açılması halinde, dava dilekçesinin tespit edilecek gerçek hasma tebliğine,
d)3/g bendinde yazılı halde otuzgün içinde 3 ve 5 inci maddelere uygun şekilde yeniden düzenlenmek veya noksanları tamamlanmak yahut (c) bendinde yazılı hallerde, ehliyetli olan şahsın avukat olmayan vekili tarafından dava açılmış ise otuzgün içinde bizzat veya bir avukat vasıtasıyla dava açılmak üzere dilekçelerin reddine,
e)3/b bendinde yazılı halde dilekçelerin görevli idare merciine tevdiine,
Karar verilir.
2.Dilekçelerin görevli mercie tevdii halinde, Danıştaya veya ilgili mahkemeye başvurma tarihi, merciine başvurma tarihi olarak kabul edilir.
3.Dilekçelerin 3 ncü maddeye uygun olmamaları dolayısıyla reddi halinde yeni dilekçeler için ayrıca harç alınmaz.
4.(Değişik: 10/6/1994-4001/7 md.) İlk inceleme üzerine Danıştay veya mahkemelerce verilen; bu maddenin 1/a bendinde belirtilen idari yargının görevli olduğu konularda davanın görev ve yetki yönünden reddine ilişkin kararlarla, 1/c bendinde yazılı gerçek hasma tebliğ ve 1/d bendindeki dilekçe red kararları dışında, ilgisine göre istinaf ya da temyiz yoluna başvurulabilir.2
5.(Ek: 5/4/1990-3622/6 md.) 1 inci fıkranın (d) bendine göre dilekçenin reddedilmesi üzerine, yeniden verilen dilekçelerde aynı yanlışlıklar yapıldığı takdirde dava reddedilir.
- 1.(1. fıkra (a) bendi)2/7/2018 tarihli ve 703 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 185 inci maddesiyle bu bentte yer alan “ve askeri” ibaresi madde metninden çıkarılmıştır.
- 2.18/6/2014 tarihli ve 6545 sayılı Kanunun 15 inci maddesiyle, bu fıkrada yer alan “kararın düzeltilmesi veya temyiz yoluna; tek hâkim kararına karşı ise itiraz yoluna” ibaresi “ilgisine göre istinaf ya da temyiz yoluna” şeklinde değiştirilmiştir.
Değişiklik geçmişi(4)
- 18.06.2014bu fıkra 18.06.2014 tarihinde 6545 sayılı Kanunla değiştirildi
- 10.06.1994“İlk inceleme üzerine Danıştay veya mahkemelerce verilen; bu maddenin 1/a…” ile başlayan bent 10.06.1994 tarihinde 4001 sayılı Kanunla değiştirildi
- 05.04.1990“Danıştay veya idare ve vergi mahkemelerince yukarıdaki maddenin 3 üncü…” ile başlayan bent 05.04.1990 tarihinde 3622 sayılı Kanunla değiştirildi
- 05.04.1990“1 inci fıkranın (d) bendine göre dilekçenin reddedilmesi üzerine, yeniden…” ile başlayan bent 05.04.1990 tarihinde 3622 sayılı Kanunla eklendi
Maddenin eski metinleri gösterilmiyor; yalnız hangi bölümün ne zaman, hangi kanunla değiştiği.
Bu maddedeki kavramlar
- Görev
- İlk inceleme
- Yetki
- Dilekçenin tevdii
- Gerçek hasım
- Görev veya yetki yönünden reddi ve dosyanın gönderilmesi
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
5.693 karar arasından seçildi- İdare Dava Daireleri Kurulu · E. 2025/2455 · K. 2025/3084 · T. 10.12.2025İDDKBozma
İdare Mahkemesinin ...gün ve E:..., K:...sayılı kararının kaldırılmasına, 2577 sayılı Yasanın 14/6 ve 15/1-b maddeleri uyarınca bu işlem yönünden davanın ehliyet yönünden reddine; davacının Mahkeme kararının redde yönelik kısmına ilişkin istinaf başvurusunun yukarıda belirtilen ilave gerekçe ile reddine karar verilmiştir.
- 8. Daire · E. 2023/2657 · K. 2025/8004 · T. 23.10.2025Daire kararıBozma
"Taksi ve Taksi Dolmuş Şoförlerinde Aranılacak şartlar" başlıklı 10. maddesinin 7. fıkrasındaki "Toplu Taşıma Araç Kullanım Belgesi" ibaresinin iptaline ilişkin kısmında davanın 2577 sayılı Kanun'un 15/1-b maddesi uyarınca incelenmeksizin reddi gerektiği sonucuna varıldığından işin esasına girilerek iptal yönünde verilen kararda hukuki isabet bulunmadığı,
- 10. Daire · E. 2021/3554 · K. 2025/3334 · T. 30.06.2025Daire kararıRet
DÜŞÜNCESİ : Davanın, adli yargının görev alanına girdiği gerekçesiyle, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 15/1-(a) maddesi uyarınca görev yönünden reddi gerektiği düşünülmektedir.
Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
Bu maddeye özel soru
Devlet memuru (A), hakkında tesis edilen aylıktan kesme disiplin cezası nedeniyle uğradığını iddia ettiği zararların tazmini istemiyle Ankara İdare Mahkemesinde tam yargı davası açmıştır. Ancak (A), dava dilekçesinde uyuşmazlık konusu miktarı belirtmemiştir. Mahkeme, ilk inceleme sonucunda 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 15. maddesinin 1/d bendi uyarınca, 30 gün içinde noksanlığın tamamlanması için dilekçenin reddine karar vermiştir. Kararın tebliği üzerine (A), kanuni süre içinde uyuşmazlık konusu miktarı belirttiği yeni dilekçesini, sehven İstanbul Vergi Mahkemesine vermiştir. Bu durumda İstanbul Vergi Mahkemesinin vermesi gereken karar aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Davanın, 2577 sayılı Kanun'un 15/5. maddesi uyarınca aynı usuli hatanın tekrarlandığı gerekçesiyle reddine karar vermelidir.
- B) Davanın açıldığı ilk mahkeme olan Ankara İdare Mahkemesinin yargı çevresi kesin yetkili olduğundan, dava dosyasını herhangi bir karar vermeden bu mahkemeye göndermelidir.
- C) Dilekçenin reddi kararı üzerine açılan davanın yeni bir dava olduğunu ve ilk davanın açıldığı tarihin esas alınamayacağını belirterek, dava süresinin geçtiği gerekçesiyle davanın süre aşımı yönünden reddine karar vermelidir.
- D) Davanın görev yönünden reddine ve dava dosyasının görevli ve yetkili idare mahkemesine gönderilmesine karar vermelidir.
- E) Görevli mahkemenin belirlenmesi konusunda bir uyuşmazlık doğduğu gerekçesiyle merci tayini için dosyanın Danıştaya gönderilmesine karar vermelidir.
Bu maddeyle ilgili 22 soru daha var
Soruların tamamını çözmek ve açıklamalı cevapları görmek için Hukuksal Eğitim platformuna katıl.
Platforma katıl